appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
STER Advertentie

'Sterfte zeekoeten is niet uitzonderlijk'

Vroege Vogels/Rob Belterman
zondag 24 maart 2019 | BNNVARA | Vroege Vogels Twitter

Dode zeekoeten strandden op onze kusten. Tegelijkertijd verloor het containerschip MSC Zoë deze winter een groot aantal containers. Dat was voor velen toch net iets té toevallig. Volgens Kees Camphuysen was alle ophef totaal onnodig. "Wie even in de literatuur was gedoken, had gezien dat deze sterfte van de zeekoeten en andere zeevogels bepaald niet uitzonderlijk was", zegt hij in Vroege Vogels.

Ode aan een dode zeekoet

Komende week zullen onderzoekers van Wageningen Marine Research en het Dutch Wildlife Health Center officieel rapport uitbrengen over de doodsoorzaak van de zeekoeten. Kees Camphuysen, zeevogelonderzoeker bij het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee, denkt niet dat dit met het containerschip te maken heeft: "De stranding van dit jaar komt niet eens in de top-twintig van de afgelopen 45 jaar."

Olie een belangrijk probleem

Camphuysen onderzoekt al sinds 1974 de strandingen van vogels op de kust. Eerst bleek olie een belangrijk probleem voor de zeevogels. "Er waren tijden dat letterlijk alle gestrande zeekoeten onder de olie zaten", zegt Camphuysen. "Tegen de verwachtingen in is dat probleem zo goed als opgelost."

Destijds stelde de overheid een doel dat niet meer dan 10% van de zeekoeten op het strand olie op de veren mocht hebben. Camphuysen: "Wij verwachtten dat dat minstens tot 2030 zou duren voor we dat punt konden bereiken. Maar we zijn er al! We vinden nu nauwelijks nog serieuze olievervuiling op gestrande vogels."

Geen 'massastranding'

Maar, gestrande vogels vindt hij Camphuysen nog steeds. En dat is ook heel normaal, benadrukt hij: "Als er – ruw geschat – een miljoen paartjes zeekoeten broeden op de Schotse en Engelse oostkust, en die brengen ieder jaar een half miljoen jongen groot, dan zouden we een groot probleem krijgen als er niet ieder jaar vele tienduizenden jonge vogels zouden overlijden."

Camphuysen: "Dat sterven gebeurt op wisselende momenten en plaatsen, en ja: ook wel eens massaal. Bijvoorbeeld door relatief voedselgebrek of door stormen, waardoor jongen van hun ouders gescheiden raken. Maar nogmaals: de stranding van de afgelopen winter was bepaald geen 'massastranding' zoals we die in het verleden wél vaak hebben gezien."

De dood koesteren

Daarom doet de zeevogelonderzoeker een oproep aan collega-wetenschappers om de dood te koesteren: "Dat dit geen massastranding was, betekent niet dat we de dode vogels niet moeten blijven onderzoeken. Je kunt er namelijk enorm veel interessante dingen aan ontdekken."

Camphuysen: "We weten inmiddels dat jonge zeekoeten al in een heel vroeg stadium – ze kunnen dan nog niet vliegen – door de ouders van de rots af worden gestuurd. Ze zwemmen dan enkele weken samen met hun vader van de Schotse oostkust naar de rijke visgronden boven de Waddeneilanden. Maar als door een storm vader en jong worden gescheiden, moet het jong het alleen zien te rooien."

Als zeekoeten nog niet goed kunnen vissen, proberen ze het uit te zingen met bijvoorbeeld insecten die ze op het zeeoppervlak vinden. Camphuysen: "Ik heb ooit een dode jonge zeekoet gevonden die zijn maag vol had zitten met kevers die je normaal alleen in een eikenbos ziet. Die waren blijkbaar met een oostelijke wind van het land de zee opgewaaid. Dat vind ik prachtige verhalen die je nooit zou kunnen ontdekken als je de dood niet als een interessant biologisch fenomeen omarmt."

Vroege Vogels: iedere zondagochtend van 07.00 tot 10.00 uur. 

Vroege Vogels is hét programma over natuur en milieu. Op zondagochtend te beluisteren op NPO Radio 1 en vrijdagavond te zien op NPO 2. Like Vroege Vogels op Facebook of volg het programma op Twitter of Instagram.

Correctie melden

STER Advertentie
Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1