De macht van de rechter

Hoeveel vrijheid heeft een rechter eigenlijk bij het interpreteren van de wet? Deze vraag is allesbehalve nieuw, volgens jonge doctor Clemens Lokin. Hij promoveerde met een biografie over de invloedrijke, 19e eeuwse advocaat Isaäc Abraham Levy, die al meer dan 100 jaar geleden nadacht over deze vraag. Volgens Levy moest de wet niet star zijn, maar juist meebewegen met de veranderende maatschappij, wat betekent dat de rechter niet tegen de wet in mag gaan, maar wel naast de wet mag rechtspreken. Op die manier blijven de wetgevende en rechtsprekende macht gescheiden en houden ze elkaar in balans. Ook nu blijft die scheiding nog altijd actueel, bijvoorbeeld bij rechtszaken over klimaat, Schiphol, buitenlandse adoptie, genderregistratie en internationale conflicten. Waar ligt de grens tussen rechtspraak en politiek? Wanneer beschermt de rechter burgers, en wanneer gaat hij te ver?