Michiel Vos prijst Jetten en koningspaar na diner met Trump: 'Knap dat ze zo’n lang gesprek hebben gehad’

Tijdens het werkbezoek van de Nederlandse delegatie aan de Verenigde Staten schoof premier Jetten aan bij een uitgebreid driegangendiner met president Trump. Het gesprek duurde aanzienlijk langer dan gepland en Jetten beschreef het als open en constructief. Ook na afloop bleef het koningspaar nog in het Witte Huis voor een rondleiding door de Amerikaanse president.

Hoewel Trump veel op zijn bord heeft, nam hij dus toch uitgebreid de tijd voor Jetten. "Ik vind het wel knap dat ze zo'n lang gesprek hebben gehad gisteren. Dat vind ik in het licht van wat er allemaal aan de hand was. Jetten zegt dan de afgelopen tijd heel makkelijk: er is veel aan de hand in de wereld. Dat is een beetje een politiek cliché, maar dat is natuurlijk wel zo. Er is heel veel aan de hand."

Na afloop van zo’n topontmoeting is volgens hem vooral de vraag wat er daadwerkelijk is besproken en hoe dat naar buiten komt. "Jetten zegt: ik heb alle dossiers behandeld, het heeft lang geduurd, we hebben het overal over gehad. Dat moet maar blijken. Als Trump er niks over 'trutht' vandaag, dan zitten we goed. Dan is dat waarschijnlijk de waarheid. Dan horen we er nooit meer wat van en dan is het prima. Dan kan de focus weer terug op de economische en financiële belangen tussen beide landen."

Band Nederland en VS

Vos ziet het bezoek daarnaast als een mogelijk begin van structureler contact tussen Nederland en de Verenigde Staten. "Dit is wel het juiste moment om achter de schermen te zeggen: die Jetten, daar kunnen we zaken mee doen. Die is pragmatisch, die zit niet te ideologisch in de stoel. Die gaat ons niet de les lezen, maar kent zijn eigen plek. Die vult niet onze Amerikaanse houding in voor ons, dat doen we zelf. Dat laat hij aan ons. Het lijkt misschien een klein beetje op Rutte: iemand die ook flegmatiek en heel soepel daar moet optreden, met een hele lastige klant, Trump, die eigenlijk gewoon niks wil met Europa."

Tot slot schetst Vos een bredere geopolitieke context waarin Europa en de Verenigde Staten opnieuw hun positie moeten bepalen. "Kissinger zei ooit: Ik heb geen telefoonnummer van Finland of Portugal, het is allemaal ingewikkeld. We gaan nu even in het 'what if'. Dan zou Jetten een aanspreekpunt kunnen zijn."

"Want wat we natuurlijk niet moeten vergeten: de achtergrond is dat we de grote broer Amerika voorlopig even kwijt zijn", zegt Vos. "Daar zitten we naar te zoeken, die is er niet. De soft power van Amerika, de grote broer, die club waar je bij wilde horen vroeger, dat is nu niet zo in Europa. Mensen willen niet bij Amerika horen op dit moment, dat zijn we kwijt. We zijn op zoek naar een sleutelgat: hoe kunnen we die Amerikanen erbij houden, terwijl we ook zelf heel hard aan de bak moeten."