Een psychose is geen waanzin, maar een andere werkelijkheid

Bij een psychose denken veel mensen meteen aan het volledig verliezen van grip op de werkelijkheid. Maar volgens filosoof en interdisciplinair wetenschapper Linde van Schuppen ligt het veel ingewikkelder. En de vraag die ten grondslag aan haar onderzoek lag, was: proberen we die werkelijkheid wel echt te begrijpen? Tijdens haar promotieonderzoek sprak ze meer dan vijftig mensen die een psychose hadden meegemaakt. Niet vanuit een laboratorium of achter een computer, maar bij mensen thuis.

Daar hoorde ze verhalen die moeilijk in een standaard medische definitie passen.
Mensen nemen dingen waar die voor anderen niet bestaan, of geven betekenis aan woorden en gebeurtenissen die niemand anders ziet. Ze onderzocht daarbij specifiek welk perspectief zij innamen in het navertellen van hun ervaringen. In tegenstelling tot wat in veel theorieën wordt gedacht, ontdekte zij dat mensen hun psychose wel degelijk vanuit andere perspectieven dan alleen die van henzelf konden navertellen.

Een psychose heeft volgens Van Schuppen niet één duidelijke oorzaak.
Het kan samenhangen met trauma, slecht slapen, stress of het verliezen van contact met de buitenwereld. Wanneer verschillende factoren uit balans raken, kan iemand psychotische ervaringen krijgen. Juist dat maakt het zo moeilijk te begrijpen waar een psychose begint.

Te gast in de Nacht van NTR wetenschap is filosoof en interdisciplinair wetenschapper aan de Radboud Universiteit en het UMC Utrecht , Linde van Schuppen. Ze werkte mee als researcher voor de documentaire The Desert of the Real van regisseur Luuk Bouwman, waarin mensen met een psychose hun ervaringen delen. Samen met presentator Syb Faes luistert Linde naar fragmenten uit de documentaire om het gesprek over psychoses te openen.