Satellieten: van het eerste telefoontje tot oorlogsdreiging

Het is weer tijd voor De Week van NTR Wetenschap! Elke nacht zetten we een andere 'grootse uitvinding' centraal die de mensheid op ingrijpende manier heeft veranderd. In deze derde nacht van De Week van NTR Wetenschap spreekt presentator Syb Faes met Marco Langbroek over de uitvinding van de ruimtesatelliet.

Hoewel Marco inmiddels docent is aan de Lucht- en Ruimtevaartfaculteit van de TU Delft, is hij oorspronkelijk opgeleid als archeoloog. Het onderzoeken van de ruimte en wat daar allemaal langs komt vliegen begon als hobby. Marco bleek er echter zo goed in, dat hij tegenwoordig zelfs de Koninklijke Luchtmacht adviseert!

Er zweven maar liefst 13.000 satellieten boven ons hoofd, waar we enorm afhankelijk van zijn: er zijn maar weinig apps op je telefoon die werken zonder satelliet, internationale televisie wordt ermee uitgezonden en zelfs ons elektriciteitsnetwerk kan tegenwoordig niet meer zonder.

Veel satellieten zijn van particuliere bedrijven, met als bekendste voorbeeld de Starlink systemen van Elon Musk. Daarnaast zijn er steeds meer gevallen waarin satellieten worden gehackt. Juist omdat we er zo afhankelijk van zijn, ook in militaire conflicten, zijn we kwetsbaar en betekent controle over satellieten steeds vaker ook macht.

De uitvinding van de satelliet werd definitief gemaakt door science fictionschrijver Arthur C. Clarke in 1945. Hij bedacht een raket, uitgerust met communicatieapparatuur, die rond de aarde bleef cirkelen. Zo konden signalen via de ruimte de hele wereld rond worden gestuurd.

17 jaar later ging de eerste satelliet, de Telstar, de lucht in. Die was nog niet groter dan een basketbal. Maar de technologie ontwikkelde zich in zeer rap tempo verder en leidde tot een heuse strijd tussen de Russen en de Amerikanen. Benieuwd hoe dat afliep? Of hoe je zelf vanuit je kamer of tuin satellieten kan spotten? Luister dan hieronder naar het eerste uur van het gesprek van Syb met Marco:

In het tweede uur beantwoordt Marco vragen van luisteraars en legt hij uit welke wetten en regels er gelden, of eigenlijk niet gelden, in de ruimte. Ook bespreken hij en Syb de gevaren van de combinatie van oorlog, satellieten en instabiele regimes. Luister hieronder naar de tweede helft van het interview met Marco Langbroek: