Wordt 2026 dan éindelijk het kunstjaar van de vrouw?
- Nieuws
- Wordt 2026 dan éindelijk het kunstjaar van de vrouw?
Het is een terugkerend ritueel: Elk jaar opnieuw wordt er geroepen dat er dít jaar meer focus moet zijn op de vrouwelijke kunstenaars. Ook dit jaar is er opvallend groot aantal solo-tentoonstellingen van vrouwelijke kunstenaars. Komt er ooit een moment dat vrouwen vanzelfsprekend een rol hebben in de culturele sector? Bij het Stedelijk Museum in Schiedam wordt er al jaren op in gezet. "We moeten heel goed met elkaar praten over het feit dat vrouwelijke kunstenaars ook iets te zeggen hebben", zegt kunstenaar Raquel van Haver in De Rode Draad. We bespreken het belang van vrouwelijke kunstenaars met haar en de directeur van het Stedelijk Museum Schiedam Anne de Haij.
Video niet beschikbaar
Vrouwelijke kunstenaars zijn nog altijd structureel ondervertegenwoordigd in musea: slechts 20% van de kunst die je ziet is gemaakt door vrouwen. Elk jaar wordt er geroepen dat dit anders moet, maar is er eigenlijk een structurele verandering gaande? "Ik zie wel langzaam dingen veranderen", zegt kunstenaar Raquel van Haver. "Maar er is nog zeker werk aan de winkel", vindt Anne de Haij, directeur van het Stedelijk Museum Schiedam. En dat geldt niet alleen voor de culturele sector: genderbalans is vaker niet de norm.
Eerst even terug naar de kunstsector. Al jaren wordt er geroepen dat vrouwen een prominentere rol moeten hebben, en dat gebeurt gelukkig ook steeds meer. "Nog steeds niet op alle plekken hoor, maar het is wel veel makkelijker. Je wordt meer gezien, er wordt meer naar je geluisterd, er wordt ook meer vertrouwen in je gelegd", valt Van Haver op. Het is daarnaast makkelijker geworden om als jonge vrouwelijke kunstenaar een opleiding te starten. Je krijgt meer kansen om de industrie binnen te treden.
Carrière
Maar daarmee ben je er nog niet. "Dat gaat niet alleen over de kunstwereld, maar eigenlijk over hoe we als samenleving vrouwen behandelen als zij carrière willen maken", zegt Van Haver. Er wordt nog altijd van vrouwen verwacht dat ze minder gaan werken wanneer ze een gezin stichten. In deze sector specifiek wijden veel mensen hun leven aan de kunst. "Het is jammer om te zien dat dat niet beide kan", stelt Van Haver.
Anne de Haij ziet dat al terug bij zichzelf. Ze is museumdirecteur en heeft daarnaast drie kinderen. "Van mij als museumdirecteur wordt ook verwacht dat het museum mijn missie in het leven is. Dat is het ook, maar mijn gezin is dat ook", legt ze uit. Ze maakt daarin keuzes en gaat bijvoorbeeld niet naar elke werkborrel te gaan om toch alle ballen hoog te houden. Ook voor kunstenaars moet dit de norm zijn, vindt ze. Er is een verandering bezig, maar we zijn er nog niet. "Het zit diepgeworteld in het systeem", zegt De Haij.
Systeem
"Vrouwen kunnen evengoed hele belangrijke, mooie dingen vertellen en dat blijft even waardevol. Ik denk dat we juist door die zichtbaarheid een deur openen naar andere mensen. Ik denk dat we nog wel een paar stapjes extra kunnen zetten, ook richting de samenleving", zegt van Haver. Ze vindt dat er moet worden ingezet op een systeemverandering op scholen en in de opvoeding.
Tentoonstelling
Het Stedelijk Museum Schiedam doet in ieder geval haar aandeel om de genderkloof te stoppen. Bij een tentoonstelling van de Franse kunstenaar Yves Klein legt het museum ook een rol weg voor de vrouwelijke familieleden. "Dat klinkt niet zo revolutionair, maar dat is het in onze kunstwereld eigenlijk wel. Yves Klein is een iconische kunstenaar", vertelt directeur De Haij. "Als je dan een tentoonstelling maakt over zo'n iconische man, gaat het natuurlijk om de eer en glorie van hem. Maar we hebben ontdekt dat zijn familie, en met name zijn moeder, heel erg van invloed zijn geweest op hoe hij zich heeft ontwikkeld."
Gerelateerd
