appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
STER Advertentie

Aftellen tot het Groot Dictee: los, aan elkaar of met streepje?

Pexels
dinsdag 3 november 2020 | KRO-NCRV | De Taalstaat

Het is bijna zover: het Groot Dictee der Nederlandse Taal! Frits Spits helpt je in de voorbereiding. Vandaag: hoe zat het ook alweer met samenstellingen? Schrijf je het los, aan elkaar of met streepje?

Frits vraagt zich af, schrijf je lange afstandsloper, langeafstandsloper, langeafstands-loper of toch lange afstands loper?

Onze Taal geeft uitleg!

Er zijn verschillende soorten samenstellingen. Neem de driedelige samenstellingen, bijvoorbeeld 'langeafstandsloper' en 'groenezeepfabrikant' Deze samenstellingen bestaan uit een bijvoeglijk naamwoord en twee zelfstandige naamwoorden. Het bijvoeglijk naamwoord heeft betrekking op het eerste zelfstandige naamwoord: 'loper van lange afstanden', 'fabrikant van groene zeep'. Als je deze betekenisrelatie wilt uitdrukken, moet je dit soort samenstellingen aan elkaar schrijven. 

Bij een samenstelling kan een klinkerbotsing voorkomen. Dit betekent dat er twee klinkers naast elkaar staan die als één klank gelezen kunnen worden, terwijl ze bij verschillende lettergrepen horen. Een voorbeeld van een woord met klinkerbotsing is na-apen. Als dit werkwoord zonder streepje wordt geschreven (naapen), lijken de twee a's samen één klank te zijn. Met een streepje wordt duidelijk dat de twee a's bij twee verschillende lettergrepen horen en dat dus na-apen bedoeld is. Klinkerbotsing kan op twee manieren worden verholpen: bij samenstellingen gebeurt dat met een streepje, bij afleidingen met een trema.

De Zomerschool-uitzending van De Taalstaat stond op 25 juli 2020 in het teken van de tussen-n. Wanneer schrijf je die en wanneer juist niet? Klik hier om het oefen-dictee nogmaals te spelen.

Zomerschool: los, aan elkaar of met streepje

Het Groot Dictee der Nederlandse Taal wordt op zaterdag 7 november tussen 11.00 en 13.00 uur uitgezonden in De Taalstaat op NPO Radio 1.

Download de NPO Radio 1-app

Met onze app mis je niks. Of het nou gaat om nieuws uit binnen- en buitenland, sport, tech of cultuur; met de NPO Radio 1-app ben je altijd op de hoogte. Download 'm hier voor iOS en hier voor Android.

Correctie melden

STER Advertentie
Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1