Alles wat je moet weten over Gilles de la Tourette

Bij het syndroom van Gilles de la Tourette denken veel mensen meteen aan schelden. Maar dat beeld klopt maar voor een klein deel van de mensen met Tourette. Veel vaker gaat het om oogknipperen, slikgeluiden, hoofdbewegingen of andere tics die zich steeds opnieuw aandienen. En hoe hard iemand ook probeert ze tegen te houden: uiteindelijk moeten ze eruit.

GZ-psycholoog en cognitief gedragstherapeut Jolande van de Griendt vertelt ons dat veel mensen een tic voelen aankomen. Niet als een gedachte, maar als een lichamelijke sensatie. Een soort spanning of kriebel die steeds sterker wordt totdat de tic wordt uitgevoerd. Pas daarna verdwijnt het gevoel weer. Om dat begrijpelijk te maken laat Van de Griendt mensen vaker een simpele oefening doen: probeer je ogen zo lang mogelijk open te houden zonder te knipperen. Het ongemakkelijke gevoel dat dan ontstaat, komt volgens haar in de buurt van wat mensen met Tourette ervaren.

Juist dat maakt Tourette voor haar zo fascinerend. Waarom lukt het de meeste mensen om impulsen voortdurend te remmen, terwijl dat bij mensen met Tourette veel moeilijker gaat? Volgens Van de Griendt lijkt het brein net iets anders te werken. Tegelijkertijd merkt ze dat veel mensen met Tourette spontaan, creatief en grappig zijn. Alsof ze op een andere manier in het leven staan.

De gevolgen van Tourette beperken zich bovendien niet tot de zichtbare tics. Veel mensen zijn moe, hebben spierpijn of steken veel energie in het verbergen van hun klachten. Volgens Van de Griendt is dat vaak niet nodig. “Tics zijn meestal meer een probleem van de buitenwereld dan van de persoon zelf.”

In haar behandelingen richt ze zich daarom niet alleen op het verminderen van tics, maar ook op de gedachten eromheen. Veel mensen zijn bang dat anderen hen raar vinden of afwijzen. Die angst blijkt in de praktijk vaak groter dan de werkelijkheid. Hoewel Tourette niet te genezen is, kunnen behandelingen de klachten wel aanzienlijk verminderen en mensen helpen om sociale situaties minder te vermijden.

Te gast in de Nacht van NTR Wetenschap is GZ-psycholoog en cognitief gedragstherapeut Jolande van de Griendt. Ze doet onderzoek naar Tourette en behandelt dagelijks mensen met tics. Samen met presentator Renette Kwakkenbos onderzoekt ze hoe het voelt om met Tourette te leven, waarom ons beeld van de aandoening vaak niet klopt en wat er mogelijk is om de klachten te verminderen.