Politieke aardverschuiving: hoe de AfD wint in het land van Luther (Beatrice de Graaf & Stefan Paas)

Vindt er in Duitsland – en daarmee ook in Europa – een politieke aardverschuiving plaats? Vandaag gaat Duitsland opnieuw naar de stembus, in Berlijn én in Mecklenburg-Vorpommern, een Oost-Duitse deelstaat waar de extreemrechtse AfD hoog staat in de peilingen. Dat terwijl de partij onlangs in Saksen-Anhalt al een historische zege boekte met bijna 44 procent van de stemmen. Hoe gevaarlijk is deze ontwikkeling? En waarom is de AfD juist in Oost-Duitsland zo succesvol?

Onder die politieke schokgolf zit een fascinerend verhaal. Over de erfenis van de DDR, over regio’s waar industrie, verenigingen en andere maatschappelijke verbanden zijn verdwenen – maar ook over religie. Saksen-Anhalt is namelijk het gebied van Maarten Luther en Wittenberg, de plek waar ruim vijfhonderd jaar geleden de Reformatie begon en het christendom ingrijpend veranderde. Tegenwoordig behoort het juist tot de minst kerkelijke gebieden van Europa.

En uitgerekend daar beroept de AfD zich op de christelijkecultuur. Hoe kan het dat het geloof er bijna verdwenen is, maar het christendom als politieke identiteit weer opduikt? En van wie is die christelijke erfenis eigenlijk als bijna niemand nog naar de kerk gaat?

Daarover spreekt David Boogerd met hét Ongelooflijke duo: historicus Beatrice de Graaf van de Universiteit Utrecht en theoloog Stefan Paas van de VU Amsterdam en de TU Utrecht.

Luister het volledige gesprek in De Ongelooflijke Podcast in je podcast-app of hier op de site van NPO Radio 1. Elke zondagochtend om 08:00 uur verschijnt het gesprek ook op YouTube. Lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform.