Volgens deze filosoof zijn we geen roofdieren, maar roedeldieren

Misschien ben je niet bewust van hoe je naar andere mensen kijkt, maar je mensbeeld is belangrijker dan je denkt. Wat we zeggen, hoe we met elkaar omgaan, hoe het onderwijs werkt, hoe politiek wordt bedreven, en ook wát we denken. In onze samenleving is veel ingericht op het mensbeeld dat we prooi- en roofdieren zijn: het leven is een wedstrijd en je bent een winnaar of een verliezer, afhankelijk van je eigen inzet. Tegelijk leert de opeenstapeling van crises ons dat deze denkwijze onhoudbaar is. Wat zou een gezond alternatief zijn om met elkaar om te gaan?

Tijdens deze Nacht van NTR Wetenschap interviewt presentator Syb Faes emeritus hoogleraar filosofie Jan Bransen over ons mensbeeld. Hij noemt zichzelf ook wel reisleider in gedachtegangen. In 2014 won hij de Socratesbeker voor filosofieboek van het jaar met Laat je niets wijsmaken, hij schreef Gevormd of Vervormd - een vurig pleidooi voor ander onderwijs – en probeerde ook nog eens de mens als bedreigde diersoort te redden in het boek En nu?

Maar filosofie gaat niet over boeken, zegt hij, het gaat nog meer over mensen die zich verbazen over alles wat vastgeroest is.  Deze uitzending wrikken ze het vastgeroeste mensbeeld van prooi- en roofdieren los, en zoeken ze naar alternatieven. Bransen schotelt het alternatieve beeld voor dat we roedeldieren zijn, die zorg voor elkaar centraal stellen.