Geweld tijdens jaarwisseling? Zet leger in, zegt JA21-Kamerlid Coenradie

De politie zit aan haar maximale capaciteit, waardoor het niet zo makkelijk is om mensen op te pakken. Zet daarom het leger in, stelt Coenradie voor, oud-staatssecretaris van Justitie en Veiligheid. "Sommige mensen zijn daar huiverig voor. Maar ik denk in ieder geval dat je wat mensen ernaast zou moeten kunnen zetten. Het zijn opgeleide mensen die met wat meer mandaat ook politietaken zouden kunnen uitvoeren op dit soort momenten. België is daar nu ook mee bezig."

Dat mensen niet zo snel worden opgepakt, maakt ook dat mensen zich enorm vrij voelen, stelt Coenradie. Zo werden er bij de afgelopen jaarwisseling 250 arrestaties verricht. In de jaarwisseling 2011-2012 waren dit er nog 1400: "Mensen moeten veel makkelijker en sneller opgepakt kunnen worden, waarbij we ons niet steeds moeten laten leiden door privacyregels. Onze prioriteit moet zijn dat we mensen aanpakken en dat ze voelen dat ze er niet mee wegkomen. Dat kun je bijvoorbeeld koppelen aan tuchtscholen: zorg maar dat je een stukje heropvoeding krijgt."

Coenradie vindt dat er veel harder moet worden opgetreden tegen mensen die geweld gebruiken tegen hulpverleners. Zo vindt ze dat er breder gekeken moet worden naar mogelijkheden om mensen makkelijker te kunnen vervolgen. "Eén van de dingen waar ik aan denk, is een vorm van een meldplicht bij oud en nieuw."

De buurt snappen

Inzet van het leger? Criminoloog Marnix Eijsink Smeets gelooft er niet in. "We moeten ons verstand gebruiken en kijken hoe die processen in een wijk lopen. Je moet de psychologie van zo’n wijk kennen en beïnvloeden. Dan houd je ook al die gastjes aan, want je weet namelijk al van tevoren wie het zijn."

Hij denkt juist dat het escalerend werkt. "Je moet een traditie veranderen naar een gewenste traditie. Dat doe je niet samen met het leger, dat doe je door te kijken naar wat mensen nodig hebben en te onderzoeken wat je samen met de mensen aan die tradities kunt bouwen."

Zo kunnen gesprekken met mensen in een aantal situaties perfect werken, stelt de criminoloog. "Je hebt er alleen wel een wijkagent voor nodig die vijf dagen per week aanwezig is in de wijk en de dynamiek van de buurt snapt. Maar we zien: de de meeste van de wijkagenten zitten maar even in de wijk, want ze moeten vanwege capaciteitstekort op noodhulp zitten."

Daarbij is het wel belangrijk om te kijken naar met wat voor buurt je te maken hebt, zegt de criminoloog. "We hebben een aantal oude volkse wijken en dorpen waar dat gesprek werkt en je hebt een paar wijken in steden waar het niet werkt. Zo heeft Utrecht geprobeerd heel stevig op te treden en veel mensen aangehouden. We moeten kijken of dat gaat werken.”

Ondersteuning van het leger

Coenradie wijst erop dat het nog niet eerder gedaan is: "Als je het nog nooit geprobeerd hebt, waarom zou het dan niet lukken? Het is zeker ook ter ondersteuning van de politie. Zo is er in Rotterdam een agent aangevallen toen ze een baby aan het reanimeren was. Op dat moment kan zij haar werk niet goed uitvoeren en te kijken wat er verder nodig is in de wijk."

Op het moment dat je het leger inzet, heb je op dat moment veel meer mankracht die op dat moment kan ondersteunen, aldus Coenradie. "Vervolgens ben ik van mening dat je deze mensen gewoon keihard moet aanpakken en straffen. Want nu worden te weinig mensen opgepakt. Dat ligt niet aan de politie, maar wel gewoon aan de capaciteit die we hebben."

Defensie zelf laat aan Dit is de Dag weten te helpen waar het kan, maar dat de organisatie ver wil blijven van soldaten inzetten tegen de eigen bevolking. “Je kunt spreken van een noodsituatie”, reageert Coenradie. "In de berichtgeving overheerst nu het geweld, het is geen leuke traditie meer. Met een aanpassing in de wet kun je toch het leger inzetten op dit soort momenten."