Wat betekenen de Israëlisch-Amerikaanse aanvallen voor het verzet in Iran?

Voorzichtige hoop

"Het doet me heel veel pijn dat mijn landgenoten aangevallen worden, maar na 51 dagen van zwartheid en pijn zie ik hoop", vertelt Asefeh Eskandari, mensenrechtenactivist en ondernemer. "Het regime is zo moordlustig, en mijn landgenoten in Iran staan met stenen tegenover kogels. Zij kunnen het niet meer zelf, ze hebben iets nodig." Eskandari denkt niet dat Trump en Netanyahu écht om het lot van de Iraniërs geven. Maar: "De vijand van mijn vijand is mijn vriend – op dit moment, niet voor de toekomst".  

Jaïr Stranders, filosoof en theatermaker met familie in Israël, snapt de hoop die mensen uit de aanval halen. Tegelijkertijd maakt hij zich zorgen. "Elk mensenleven dat gedood wordt, ook als het een militair is, is natuurlijk heel ernstig. Ik ben ook benieuwd hoeveel slagkracht Iran heeft en wat ze terug kunnen doen richting Israël, omdat ik daar familie heb. Zij ondergaan dit gelaten. Maar ook paniekerig: ze moeten elke keer naar de schuilkelders". 

Lont in het kruitvat

Radi Suudi, Palestijns-Nederlandse politicoloog en journalist, verwacht dat de aanval op lange termijn grote gevolgen kan hebben. "Als je kijkt naar de geschiedenis van de laatste eeuw, zeker van Europa, weet je dat een oorlog beginnen heel veel makkelijker is dan een oorlog weer stoppen. Er zijn nu dingen in gang gezet door Netanyahu en Trump waarvan je je serieus kunt afvragen: zullen ze straks nog grip hebben op wat er gebeurt?"  

Daarnaast vraagt Suudi zich af wat de binnenlandse gevolgen voor Iran gaan zijn. "Ik ken Iran minder goed dan andere mensen hier aan tafel, maar in dit soort situaties is het gevaar op een burgeroorlog niet ondenkbaar. Iran is een heel groot, divers, complex land met allerlei bevolkingsgroepen. Dus je steekt wel de lont in het kruitvat." 

Lange weg te gaan

Wat er zeker moet gebeuren voor een echte verandering in Iran, stelt Eskandari, is dat het regime moet vallen. "Ik wil ook benadrukken dat wij vanuit het buitenland kunnen zeggen wat we willen. Maar regime change moet van binnenuit komen. Iran moet bevrijd worden van binnenuit, maar wel met hulp van buitenaf. Want ze kunnen het niet alleen."