Islamitische zelfmoordaanslagen zijn pas bedacht in jaren '80: 'Een theologische innovatie'

In de podcast geeft Bouzerda, die voor het programma Bureau Buitenland intensief het Midden-Oosten volgt, een uitgebreid beeld van het leven in verschillende landen. De islam is de dominante religie in het Midden-Oosten, maar voor individuele moslims veranderde hun religie de afgelopen 50 jaar ingrijpend, vertelt hij. Dit begon in 1979, het jaar van de Iraanse revolutie. "Dat jaar was echt een soort big bang", vertelt hij.

Hij vertelt over Abdullah Azzam, een Palestijnse geestelijke die de term 'jihad' opnieuw definieerde. "Hij definieerde 'jihad' als globalistisch concept. Individuele moslims konden zonder opdracht of legitimering van een staat zich aansluiten bij een soort virtuele jihad. Hij is daar de ideoloog van. Hij ontwikkelde dat in de jaren '80", vertelt Bouzerda.

In de Hadith – islamitische heilige geschriften – zijn best strenge regels voor oorlogsvoering opgesteld. "De jihad is echt een last resort. Iets wat je niet zomaar doet. Er zijn belangrijke voorwaarden: je moet onder druk zijn, er mogen geen alternatieven zijn voor een gewapende strijd. Je mag geen burgers aanvallen, geen monniken, je mag geen planten vernietigen. Dat zijn hele strenge islamitische regels."

In de nieuwe versie van de jihad werden deze regels minder belangrijk. "Het werd geprivatiseerd. Er was geen centrale autoriteit meer die jihad moest uitroepen. Burgers konden zelf de jihad toepassen."

Zelfmoordaanslagen

In de jaren '80 werden ook pas de zelfmoordaanslagen 'bedacht', vertelt Bouzerda. "Toen had je een 13-jarige Iraniër die zichzelf onder een tank opblies. En hij werd belangrijker dan je zou denken. Nadat hij zich opblies, zei Khamenei dat hij een martelaar was. En hij zei: dit kan in een strijd, je kunt je op die manier opofferen." Tot die tijd gebeurde dit niet, omdat zelfdoding verboden is in de islam.

Door deze herdefiniëring van zelfdoding, werd de zelfmoordaanslag steeds vaker gebruikt. "Dit zag je daarna in Libanon ook. En in de jaren '90 kreeg je Hamas die besloten om bussen op te blazen." Zelfmoordaanslagen worden tegenwoordig met de islam geassocieerd, maar de strengste moslims waren er juist tegen, vertelt Bouzerda. "Die zeiden: dit kan niet de bedoeling zijn van de islam." Hij noemt het een 'theologische innovatie'.