''Alles wat we samen hadden en deden, nam ik in mijn eentje op me''

Wie mantelzorger wordt voor een partner met een progressieve aandoening, stapt in een trein die nooit meer stopt. In het begin pak je alles op en probeer je het leven dat je samen had koste wat kost in stand te houden, vertelt ervaringsdeskundige Maike Oosterbaan in de uitzending. Maar tussen de wekelijkse ziekenhuisbezoeken, de nachtelijke zorg en haar veeleisende werk door, raakte ze zichzelf volledig kwijt. Pas toen ze na jaren over haar eigen grenzen was gegaan stortte ze in een burn-out. Het besef kwam; er moest iets veranderen. Het is een pijnlijk proces van continu 'levend verlies', waarin je samen moet leren rouwen om de gezondheid die er niet meer is, maar waarin je ook harde grenzen moet leren stellen om zelf overeind te blijven.

Haar persoonlijke verhaal staat niet op zichzelf, en als beleidsadviseur bij MantelzorgNL weet Oosterbaan dat mantelzorgers in Nederland massaal vastlopen in een onoverzichtelijke 'regelingenjungle'. Hoewel het overheidsbeleid eist dat iedereen langer thuis blijft wonen, blijft de wettelijke bescherming voor degenen die zorg dragen pijnlijk achter. De Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) legt de uitvoering weliswaar neer bij gemeenten, maar door een gebrek aan landelijke richtlijnen tasten veel mantelzorgers in het duister over waar ze nu écht recht op hebben. Bovendien is de combinatie met een baan loodzwaar; omdat zorg niet planbaar is, nemen veel mensen noodgedwongen vakantiedagen op om te kunnen zorgen, waardoor ze nooit toekomen aan hun eigen herstel.

Namens MantelzorgNL luidt Oosterbaan dan ook de noodklok en hoopt ze dat Den Haag de positie van de mantelzorger dringend beter verankerd in de wet- en regelgeving. Er is een concrete behoefte aan maatregelen zoals het door de SER geadviseerde acht weken betaald mantelzorgverlof, het vergunningsvrij bouwen van mantelzorgwoningen en flexibele regelingen voor studerende jonge mantelzorgers. Mantelzorg is verankerd in een liefdevolle relatie en dat maakt het prachtig, maar de rek is er maatschappelijk gezien volledig uit. Als we mantelzorgers in de toekomst structureel dwingen te kiezen tussen hun werk en de zorg voor een naaste, is dat voor onze samenleving geen houdbare keuze meer.

Luister het gesprek hieronder terug: