De queer geschiedenis van Nederland

Het is bijna zover de Pride maand, maar de strijd voor zichtbaarheid en acceptatie loopt al veel langer. Al ruim honderd jaar proberen homo-emancipatiebewegingen hun plek in de samenleving op te eisen. Niet alleen op straat of in de politiek, maar ook in de geschiedenisboeken.
Maar waar begint de geschiedenis van de queer emancipatie eigenlijk? Die vraag blijkt minder vanzelfsprekend dan het lijkt. Volgens historicus Marijke Huisman veranderde het antwoord daarop door de jaren heen namelijk voortdurend. In haar nieuwe boek Queer geschiedenis van Nederland: de strijd om een eigen verleden onderzoekt ze hoe queer bewegingen hun eigen geschiedenis gebruikten om zichtbaarheid en erkenning af te dwingen.

Rond 1900 grepen de eerste homobewegingen vaak terug op de oudheid. Activisten verwezen naar de oude Grieken en andere historische voorbeelden om te laten zien dat homoseksualiteit van alle tijden is. Het verleden werd gebruikt om te bewijzen dat queer zijn niet iets nieuws of onnatuurlijks was.

Na verloop van tijd verschoof dat verhaal. Vooral na de Stonewall-rellen in New York in 1969 veranderde het collectieve startpunt van de queer emancipatiebeweging. Stonewall werd steeds vaker gezien als het moment waarop de beweging écht opstond. Daarmee verdween een groot deel van de oudere geschiedenis langzaam naar de achtergrond.

Te gast in de Nacht van NTR Wetenschap is historicus Marijke Huisman. Samen met presentator Renette Kwakkenbos spreekt ze over de manier waarop queer emancipatiebewegingen hun eigen verleden vormgaven en wat het betekent als een beweging steeds opnieuw bepaalt waar haar geschiedenis begint.