Rusland krijgt belangrijke grondstof voor wapens uit Ierland: 'Gapend gat in het sanctiebeleid'

Gelekte documenten

Journalist Ingrid Gercama werkte voor het Organised Crime and Corruption Reporting Project mee aan het onderzoek. “Met hulp van onze Russische partnerorganisatie hebben we gelekte financiële documenten gekregen. We konden precies zien hoe de toeleveringsketen van Ierland naar Rusland liep, en hoe het aluminium vervolgens naar wapenproducenten ging. Aluminium is een belangrijk bestanddeel van allerlei wapens die ook in Oekraïne worden gebruikt; van raketten tot tanks en Houwitsers."

Belangrijk voor Rusland

Het gaat om miljarden tonnen van de grondstof, zegt Gercama. "Het is een aanzienlijk deel van de aluminiumoxide die Rusland nodig heeft. Vroeger haalden ze dat vooral uit Oekraïne, maar dat kan niet meer. Ze zouden het natuurlijk ook uit bijvoorbeeld China kunnen halen, maar het duurt heel lang zo'n nieuwe keten op te zetten. Dus deze toevoer uit Ierland is heel belangrijk voor de Russen."

Niets illegaals

De Ierse fabriek Aughinish Alumina, die valt onder het Russische moederbedrijf Rusal, doet in principe niets illegaals, zegt Gercema. "Vorig jaar heeft de EU de export van aluminium naar Europa wel verboden, maar de uitvoer van aluminiumoxide naar Rusland niet. En door het gebruik van tussenhandelaren speelt Rusal een heel slim spelletje. Ze leveren niet direct aan wapenproducenten, en ontwijken zo sancties."

Die fabriek in Ierland is daarnaast ook enorm belangrijk voor Europa, bijvoorbeeld voor de Duitse autoindustrie, zegt Gercema. "Het gaat om ongeveer 30 procent van de aluminiumoxidebehoefte van Europa, bijvoorbeeld voor de Duitse autoindustrie. Vanwege dat grote Europese belang is het ook heel moeilijk dit onder het sanctiebeleid te laten vallen. Dat gaat ons ook pijn doen."