Dutch Protocol voor transgenderzorg werkt goed, maar er zijn twijfels: 'De populatie jongeren met genderdysforie is erg veranderd'

Hertzberger was als Kamerlid voor NSC één van de aanvragers van het rapport over de transgenderzorg. Tijdens haar Kamerlidmaatschap ontdekte ze dat dat in landen waar het Dutch Protcol werd toegepast, er juist steeds meer werd getwijfeld aan het protocol. Die veranderende populatie speelde ook daar een rol. "De groep die zich aandiende, die in genderklinieken kwam omdat hun genderidentiteit niet overeenkwam met hun lichaam, was anders dan ze hadden verwacht", vertelt ze. 

Het Dutch Protocol werd opgesteld door studies met name in het VUmc. "Dat ging vaak om jongetjes die een meisje wilden worden. Ze hadden vaak weinig verdere problemen en hadden al laten zien dat ze van een ander geslacht waren. Maar nu belde ik bijvoorbeeld met een Finse kinderpsychiater en die vertelde: ik zie voornamelijk meisjes die er op latere leeftijd achter zijn gekomen dat ze een andere genderidentiteit hadden en die heel vaak autisme hadden, of angststoornissen, depressie, automutilatie, eetstoornissen. De vraag is: kun je er nog wel vanuit gaan dat de Dutch Protocol de juiste behandeling is?"

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren maakte zich ook zorgen om de transgenderzorg. Het rapport van de Gezondheidsraad heeft hem wél gerustgesteld. "Dit onderzoek laat zien dat er goed wordt onderzocht of de genderdysforie wel goed doorleefd wordt", zegt hij. Hij snapt het punt van de veranderende populatie en hij vindt dat je altijd voorzichtig moet zijn, maar hij ziet juist ook jongeren die er heel veel baat bij hebben: "We zien ook jongeren die extreme genderdysforie hebben en daar echt onder lijden. Dan moet je wel stappen zetten."

Puberteitsremmers

Een onderdeel van de Dutch Protocol zijn puberteitsremmers. Deze zijn omstreden: in het Verenigd Koninkrijk werd bijvoorbeeld al de keuze gemaakt om hiermee te stoppen. Hertzberger snapt die keuze van de Britten. Puberteitsremmers werden gezien als een pauzeknop, maar bijna altijd zijn ze een eerste stap in een transitie. "Je moet bedenken dat je op basis van gevoelens van een jonge tiener een onomkeerbare beslissing neemt."

Vermeiren is voor zorgvuldigheid, maar stoppen met de remmers kan ook een verkeerde beslissing zijn. "Het ontwikkelen van puberteitskenmerken die niet degene zijn die je wil, kan serieus impact hebben. Er zijn jongeren die echt intensief lijden, die heel depressief zijn omdat ze in het verkeerde lijf zitten. Ze worden suïcidaal en gaan zichzelf beschadigen."

Hertzberger is ook niet voor het helemaal stoppen met de remmers. "Als je zoveel aversie voelt tegen je lichaam, dan kan dat hemeltergend zijn. Dat kan mensen echt depressief maken. Je moet er terughoudender zijn, maar je moet wel de transgenderzorg beschikbaar maken voor mensen die er duurzaam van overtuigd zijn dat ze een andere genderidentiteit hebben."

Vermeiren hoopt vooral dat het debat minder verhit wordt. "Ik zou graag een genuanceerd debat willen voeren", zegt hij.