Buitenland
VPRO

'Waar is die Rob Jetten van de Rode Lijn?'

foto: anpfoto: anp
  1. Nieuwschevron right
  2. 'Waar is die Rob Jetten van de Rode Lijn?'

Tijdens de verkiezingen beloofde D66-leider Rob Jetten de Nederlandse medeplichtigheid aan de genocide in Gaza te stoppen. Hij liep zelfs mee in de Rode Lijn-protesten vorig jaar, een demonstratie van mensenrechtenorganisaties die daarmee het kabinet opriepen in actie te komen tegen de genocide in Palestina. Vertrekkend Oxfam Novib-directeur Michiel Servaes is te gast in de podcast Europa Draait Door, waar hij zich afvraagt: waar is deze Rob Jetten gebleven?

Servaes stelt dat de regering-Jetten "hele kleine stapjes" neemt en wijst daarbij op de veroordeling van Israëls deregistratie van humanitaire organisaties. Desalniettemin vindt hij dat onvoldoende: "Je blijft op de vierkante millimeter met elkaar discussiëren, terwijl er gewoon iets groots nodig is om een genocide te stoppen." Het coalitieakkoord van dit kabinet noemt Servaes "in feite een voortzetting van het beleid". "Een paar weken geleden hebben we met Rob Jetten aan tafel gezeten om te zoeken of de Rob Jetten van de Rode Lijn er nog is. Soms denk je te zien dat hij begrip voor de situatie heeft, maar hij moet het wel laten zien."

Nederlandse traditie

Servaes wijst op de "Nederlandse traditie" van internationaal recht: "Dit is waarom je premier wordt van een land. Om ook binnen zo'n coalitie op dingen waar het echt om gaat, zo ook de lange traditie van opstaan voor internationaal recht." Hierbij verwijst Servaes naar "het Joegoslavië-tribunaal, het Rwanda-tribunaal en daarna het strafhof. We stonden aan de goede kant van de geschiedenis. Daar is nu heel weinig van over." 

Servaes ziet een veranderende houding: "De dubbele standaarden in de toepassing van het internationaal recht in ons buitenlandbeleid zijn enorm gegroeid. Dat is niet alleen vanuit moreel oogpunt een slechte ontwikkeling, maar ook voor de geloofwaardigheid en uiteindelijk de macht en invloed van Europa en Nederland als onderdeel daarvan."  

Ingewikkelde spagaat

Historicus Arend Jan Boekestijn beargumenteert dat Jetten in "een ingewikkelde spagaat" zit: "Nederland koopt gewoon heel veel wapens in Israel. Voor 556 miljoen is 2025. Dat zijn inderdaad hele efficiënte en goede wapens." 

Servaes gaat daar niet in mee: "Terwijl er in de Tweede Kamer moties worden aangenomen om de afhankelijkheid van de Amerikaanse wapensystemen af te bouwen, gebeurt dit eigenlijk voor de Israëlische wapenindustrie niet. En dat is op moreel niveau afschuwelijk. Wapens die op Palestijnen zijn getest wil je toch niet kopen."

Europees optreden 

Volgens Servaes is de ideale situatie er een waarin Europa een duidelijk standpunt inneemt en de druk opvoert: "Daar hebben we als Europa al behoorlijke leverage, want Israël is voor zijn handel en economie veel meer afhankelijk van Europa dan van Amerika. Het meest logische instrument is daarom het EU-associatieakkoord, waardoor Israël toegang heeft tot de Europese markt, om dat op te schorten."

Servaes betoogt dat de Europese Unie hier ook juridisch toe verplicht is: "Als een partner van de Europese Unie zich schuldig maakt aan mensenrechtenschendingen of schending van het internationaal recht, zou je dat verdrag moeten opzeggen. Maar ja, daar zijn we na tweeënhalf jaar nog steeds niet."

Ben je benieuwd geworden? Check de hele aflevering van Europa Draait Door hieronder:

Om deze inhoud te tonen moet je toestemming geven voor social media cookies.

Advertentie via ster.nl
Advertentie via ster.nl