Hoe weten trekvogels waar ze heen moeten vliegen?

Al sinds mensenheugenis zijn er trekvogels in Nederland. De kanoet, de grutto en de lepelaar, om er maar een paar te noemen; ze horen evenveel bij Nederland als Rembrandt, kaas en klompen. Ze vliegen jaarlijks duizenden kilometers op en neer tussen Nederland en plekken zoals Senegal en Rusland.

Maar hoe weten die beestjes eigenlijk dat ze elke winter naar het zuiden moeten vliegen?  En hoe kan het dat ze soms jaren achter elkaar precies op dezelfde datum weer terugkeren naar hun stek? Jarenlang werd gedacht dat het antwoord in hun genen lag, maar in de laatste tien jaar kwam een nieuw perspectief op, met meer aandacht voor de ecologie van trekvogels. De technologie verandert mee: met piepkleine, door zonnepaneeltjes aangedreven zenders houden vogelkundigen hun tochten jarenlang in de gaten.

Deze nacht van NTR Wetenschap zijn we bijzonder blij dat we niet in ons nest liggen, want te gast is dé trekvogelexpert van Nederland: Theunis Piersma. Speciaal voor ons trok hij vanuit het hoge Noordelijke Friesland naar Hilversum en streek hier neer in onze radiostudio. Hij is hoogleraar trekvogelecologie aan de Rijksuniversiteit van Groningen en waddenbioloog aan het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee op Texel. Hij publiceerde vele artikelen en schreef een twintigtal boeken, kreeg als eerste niet-Brit de prestigieuze Britse Godman-Salvin Medal en won in 2014 de Spinoza premie, ook wel de oscar onder de wetenschapsprijzen genoemd. En als klap op de vuurpijl werd hij ook nog eens in 2017 ridder in de orde van Oranje Nassau.

Presentator Renette Kwakkenbos interviewt hem over zijn onderzoek en zijn carrière, en leert van deze grootmeester hoe ze bevriend kan raken met de kanoet.

Luister ook naar het tweede uur, onder andere met vragen van luisteraars: