appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
Nu: NOS Langs de Lijn
STER Advertentie

Nederland wordt preutser: 'Bloot is nu meteen seks'

EenVandaag
maandag 19 maart 2018 | AVROTROS | Redactie EenVandaag Twitter

Seks en porno zijn in deze tijd waarin we continu op het internet verblijven, nooit ver weg. Je kunt er zó bij, maar in de aanpak van grensoverschrijdend materiaal schieten we nog wel eens door. Ook het vertonen van op zich onschuldige afbeeldingen, met geheel of gedeeltelijk naakt, wordt snel als aanstootgevend ervaren. Bijvoorbeeld kunstenaars lopen hier tegenaan, ook Facebook en Twitter zijn niet happig op foto’s waar bloot in voorkomt. Vaak met censuur tot gevolg. 

Pornografie gaat weer onder de toonbank

Inger Leemans is cultuurhistorica en als historisch pornologe verbonden aan de VU in Amsterdam. Zij ziet tegenwoordig een nieuw 'zuiveringsideaal' ontstaan waar seksualiteit er niet meer bij hoort. "Bloot is nu meteen seks en daardoor wordt het ook steeds enger", zegt Leemans. Jongeren die douchen met kleren aan, topless zonnen dat wordt afgekeurd en obsceen gedrag op het theater dat wordt bestraft: het zijn volgens Leemans allemaal voorbeelden van een veranderde mentaliteit. "Zo worden beelden van engeltjes in de kerk met blote billen al snel kinderporno." 

'Vieze boekjes' naar de Koninklijke Bibliotheek

Bert Sliggers verzamelde jaren erotische, 'vieze' boekjes en pornobladen, waarvan enkele zeer zeldzame exemplaren. Hij draagt zijn verzameling, die maar liefst twintig meter aan boekenplanken vult, nu over aan de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag. Dit doet hij omdat zijn collectie door het afnemende aanbod niet verder kon worden uitgebreid. "De laatste jaren kwam er niet veel meer bij."

Het internet is volgens Sliggers de boosdoener voor het verlies aan populariteit van de bladen. "Wij kennen nu nog alleen Chick en Candy, maar er waren honderden varianten van dit soort bladen. Al die bladen zijn nu verdwenen. Dat is vooral te wijten aan het internet." Eind jaren zestig en begin jaren zeventig verkochten de niets verhullende bladen nog als een trein. Dat is tegenwoordig wel anders, volgens de verzamelaar. "Bladen zoals Chick, de marktleider destijds met een tweewekelijkse oplage van 100.000 exemplaren, zijn simpelweg niet meer van deze tijd."

Nederland was ‘de seksshop van Europa’

Door de verkoop van de unieke verzameling van Sliggers wordt de inhoud van de erotische bladen toegankelijk voor iedereen boven de 18 jaar. “De bibliotheek gaat mijn verzameling na de overdracht digitaal maken. Hierdoor wordt de collectie opengesteld voor mensen die er onderzoek naar willen doen", vertelt Sliggers.

De collectie van Sliggers laat zien dat de afbeeldingen in de loop der jaren steeds explicieter worden. Zo stond de Republiek der Nederlanden in de 17de eeuw bekend als ‘de seksshop van Europa’. In de Franse, Engelse en Duitse taal werden in Amsterdam pornografische romans met erotische gravures gedrukt om elders verkocht te worden. De jaren 1880 tot 1900 worden door de verzamelaar bestempeld als de tijd van de ‘Prikkellectuur’, gevolgd door de roerige jaren. "Na de Tweede Wereldoorlog kwamen de pin-ups. Nederland had fantastische tekenaren van erotische afbeeldingen", verklaart hij. "Pas in de jaren 1968 en 1970 kregen de pornobladen enorme oplagen."

Volgens pornologe Inger Leemans is porno een cultuurverschijnsel. De 17de en 18de eeuwse porno was maatschappijkritisch tegenover de samenleving, kerk en staat. Leemans: "Het is heel krachtig om iemand in z’n blote kont te zetten. En dat zou het nu ook moeten zijn. Porno moet de grenzen opzoeken."

Dit artikel is een bijdrage van Radio EenVandaag. Meer over de uitzending is te vinden op EenVandaag.nlFacebook of op Twitter.

Correctie melden

STER Advertentie
Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1