4000 dakloze kinderen in Nederland: 'Hebben we het veel te weinig over'

In de serie Hier gaat het te weinig over zoomt Dit is de Dag deze zomer in op onderwerpen waar het volgens luisteraars te weinig over gaat. 'Dakloze kinderen' is een van de onderwerpen die eruit kwam.

Volgens Pels heeft de toegenomen dakloosheid van gezinnen een politieke oorzaak. "Er zijn gewoon veel te weinig betaalbare woningen. De afgelopen tien jaar zijn in Nederland 100.000 sociale huurwoningen verdwenen", zegt ze. Aan de moeders zelf ligt het niet, vindt ze: "Het zijn vaak zijn hele sterke vrouwen. Ze zijn het slachtoffer van een onbetaalbare woningmarkt. Pas als jij 2200 euro neer kan leggen in Amsterdam, dan heb je een heel gemiddeld studiootje."

Bertjan Witting, afdelingsmanager van de gezinsopvang van het Leger des Heils herkent dit maar al te goed. "Ze gaan weg bij hun partner, vinden geen woning en belanden zo op straat. En dat zijn vaak moeders met een baan, mensen die het goed doen met hun kinderen, maar vanwege dakloosheid steeds verder in de problemen raken."

En de vader? Dat is weer een ander verhaal volgens Witting, maar hij vat het kort samen. "Niet elke vader is een goede vader, en dan zeg ik het netjes."

Oplossing?

Er moet iets aan gedaan worden, zegt ook kinderombudsman Annemarie Tuzgöl-Broekhoven: "Uit onderzoek blijkt dat verblijf in de noodopvang voor kinderen op de lange termijn heel schadelijk is. Ze kunnen zich niet terugtrekken. Ze gaan wel naar school maar kunnen geen kindjes meenemen om thuis mee te spelen. Of de moeder woont tijdelijk ergens bij iemand waar het kind overdag niet mag blijven omdat het anders overlast veroorzaakt, dus die zwerft dan op straat. Dat soort dingen komen voor. Dakloosheid op jonge leeftijd is een goede voorspeller voor dakloosheid in de volwassen jaren."

De gemeente Amsterdam probeert alle dakloze kinderen te helpen, maar dat is lastig, vertelt Pels. "Als iemand in een vreselijke situatie zit en daar kinderen bij betrokken zijn. Ja, natuurlijk ga je dan helpen. Maar wij luiden nu wel de noodklok, want het wordt echt te veel." Ze legt de bal bij Den Haag, die met een plan moet komen. "Nu richting Prinsjesdag zou het wel een mooi moment zijn om te zeggen: ja, dit is ook onze verantwoordelijkheid. Het komt echt door politieke keuzes dat deze mensen op straat leven. En het kan ook een politieke keuze zijn om nu ze eerst in de opvang te helpen en perspectief te creëren en dan daarna betaalbare woningen te bouwen."

Concreet heeft Tuzgöl-Broekhoven wel een paar voorstellen voor Den Haag om dakloosheid te voorkomen: "Bijvoorbeeld met de kostendelingsnorm. Daardoor word je gekort op de toeslagen als je mensen bij je laat inwonen. Kijk daar eens naar. En kijk meer naar sociale mediation bij problemen. Dan kun je voorkomen dat gezinnen dakloos worden. En ik denk dat je daar veel meer moet op gaan inzetten."

Pels ziet ook mogelijkheden in de leegstand bij bedrijfspanden. Om net zoals dat al bij leegstaande woningen gebeurt, de eigenaren te dwingen om huurders te nemen. Maar zonder hulp van de landelijke overheid lukt het niet. "Ondertussen is het muisstil vanuit Den Haag op dit onderwerp. We moeten, denk ik, met z'n allen nog meer op de trom slaan en aandacht vragen voor deze gezinnen. En ook laten zien: dat dit dus het gezicht is van dakloosheid: moeders met kinderen die zich prima zouden kunnen redden. Sterke vrouwen die, door hoe duur alles nu is, in deze situatie zijn gebracht."