Deze pil op deze pil: een opstapeling van medicijnen

Fatma Karapinar, hoogleraar Medicijn Veiligheid aan Maastricht UMC, doet onderzoek naar die 'voorschrijfwatervallen'. Zij vindt het lastig om aan te geven hoe groot dit probleem is in ons land. "Het eerste geneesmiddel wordt vaak gevolgd door een tweede geneesmiddel, maar waarom weten we eigenlijk niet."

Plaspillen soms de boosdoener

Een opstapeling van medicijnen kan grote gevolgen hebben. Vooral op de kwaliteit van leven. "Bijvoorbeeld iemand die na nieuwe voorschriften vaker valt of lijdt aan geheugenverlies. In uitzonderingsgevallen worden patiënten opgenomen in het ziekenhuis."

Een terugkomend voorbeeld is een vochtophoping in het lichaam. Dit gebeurt vaak na het nemen van medicijnen tegen hoge bloeddruk. "Sommige mensen krijgen dan dikke enkels, wat vervolgens wordt behandeld met plaspillen." Door die pillen moeten mensen vaker naar het toilet, wat weer ongemak oplevert in de enkels. "In ons eigen onderzoek was er een patiënt die twee jaar lang last had van deze zogeheten cyclus."

Huisartsen en apothekers

In de loop der jaren zijn steeds vaker verschillende zorgverleners betrokken bij de patiënt. Hierdoor is er geen duidelijk overzicht van alle voorschriften uit het verleden. "Een medicijnwaterval is dan soms lastig te voorkomen." De vraag is dan of huisartsen zich wel bewust zijn van het probleem. Zij zijn de eersten die patiënten advies en voorschriften kunnen geven. Gelukkig ziet Karapinar dat de bewustwording in de zorg in de afgelopen jaren is toegenomen. "Er komen allerlei nieuwe medicijnen op de markt. Het wordt langzamerhand niet meer haalbaar voor huisartsen om het allemaal te onthouden."

"Wanneer een patiënt nieuwe klachten krijgt van een recent voorgeschreven medicijn, is het altijd verstandig om even te controleren of het een mogelijke bijwerking is", stelt Karapinar. "Ga dan langs de voorschrijver zoals een huisarts of een apotheker." Bij de apotheek wordt er dan ook altijd gevraagd of een patiënt last heeft van bijwerkingen. "Wat wij zien in onderzoek en de praktijk is dat de patiënt zelf vaak aangeeft geen klachten te hebben. Maar als de apotheker symptomen uitvraagt, dan herkent de patiënt wel een klacht."

Fatma Karapinar en haar team zoeken ouderen die hiermee te maken hebben of hebben gehad. Zij willen juist die verhalen horen om van te leren en weer meer onderzoek naar te doen. Bent u geïnteresseerd en herkent u zich in dit verhaal? Mail dan naar voorschrijfcascades@mumc.nl.