Verslaafd in de cel: ‘Ik nam zelfs mijn pijp en aansteker mee, alles ging naar binnen'

Smokkelen  

Uit onderzoek van Het Misdaadbureau blijkt dat in het afgelopen jaar 30 keer alcohol en ruim 2100 keer drugs zijn aangetroffen in cellen. "In de meeste gevallen gaat het om cannabis", legt journalist Noa van Oostrom uit. In negentig procent van de gesmokkelde drugs is cannabis aangetroffen. "Maar je ziet ook een toename in designerdrugs, zoals spice", zegt Van Oostrom. "Dat kan bijvoorbeeld worden opgelost in papier en vervolgens via de briefpost, bijvoorbeeld in kindertekeningen, naar binnen worden gebracht" Niet alleen drugs en alcohol worden de gevangenis binnengesmokkeld, vertelt Van Oostrom. "Ook wapens en telefoons zijn heel geliefd, om een lijntje met de buitenwereld te kunnen leggen."

Rik werkt als verpleegkundige bij PI Haaglanden en heeft zelf ook meegemaakt dat er drugs werd binnengesmokkeld. Dit kan volgens hem op verschillende manieren: "Onder andere via bezoek dat iets meeneemt." Ook kunnen gevangenen zelf drugs mee naar binnen smokkelen door deze op of in het lichaam te verbergen. Dat laatste heeft ex-gedetineerde Geertje Vierhuis ook gedaan. "Ik nam zelfs mijn pijp mee, alles. Mijn aansteker, alles ging naar binnen."

Andere tijden   

Vierhuis vertelt dat toen zij voor het laatst vastzat, ruim vijftien jaar geleden, het nog heel andere tijden waren. "Ik heb de lange tafels nog meegemaakt, dat je iemand nog een knuffel kon geven en stiekem een kusje", vertelt Vierhuis. Via de mond werd de drugs dan binnengesmokkeld. "Even een goede smakker uitdelen, of via een blikje drinken. Dat dronk je dan op, slikte je door, en vervolgens ging je naar je cel en poepte je het weer uit." Tegenwoordig is dit niet meer mogelijk, legt ze uit. "Dat kon vroeger, maar contact tussen mensen is nu onmogelijk gemaakt."

Hulp voor verslaafden  

Er is veel hulp beschikbaar, vaak ook op maat, vertelt Bajes Broeder Rik. "Het begint bij luisteren. Ik kan heel goed controles bij iemand doen of iemand een injectie geven, maar ik denk dat vooral het luisteren belangrijk is." Als Bajes Broeder moet Rik soms gedetineerden medische GHB toedienen. "Ik werkte daar twee weken en toen zat ik met een spuit GHB in mijn hand. Ik dacht: wat ben ik hier nou aan het doen? Het ging tegen mijn hele natuur als verpleegkundige in." Toch is het soms noodzakelijk, legt Rik uit. "Als iemand een flinke GHB-gebruiker is, mag je daar niet ineens mee stoppen. Dat is gevaarlijk: iemands hart kan er gewoon mee stoppen, omdat hij het middel zo nodig heeft."

In het verleden was het lastig om mensen met een verslaving vast te houden, legt Van Oostrom uit. Tegenwoordig zijn er speciale GHB-cellen, waarvan de allereerste in Breda kwam. "Daar was toen veel GHB-problematiek. Wat er gebeurde, was dat wanneer iemand met een GHB-verslaving binnenkwam, diegene weer moest worden vrijgelaten, omdat het medisch gezien niet verantwoord was om hem of haar vast te houden." Nederland is hierin vrij uniek en loopt voor op de rest van de wereld. "Landen als Zweden en Australië bellen onze artsen om te vragen: hoe moeten wij hier nou mee omgaan?", vertelt Van Oostrom. 

Benieuwd naar het hele verhaal van ex-gedetineerde Geertje Vierhuis? Of wil je meer horen over de ervaringen van Bajes Broeder Rik en verslavingsarts Chawan? Beluister dan de nieuwste aflevering van Het Misdaadbureau in de NPO Luister-app of op Spotify.