Waarom de politiek vastloopt: 'We eisen van politici mooie beloftes, terwijl ze die niet waar kunnen maken'

Beeckman geldt in Vlaanderen als een belangrijk filosoof. Ze schreef meerdere boeken, waarin ze de maatschappij analyseert. Haar analyse is dat in de jaren '90 de politiek grotendeels technocratisch is geworden: experts bepaalden wat de meest efficiënte manier is om problemen te managen. "Wat moet de burger dan doen? In plaats van écht betrokken te zijn op de politiek, wordt hij meer een consument van een politiek aanbod", stelt ze.

Steeds minder kiezers hebben een vaste partij of ideologie; ze zijn zwevend. "Elke verkiezing kies je wie de belofte maakt die jou bevalt, en daar ga je dan voor stemmen. Nu zitten die politici met het probleem dat ze telkens beloftes moeten doen die ze niet kunnen waarmaken", aldus de filosoof. Tien nieuwe steden, 1000 euro voor elke Nederlander, de grenzen dicht: allemaal zaken die niet één, twee, drie geregeld kunnen worden, maar politici beloven het wel.

Daarbij komt dat het de kiezer ook niet te veel mag raken. "Politici kunnen niets meer vragen aan de bevolking. Niemand kan een offer vragen." Geen enkele politicus zegt: het wordt heel zwaar, maar we gaan er samen de schouders onder zetten. "Dat is een onmogelijkheid geworden in het Westen. We willen alleen nog maar politici die ons mooie dingen beloven, zelfs al weten we dat het eigenlijk niet kan."

Het is constant crisis

Nog een probleem van de politiek is het zogenoemde 'presentisme', stelt Beeckman: politici richten zich puur op vandaag en niet meer op de toekomst. Ze ziet dat de politiek van de ene crisis naar de andere rolt. We hadden een economische crisis, de migratiecrisis, de pandemie, de energiecrisis, enzovoort. "Dat geeft een enorme urgentie: nú moet er gehandeld worden. Maar als je te lang van de ene crisis naar de ander gaat, verlies je uit het oog wat je op lange termijn kunt doen. De dingen die je nu al in gang moet zetten, anticiperend op de problemen van de toekomst, doe je niet, waardoor elk voorval wéér een crisis wordt", vertelt ze.

Een voorbeeld is de klimaatcrisis. Politici vinden het lastig om daar wat mee te doen, want als je nu iets doet, merk je het niet direct. "Wij ondervinden nu de gevolgen van het feit dat er 20 á 30 jaar geleden niets in gang is gezet. We hebben nu droogte, omdat we te weinig anticiperen. Dat noemen we dan nu een crisis, om het een beetje op te lappen, maar omdat we niks in gang zetten, wordt het elk jaar erger."