appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
Afbeelding

Het Spoor Terug

In 'Het Spoor Terug' een wekelijkse documentaire van een half uur waarin we verhalen over gebeurtenissen in de vaderlandse geschiedenis, aan de hand van getuigenverslagen.

Podcast afleveringen

De meid, de vader en de daad

zondag 15 april 2018, 08:00 uur

In 1902 schoot dienstbode Neeltje Lokerse uit Yerseke op het Haagse Binnenhof met een pistool op de vader van haar onwettige zoon. Ze was bij hem in dienst geweest, verliefd geworden, en verloor haar laatste spaarcenten aan het kind dat ze van hem had overgehouden toen ze eenmaal op straat stond.Marlies Allewijn schreef over Neeltje de roman ‘De meid’. Michal Citroen maakte er de documentaire ‘De meid, de vader en de daad’ over.

De weg van de waanzin

zondag 8 april 2018, 08:00 uur

Het is begin 2013 als Rein Hannik veertig dozen van zijn moeder Coef erft. En dat terwijl hij nog zo opgelucht was van haar waanzin verlost te zijn. Maar haar nalatenschap blijkt te uniek om bij het grofvuil te zetten; hij stuit op dagboeken, foto’s, geluidsopnamen, tekeningen en schilderijen uit verschillende fases van haar leven. Over Indië, het Jappenkamp, haar worstelingen met psychoses en de roemruchte LSD-therapieën bij psychiater Jan Bastiaans. ‘Wie was zij eigenlijk?’, vraagt Hannik zich af. Een radiodocumentaire van Laura Stek, op basis van het boek ‘Coef: de weg van de waanzin’ van Rein Hannik.

Bloed&Bier in Rwanda

zondag 1 april 2018, 08:00 uur

Bier brouwen tijdens een volkenmoord. Heineken deed dat in 1994 in Rwanda. Terwijl 800.000 Tutsi's werden uitgeroeid, spoelden Hutu-moordenaars hun gewetensbezwaren weg met vers pils uit de Heineken-brouwerij.Journalist Olivier van Beemen, schrijver van het boek 'Bier voor Afrika', onderzocht hoe dat heeft kunnen gebeuren en maakte voor OVT en Follow the Money een Spoor Terug.

Maria Austria, leven voor de fotografie

zondag 25 maart 2018, 08:00 uur

In het Joods Historisch Museum is tot en met 2 september een tentoonstelling te zien over de beroemde Oostenrijkse-Amsterdamse fotografe Maria Austria. Radiomaker Michal Citroen leerde de fotografe kennen toen deze foto’s maakte van het gezin Citroen en van haar jong overleden moeder.Voor Het Spoor Terug maakte zij een portret van Maria Austria met onder andere Vincent Mentzel, een leerling van Maria.

Speelplaatsen van Aldo van Eyck

zondag 18 maart 2018, 09:00 uur

De aluminium klimkoepel, de duikelrekjes en de betonnen zandbak: het speeltuig van de architect en ontwerper Aldo van Eyck sierde Amsterdam tot diep in de jaren '80. Talloze naoorlogse kinderen groeiden ermee op en vielen zich er buil na buil aan. In totaal ontwierp Van Eyck meer dan 700 zogeheten iconische speelplaatsen. Documentairemaker Tjitske Mussche maakte voor Het Spoor Terug: ‘Duurzamer dan sneeuw: de speelplaatsen van Aldo van Eyck’.

Moederheil

zondag 11 maart 2018, 09:00 uur

Het was de plek waar ‘gevallen vrouwen’ oftewel zwangere ongehuwde meisjes hun spruit ter wereld brachten: Moederheil. Het doorgangshuis was een treurnis voor de moeders die hun kind nooit meer terug zagen na de geboorte. Doorgang betekende in de praktijk adoptie: de baby ging bijna rechtstreeks vanuit de baarmoeder naar een nieuwe moeder.Rene Oomen maakte voor Het Spoor Terug een documentaire over het katholieke baby- en moedertehuis.

Nederlanders in een Chinees Jappenkamp

zaterdag 3 maart 2018, 23:00 uur

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd China bezet door Japan, en verwerd de Amsterdamse familie de Jongh uit het kosmopolitische Shanghai plots tot een ongelukkige pion in een wereldwijd conflict. De familie belandde in een Jappenkamp in het noorden van China. Radiomaker Gerard Leenders sprak met Anneke Knüppe-de Jongh, de dochter uit het gezin, over haar herinneringen aan haar tijd in het kamp. Met hulp van Mieke Melief, auteur van Hier in het Oosten alles wel: een Amsterdamse familie in China maakte hij een documentaire voor Het Spoor Terug.

Herodotus, vader van de geschiedenis

zondag 4 februari 2018, 09:00 uur

Hij wordt nog altijd beschouwd als de vader van de geschiedschrijving, maar eigenlijk was hij een soort verslaggever: Herodotus. Hij reisde de hele toenmalige geciviliseerde wereld rond en vroeg zich bij het zien van de piramides af of de Egyptenaren die zulke bouwwerken maakten wel tot de beschaafde mensensoort konden worden gerekend.Mathijs Deen maakte voor Het Spoor Terug een documentaire getiteld: De vader van de geschiedenis.

Het Tholen van Kees Slager

zondag 28 januari 2018, 09:00 uur

Geestelijk vader van de documentaire serie Het Spoor Terug en van OVT is journalist en schrijver Kees Slager. Ook al wordt Kees Slager dit jaar tachtig, hij is nog steeds volop aan het werk. Onlangs verscheen van hem een bijzonder boek over zijn geboorte-eiland Tholen. 688 pagina’s, duizenden foto’s en een geschiedenis van de prehistorie tot het heden. Een magnum opus van 5 kilo over de helden, schurken, noeste werkers en schuinsmarcheerders van het eiland. Voor Het Spoor Terug trok Michal Citroen naar Tholen en maakte zij samen met Kees Slager een tocht over het eiland langs de historische plekken die ook te vinden zijn in het boek.

De laatste Joden van Pakistan

zondag 14 januari 2018, 09:00 uur

Ooit woonde in Pakistan een hechte Joodse gemeenschap, maar door de islamisering vertrokken de meesten van hen na 1947. Het gevolg:officieel bestaan er geen joden in Pakistan. Maar toch zijn ze er nog. Correspondent Wilma van der Maten ging op zoek naar de laatste joden ter plaatse, en begon haar zoektocht op een vervallen kerkhof aan de rand van Karachi. Voor het Spoor Terug maakte ze een documentaire.

Een tijd van daarvoor en een tijd van daarna

zondag 7 januari 2018, 09:00 uur

Op 16 juli 1957 vond de Nederlandse vliegramp met het toestel de Neutron plaats in Biak, Nieuw Guinea. Aan boord tropenarts Dick Leiker met zijn vrouw en vier jonge kinderen. Hij is op weg naar Nederland om te promoveren op lepra. Samen met tien andere inzittenden wordt dokter Leiker gered door Papoea’s die met hun prauwen de brandende zee op zijn geroeid. Het dramatische verlies van zijn gezin weerhoudt hem er niet van om zijn leven in dienst te stellen van de leprabestrijding en in 1967 richt hij samen met anderen de Leprastichting op. Wineke van Muiswinkel maakte een radiodocumentaire over dit bijzondere verhaal, eerder uitgezonden in RadioDoc.

Gliphoeve, een vergeten strijd

zondag 31 december 2017, 09:00 uur

Rond de onafhankelijkheid in 1975 kwamen veel Surinamers naar Nederland, waar nauwelijks huisvesting was geregeld. Het kraken van Bijlmerflat Gliphoeve werd een van de eerste uitingen van zwart activisme in Nederland. Oud-bewoners en betrokkenen blikken terug op het roemruchte verleden van de flat. Een radiodocumentaire van Maartje Duin en Daan Dekker, oorspronkelijk gemaakt voor Radiodoc. Bekijk hier ook de multimediale productie:https://www.vpro.nl/programmas/gliphoeve.html

Mascottes van de Biafraanse oorlog

zondag 24 december 2017, 09:00 uur

De oorlog in Biafra duurde van 1967 tot 1970; tussen de eenen drie miljoen mensen vonden de dood, vooral door hongersnood. Broodmagerekinderen met opgezette buikjes waren voor het eerst op tv te zien en dat leiddetot het idee om deze uitgehongerde kinderen naar Nederland te halen om zealhier te laten aansterken. Uiteindelijk zouden slechts tien kinderen inderdaadnaar Nederland komen, maar zelfs met dit kleine aantal kinderen liep het nietallemaal goed af. Een verhaal over de keerzijde van goede bedoelingen. Een documentaire van Gerard Leenders. Hij sprak onder andere met Marie Louise Schipper, die over deze episode een boek schreef getiteld Goede bedoelingen. De onvoorziene gevolgen van internationale noodhulp.

Een vergeten Indische kampgeschiedenis

zondag 17 december 2017, 09:00 uur

Het verhaal van de Indisch-Japanse familie Hiraki. Zij werden na de aanval op Pearl Harbor in 1941 hardhandig door de Nederlandse Koloniale overheid in Indië opgepakt en geïnterneerd, een geschiedenis die ze langs vier kampen in drie verschillende landen zou leiden. Een documentaire van Pieter-Bas van Wiechen.

De Afsluitdijk

zondag 3 december 2017, 09:00 uur

Met de afsluiting van de waterkering tussen Noord-Holland en Friesland In 1932 werd de Zuiderzee het IJsselmeer. Een project waarvan toen werd gedacht dat het nooit zou worden gerealiseerd!De Afsluitdijk van 32 kilometer is intussen al 85 jaar oud en het symbool van onze strijd tegen water en Nederlands vernuft en inventiviteit, is toe aan een opknapbeurt. Ontwerper Daan Roosegaarde kreeg de opdracht de Afsluitdijk te verfraaien. In het archief van het Spoor Terug vonden we een programma van 30 jaar geleden met interviews met de mannen die de Afsluitdijk maakten tussen 1927 en 1932. In Het Spoor Terug van Michal Citroen een vergelijkbare opknapbeurt van het oude programma vernieuwd met de geschiedenis vanaf 1932 en de actuele gebeurtenissen.

De weg van Hester

zondag 26 november 2017, 09:00 uur

In 1638 opende op de Keizersgracht in Amsterdam de eerste officiële Schouwburg haar deuren. De grote vraag was nu: wat moeten we spelen. De stukken die Vondel, Hooft en Bredero maakten, waren redelijk populair, maar het publiek werd pas echt wild enthousiast toen de eerste Spaanse stukken werden opgevoerd, uit het land waarmee de Nederlanden nog in oorlog waren.Een paar weken geleden voerde theatergroep Kwast een van de populairste stukken opnieuw op: Hester, van de toneelschrijver Lope de Vega. In Spanje geschreven, door Sefardische vluchtelingen meegenomen naar Amsterdam en meer dan een eeuw lang opgevoerd. De weg van Hester, gemaakt door Mathijs Deen, gemonteerd met Berry Kamer.

Hittegolf deel 2

zondag 19 november 2017, 09:00 uur

In het enorme archief van Jan Wolkers vond biograaf Onno Blom een laatje met de titel Hittegolf. Erin een stapeltje krantenknipsels, een aantekeningenboekje en dertig pagina's typoscript met een onafgemaakt en dus ook onbekend verhaal van de schrijver. Hittegolf zou een liefdesgeschiedenis worden tegen de achtergrond van de Amsterdamse hete zomer van 1966. Een zomer die Wolkers en zijn vrouw Karina volop meebeleefden en ook nauwgezet documenteerden. Zij waren erbij toen na maanden onrust op 13 en 14 juni in Amsterdam de vlam in de pan sloeg. Bouwvakkers hadden bij een demonstratie een collega verloren. De revolutietegen het gezag leek te zijn uitgebroken.De geschiedenis rond de mislukte, gelijknamige en onbekende roman van Wolkers, verhalen van ooggetuigen en betrokkenen over de rellen, en de verstrekkende gevolgen van de hete zomer van 1966.Het tweede en laatste deel van een documentaire-tweeluik van Michal Citroen.

Hittegolf, deel 1

zondag 12 november 2017, 09:00 uur

In het enorme archief van Jan Wolkers vond biograaf Onno Blom een laatje met de titel Hittegolf. Erin een stapeltje krantenknipsels, een aantekeningenboekje en dertig pagina's typoscript met een onafgemaakt en dus ook onbekend verhaal van de schrijver. Hittegolf zou een liefdesgeschiedenis worden tegen de achtergrond van de Amsterdamse hete zomer van 1966. Een zomer die Wolkers en zijn vrouw Karina volop meebeleefden en ook nauwgezet documenteerden. Zij waren erbij toen na maanden onrust op 13 en 14 juni in Amsterdam de vlam in de pan sloeg. Bouwvakkers hadden bij een demonstratie een collega verloren. De revolutie tegen het gezag leek te zijn uitgebroken.De geschiedenis rond de mislukte, gelijknamige en onbekende roman van Wolkers, verhalen van ooggetuigen en betrokkenen over de rellen, en de verstrekkende gevolgen van de hete zomer van 1966.Een documentaire-tweeluik van Michal Citroen.

Ons laatste oerbos

zondag 5 november 2017, 09:00 uur

Afgelopen zomer was het veel in het nieuws: ons laatste relict van de oorspronkelijke Europese laaglandoerbossen, wordt deels gekapt met goedkeuring van de Poolse overheid. Hoe zit dat precies? En wat is de culturele en historieke waarde van het bos? Laura stek trok de bossen in en reisde langs Poolse koningen, Russische tsaren en Görings heckrunderen.

40 jaar No Future, 11.23

zondag 24 september 2017, 08:00 uur

Als begin januari 1977 de Sex Pistols hun eerste concerten in Nederland geven, is er nog nauwelijks publiek. Punk is in Nederland nog een onbekend fenomeen. Daar komt in de loop van het jaar verandering in. Vanaf september ‘77 zijn er steeds meer punk en new wave bands uit Engeland en Amerika te zien en ook de eerste Nederpunkbandjes. En als de Sex Pistols in december weer naar Nederland komen zijn alle concerten razendsnel uitverkocht. Een documentaire van Paul van der Gaag

De Hafakker, deel 2

zondag 17 september 2017, 08:00 uur

Ze werden idioten, debielen en imbecielen genoemd, de zwakzinnigen van de psychiatrische inrichting Sint Bavo in Noordwijkerhout. Om ze een beetje bezig te houden mochten ze bollen pellen, tot dat nieuwe psychiatrische inzichten hen tot nietsdoen aanzette, als behandelmethode. Ze kregen een plek in de mensenmaatschappij in een zogenoemde verdunningswijk.Gerard Leenders maakte voor het Spoor Terug de documentaire: De Hafakker, erfdrager van Nieuw-Dennendal? (deel 2 van 2)

Ze werden idioten, debielen en imbecielen genoemd, de zwakzinnigen van de psychiatrische inrichting Sint Bavo in Noordwijkerhout. Om ze een beetje bezig te houden mochten ze bollen pellen, tot dat nieuwe psychiatrische inzichten hen tot nietsdoen aanzette, als behandelmethode. Ze kregen een plek in de mensenmaatschappij in een zogenoemde verdunningswijk.Gerard Leenders maakte voor het Spoor Terug de documentaire: De Hafakker, erfdrager van Nieuw-Dennendal? (deel 1 van 2)

Beeldenstormen deel 9 (en slot), 11.30

zondag 3 september 2017, 08:00 uur

Deze zomer zonden wij in de tijd het spoor terug een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Vandaag het negende en laatste deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. Met daarin de vernietiging van drieduizend jaar oude kunstschatten door IS.

Beeldenstormen afl. 8, 11.32

zondag 27 augustus 2017, 08:00 uur

Deze zomer zenden wij in de tijd het spoor terug een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Vandaag het achtste deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. Daarin aandacht voor het protest van activisten de laatste jaren tegen de aanwezigheid van monumenten die aan het koloniale verleden herinneren zoals de ruiterstandbeelden van Leopold II.

Beeldenstormen, deel 7, Barnett Newman, 11.30

zondag 20 augustus 2017, 08:00 uur

Deze zomer zenden wij in de tijd het spoor terug een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Vandaag het zevende deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. In 1986 werd het pronkstuk van het Stedelijk Museum met een mes aan flarden gereten door een abstracte- kunst-hater.

Beeldenstormen afl. 6, 11.30

zondag 13 augustus 2017, 08:00 uur

Deze zomer zenden wij een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Vandaag het zesde deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. Tijdens de jaren dertig droomden de Nazi’s van het Derde Rijk en daar hoorde een aparte esthetiek bij. De moderne kunst werd als het tegendeel gezien van het Nazistisch ideaal en als ontaard beschouwd.

Beeldenstormen afl. 5, 11.32

zondag 6 augustus 2017, 08:00 uur

Deze zomer zenden wij in de tijd het spoor terug een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Deze week het vijfde deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. Soms is een beeldenstorm de actie van één enkele persoon. In deze aflevering een uitzonderlijk strijdbare vrouw die een onvergetelijk statement wil maken.

Beeldenstormen afl. 4 11.31

zondag 30 juli 2017, 08:00 uur

Deze zomer zenden wij in de tijd het spoor terug een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Vandaag het vierde deel van de reeks programma’s gemaakt door SaraDebroey over Beeldenstormen. We gaan in tijd naar de 18e eeuw. De Franse Revolutie kende een grootschalige beeldenstorm. Alles wat aan het ancien régime herinnerde moest eraan geloven.

Beeldenstormen afl. 3 11.31

zondag 23 juli 2017, 08:00 uur

Deze zomer zenden wij in de tijd het spoor terug een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Vandaag het derde deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. In de 8ste eeuw brak in het oude Byzantium een beeldenstorm uit. De discussie werd beslecht door de regels voor religieuze kunst vast te leggen. De orthodoxe schilderkunst, de icoonschilderkunst, ontwikkelde daardoor anders dan de westerse schilderkunst.

Beeldenstormen afl. 2, 11.32

zondag 16 juli 2017, 08:00 uur

Deze zomer zenden wij een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Vandaag het tweede deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. In de 16de eeuw voerden katholieken en protestanten niet alleen felle discussies over het gebruik van beelden in de kerk. Met de beeldenstorm van 1566 keerden de protestanten zich ook met geweld tegen de beelden in de kerken en kloosters. En we horen hoe de Habsburgers reageren op deze voor hun onbegrijpelijke explosie van bruutheid.

Deze zomer zenden wij in de tijd van Het Spoor Terug een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Deze week het eerste deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. In de zomer van 1566, nu ruim 450 jaar geleden, brak de beeldenstorm uit in de Nederlanden. Waar en waarom deze beeldenstorm begon, is het onderwerp van deze eerste aflevering.

Vrouwenvoetbal, 11.28

zondag 2 juli 2017, 08:00 uur

Bij een EK of WK liggen de wuppies en vuvuzela’s al weken van tevoren klaar en elk café in elk gat, dorp of stad kleurt Oranje. In de aanloop naar het EK Vrouwenvoetbal valt een dergelijk dolzinnig enthousiasme nergens te bespeuren. Vrouwelijke voetballers en vrouwenvoetbal zijn, kortom, in Nederland nauwelijks zichtbaar. Terwijl onze dames in tegenstelling tot onze heren onze nationale trots hooghouden. Zij gaan dat doen vanaf 16 juli op het EK, ook nog eens in eigen land. Wies Bakker dook in de historie van het vrouwenvoetbal dat lang door de heren der schepping werd tegengewerkt. Ze maakte voor Het Spoor Terug de documentaire ‘Onze Oranje-vrouwen’.​

Harddrugs in Heerlen, 11.27

zondag 18 juni 2017, 08:00 uur

Ooit, in de hoogtijdagen van de mijnbouw, was Heerlen een trotse welvarende stad. In de jaren zeventig van de vorige eeuw was dat helemaal omgeslagen en was ‘Heerlen’ synoniem voor ‘harddrugs’ geworden. Hoe kwam dat? Door de mijnsluiting? Of hadden de Amerikanen van de NAVO-basis ermee te maken, die dit jaar precies 50 jaar geleden, in het nabijgelegen Brunssum, werd geopend? Danielle Emans en Geert van de Wetering onderzochten het. En maakten voor het Spoor Terug een documentaire over de slikkende danwel snuivende soldaten.

De Zesdaagse oorlog, deel 2, 11.25

zondag 11 juni 2017, 08:00 uur

Deze week is het vijftig jaar geleden dat de Zesdaagse oorlog tussen Israël en de Arabische staten werd uitgevochten. Een halve eeuw geleden was bijna iedereen in Nederland nog onbekommerd pro-Israël. Vandaar dat zich vele vrijwilligers aanmeldden om het land van Golda Meir en Moshe Dayan te helpen, en vandaar dat er in Nederland gedemonstreerd werd voor Israël en tegen de Arabieren.Michal Citroen maakte een documentaire over Nederlands solidariteit van toen met Israël. Zondag het tweede deel van het eerder uitgezonden tweeluik: ‘de Zesdaagse oorlog in Nederland’

De Zesdaagse Oorlog, 11.22

zondag 4 juni 2017, 08:00 uur

Deze week is het vijftig jaar geleden dat de zogeheten Zesdaagse oorlog tussen Israël en de Arabische staten uitbrak. Een halve eeuw geleden was bijna iedereen in Nederland nog onbekommerd pro-Israël. Vandaar dat zich vele vrijwilligers aanmeldden om het land van Golda Meir en Moshe Dayan te helpen, en vandaar dat er in Nederland gedemonstreerd werd voor Israël en tegen de Arabieren.Michal Citroen maakte een documentaire over Nederlands solidariteit van toen met Israël. Zondag het eerste deel van het eerder uitgezonden tweeluik: ‘de Zesdaagse oorlog in Nederland’

Hugenotendorp, 11.27

zondag 28 mei 2017, 08:00 uur

Graaf koopt dorp voor vluchtelingen, het zou de kop van een zeventiende-eeuws journaal kunnen zijn, analoog aan een hedendaagse variant: dorp koopt huis voor vluchtelingen, zoals onlangs in Friesland. De graaf heette graaf von Solms en het dorp dat hij in 1685 kocht heette Daubhausen. Sandra Rottenberg en Margreet Simons maakte er de documentaire ‘Hugenotendorp’ over.

De laatste zusters achter het slot, 11.21

zondag 21 mei 2017, 08:00 uur

Altijd maar bidden en zwijgen. En nooit meer je vader, moeder, zusje, broertje, opa of oma zien. Dat was de toekomst van de honderden katholieke meisjes die zich aanmeldden voor een leven in een zogeheten slotklooster. Weggestopt achter tralies, verdwenen ze voor altijd uit zicht. Totdat de deuren en de ramen van de kerk in de jaren zestig opengingen en de zusters naar buiten mocht, zo nu en dan.Radiomaker Gerard Leenders sprak met een paar slotzusters en maakte: ‘Voor God alleen. De laatste zusters achter slot.’

De politieke strijd rondom abortus, 11.30

zondag 7 mei 2017, 08:00 uur

In mei 1976 hielden honderden vrouwen dik tien dagen de abortuskliniek Bloemenhove in Heemstede bezet. Dit om te voorkomen dat minister Dries van Agt de kliniek zou laten sluiten. Abortus was namelijk tot 1981 bij de wet verboden. Documentairemaker Lemke Kraan reconstrueerde de reuring rondom Bloemenhove en de abortuswetgeving en maakte voor het Spoor Terug de documentaire Bloemenhove: de politieke strijd rond abortus.

In 1945 worden in Limburg de eerste bevrijdingskinderen geboren. Een deel van hen is duidelijk herkenbaar als ‘Amerikaantjes’ – hun biologische vaders zijn zwarte Amerikaanse soldaten. In het witte katholieke Limburg zijn zij de eerste groep die er opgroeit met een afwijkende huidskleur. De vaders werden door de Limburgers als bevrijders omarmd, maar de acceptatie van de kinderen verliep minder vlekkeloos. Laura Stek en Wies Bakker ontmoetten twee van deze kinderen en spraken met schrijfster Mieke Kirkels. Zij schreef het boek: Kinderen van zwarte bevrijders dat deze maand is uitgekomen.

OVT in de OVP, Oostvaardersplassen, deel 2, 11.19

zondag 23 april 2017, 08:00 uur

De Oostvaardersplassen kennen we dankzij de bioscoop hit uit 2013 de Nieuwe Wildernis. Goed gefilmde ‘oer-natuur’ : Een landschap zoals duizenden jaren geleden is vanuit de trein elke dag tussen Lelystad en Almere te bewonderen.Grote kuddes grazende edelherten, wilde paarden en runderen die het bestaan van 31 uitzonderlijke soorten vogels mogelijk maken met nauwelijks interventie van mensen. Nu een internationaal erkend reservaat voor met uitsterven bedreigde vogels in Europa, zoals de zeearend.Sinds begin dit jaar is het beheer van de Oostvaardersplassen overgedragen aan de Provincie Flevoland. En de provinciale politiek greep onmiddellijk de kans om zich opnieuw te bemoeien met deze 6000 hectare natuur. Met meer of minder goeie bedoelingen lijken economische belangen, boeren, jagers en toerisme volgens kenners een internationaal uniek ecosysteem te bedreigen waar 40 jaar lang voor is gevochten om het zo te krijgen. In het tweeluik ´OVT in OVP, 40 jaar Oostvaardersplassen´ vertellen betrokkenen over de strijd rond een vergeten stukje moeras bij de ontginning van de Flevopolder en hoe dat het grootste natuurbeschermingsgebied werd van ons land.Michal Citroen maakte de tweedelige documentaire: 'OVT in OVP; 40 jaar Oostvaardersplassen’. Deze zondag het tweede deel. Luister hier het eerste deel terug.

OVT in OVP - 40 jaar Oostvaardersplassen, 11.24

zondag 16 april 2017, 08:00 uur

De Oostvaardersplassen kennen we dankzij de bioscoop hit uit 2013 de Nieuwe Wildernis. Goed gefilmde ‘oer-natuur’ : Een landschap zoals duizenden jaren geleden is vanuit de trein elke dag tussen Lelystad en Almere te bewonderen. Grote kuddes grazende edelherten, wilde paarden en runderen die het bestaan van 31 uitzonderlijke soorten vogels mogelijk maken met nauwelijks interventie van mensen. Nu een internationaal erkend reservaat voor met uitsterven bedreigde vogels in Europa, zoals de Zeearend.Sinds begin dit jaar is het beheer van de Oostvaardersplassen overgedragen aan de Provincie Flevoland. En de provinciale politiek greep onmiddellijk de kans om zich opnieuw te bemoeien met deze 6000 hectare natuur. Met meer of minder goeie bedoelingen lijken economische belangen, boeren, jagers en toerisme volgens kenners een internationaal uniek ecosysteem te bedreigen waar 40 jaar lang voor is gevochten om het zo te krijgen. In het tweeluik ´40 jaar Oostvaardersplassen´vertellen betrokkenen over de strijd rond een vergeten stukje moeras bij de ontginning van de Flevopolder en hoe dat het grootste natuurbeschermingsgebied werd van ons land.Michal Citroen maakte de tweedelige documentaire: ´40 jaar Oostvaardersplassen’. Zondag het eerste deel.

Shakespeare's Vluchtelingen, 11.25

zondag 9 april 2017, 08:00 uur

In de British Library in Londen ligt de enige toneeltekst in Shakespeare's handschrift die bewaard gebleven is. En het is een van de weinige van zijn teksten die nooit in het Nederlands zijn vertaald. Het is een toespraak van Thomas More, uit het gelijknamige toneelstuk waaraan Shakespeare op bescheiden schaal heeft meegewerkt. In die speech roept Thomas More de Londenaren op om zich het lot van de vele vluchtelingen in de stad aan te trekken. Het is een overtuigende speech, die de vreemdelingenhaat voor een tijdje tempert. In deze Spoor Terug gaat Mathijs Deen op zoek naar het wonderlijk tijdloze verhaal van Shakespeare en de vluchtelingen. Omdat deze documentaire is genomineerd voor de journalistieke prijs De Tegel herhaalt OVT hem. Vindt u dat we de prijs verdienen? Stem dan hier: www.detegel.info/nominaties

De laatste dagen van Standing Rock, 11:17

zondag 2 april 2017, 08:00 uur

Het afgelopen jaar verzamelden duizenden Sioux-indianen, milieu-activisten en steunbetuigers zich in het reservaat Standing Rock in Noord-Dakota. Ze protesteerden tegen de aanleg van de bijna 2000 kilometer lange oliepijpleiding, die vlak langs het reservaat door de Missouririvier loopt. De Sioux vrezen dat het (drink-)water in de rivier wordt vervuild. Bovendien doorkruist de pijpleiding heilige grond, dat hen in een verdrag uit1868 is toegezegd door de federale overheid. Begin 2017 is er nog een kleine groep waterbeschermers ter plaatse. Tammy Howard is daar een van. Samen met haar vrouw Ceci en haar hond Orion besluit ze zo lang mogelijk te blijven. Tot het kamp door het leger wordt ontruimd.Laura Stek maakte een Spoor Terug over Standing Rock, met een historische reflectie op dat andere grote protest uit 1973: Wounded Knee. Daarnaast is er een interactieve versie met audio, fotografie en film te zien op vpro.nl/standingrock. Met dank aan: Tammy Howard, Ceci Pangelinan en Jolanda Kirpensteijn.

Ik Jan Cremer, 11.26

zondag 26 maart 2017, 08:00 uur

Het was een ‘verboden vrucht’ en het was een zelfbenoemde bestseller. De helft van Nederland las het met rode oortjes, de andere helft moest er letterlijk van overgeven. De anti-Jannen schreven dreigbrieven naar zijn moeder en maakten stampij bij de verzetsuitgeverij De Bezige Bij die dit vieze boek uitgaf.In het kader van de boekenweek in het Spoor Terug een herhaling van een programma over ‘Ik Jan Cremer’. Besproken door Wim Berkelaar, Xandra Schutte en Bertram Mourits in de zomer van 2007.

Goeie Mie

zondag 19 maart 2017, 09:00 uur

Een verhaal over gifmengster en seriemoordenares Maria Catharina van der Linden-Swanenburg. Ze groeit op in Leiden, de tweede helft van de 19e eeuw. Buurtgenoten roemen haar behulpzaamheid en noemen haar liefkozend Goeie Mie. Maar er schuilt ook een duistere kant in Mie... Dit verhaal is gemaakt door Richard den Haring en René van Es, en maakt onderdeel uit van hun podcastserie 'MakersRadio'. Meer podcasts van MakersRadio vind je op de website makersradio.nl en in de iTunes store.

Over het rotanstoeltje

zondag 12 maart 2017, 09:00 uur

Vrijwel in elk huis stond vroeger wel een rotanstoeltje of een laag rotantafeltje met glazen blad. Tegenwoordig is Rotan hip en duur, maar in de jaren vijftig en zestig betekende het bezit van rotan het huiselijk geluk van Jan Modaal. En het aardige was: deze rotanmeubels waren helemaal niet exotisch. Integendeel, ze werden gefabriceerd in het goed vaderlandse Friese Noordwolde. Gerard Leenders reconstrueerde de fabricage van een oer-Nederlands exotisch product.

De ketel van Obelix, 11.23

zondag 5 maart 2017, 09:00 uur

De ketel van Obelix bestaat echt. Hij heet officieel: de Ketel van Gundestrup. Op z’n vroegst is de ketel zo’n 150 jaar voor Christus gemaakt. En het wonderbaarlijke is: op de ketel staat een rijtje mannen afgebeeld voor een ketel. Ze worden erin ondergedompeld door een Godin en komen er onoverwinnelijk uit. Het bracht tekenaar Uderzo op het idee voor zijn ketel.Mathijs Deen verdiepte zich in de ketel en tekende zijn veelbewogen geschiedenis op in de documentaire ‘De ketel van Obelix’.

Van spaghettivreters en Twentse Boeren, 11.23

zondag 26 februari 2017, 09:00 uur

In 1960 kwamen de eerste Italiaanse gastarbeiders in het in zichzelf gekeerde Oldenzaal aan. Het was alsof de jongemannen van een andere planeet kwamen. De autochtone Oldenzaalers konden maar moeilijk wennen aan de spaghetti-jongens. Jacqueline Maris blikt in 'Het Spoor Terug' terug op de misverstanden tussen boerenkool- en pizzamensen en maakte de documentaire 'Van spaghettivreters en Twentse boeren.'

Dutch Burghers in de vergeten kolonie, 11.28

zondag 19 februari 2017, 09:00 uur

In Nederland is er een groeiende groep mensen die vraagt om een herdefiniëring van ons VOC-verleden. Maar in de voormalig Nederlandse kolonie Sri Lanka wordt daar anders tegenaan gekeken. De letters VOC staan daar voor een sterk merk. Laura Stek gaat op zoek naar de zogenaamde Dutch Burghers - afstammelingen van VOC'ers - om te ontdekken hoe zij er tegenover staan. Ze kwam onder andere terecht in een VOC-bejaardentehuis, uitsluitend bedoeld voor Burgher-dames. Ceylon-kenner Lodewijk Wagenaar, die zijn nieuwste boek Kaneel en Olifanten op de Dutch Burger Union presenteerde, geeft context en uitleg.

Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1