Jorritsma sluit nieuwe verkiezingen niet uit na asieldiscussie in Eerste Kamer: 'Risicovol gedrag van D66'

De spanning in de coalitie loopt op nu in de Eerste Kamer wordt gestemd over ingrijpende asielwetten die het beleid moeten verscherpen. Premier Rob Jetten probeert de senaat nog te overtuigen, maar binnen én buiten het kabinet groeit de twijfel of de plannen het gaan halen. Vooral het feit dat D66 zelf verdeeld is over de voorstellen, zorgt voor onrust.

Jorritsma ziet daarin een serieus politiek risico. Zij stelt de premier een sleutelrol heeft in het bewaken van de eenheid binnen het kabinet. "Dit lijkt me toch wel iets wat heel belangrijk is."

Volgens haar is het niet alleen inhoudelijk een gevoelige kwestie, maar raakt het ook direct aan het functioneren van de coalitie. "Dit beïnvloedt de sfeer in ieder geval niet in positieve zin als het mislukt. Het malle is dat het zelfs zo is dat als die wetten uiteindelijk verworpen worden, niet door het gedrag van de regeringspartijen, maar door de oppositie, dat dat misschien minder lastig is dan wanneer je zegt: er is een mogelijkheid om in elk geval als regeringspartij het netjes te doen. Dat lijkt mij wel echt een zaak van de premier. En als dat niet lukt, dan heeft hij toch wel een probleem."

Opnieuw naar de stembus?

De oud-vicepremier, die in haar politieke carrière ook de nodige brandjes heeft moeten blussen. stelt dat het vertrouwen in toekomstige onderhandelingen hierdoor kan afnemen. "Het geeft in elk geval niet zo heel veel fiducie in hoe het met de volgende onderhandelingen gaat. Want als elke keer gedrag van één van de coalitiepartijen zo makkelijk geaccepteerd wordt, dan gaat het mis."

Ze schetst zelfs een scenario waarin de coalitie de eindstreep niet haalt. "Ik durf het bijna niet meer te zeggen, maar dan sluit ik niet uit dat we over niet al te lange tijd toch weer naar de stembus moeten."

Alles overboord gooien

Volgens Jorritsma is er sprake van "zeer risicovol gedrag" binnen de coalitie, waarbij zij vooral naar D66 kijkt. "Dit soort dingen doen pijn bij coalitiepartijen. Dan gaan we zware eisen stellen terwijl je eigenlijk zegt: je zou samen een flink goed motorblok moeten vormen om dingen samen te doen. Je had daar een aantal afspraken voor gemaakt, dat is prima. En die afspraken waren ook op zich begrijpelijk. Maar als dan een partij zich zo vrij voelt om ongeveer alles overboord te gooien, dan gaat dat niet goed natuurlijk. En daar hoort de premier wel zijn rol te spelen."

Op de vraag of de coalitie hierdoor in gevaar komt, is ze duidelijk. "Dat denk ik wel. Ik vind het zeer risicovol gedrag van D66. En dan hoop ik dat de premier nog een goede rol kan spelen." En wat als het kabinet wel overeind blijft maar het met de asielwetten niet lukt? "Dan maak ik mij zorgen hoe dat gaat met de onderhandelingen voor de begroting van volgend jaar en dergelijke. En dan is duidelijk bewezen dat het gezag van Rob Jetten nog niet groot is."