appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume

Focus Wetenschap

Blijf op de hoogte van de ontwikkelingen in de wetenschap met deze podcast van NPO Radio 1. Met bijdragen van Nieuws en Co en Focus.

Podcast afleveringen

Ook al hebben kinderen op dit moment vakantie, hun nieuwsgierigheid staat nooit uit. Als bewijs hiervoor nodigen we deze week opnieuw elke dag een kind uit die een vraag aan een wetenschapper mag stellen. Want achter een antwoord op een kindervraag zit vaak meer dan je zou denken.

Eveline uit Heerlen is pas 7 en toch had ze al een slimme vraag waar vele mensen hun hele leven nooit op zijn gekomen. Waarom komt regen altijd als druppeltjes naar beneden. En waarom zit er altijd ruimte tussen die druppeltjes? Anders gezegd: waarom krijg je regen niet als een grote plas water op je hoofd? We vragen het aan iemand die Eveline met het Wegener-Bergeron-Findeisen-proces (wij verzinnen dit niet) bekend zal moeten maken, onze eigen NOS-weerman Gerrit Hiemstra.

Ook al hebben kinderen op dit moment vakantie, hun nieuwsgierigheid staat nooit uit. Als bewijs hiervoor nodigen we deze week opnieuw elke dag een kind uit die een vraag aan een wetenschapper mag stellen. Want achter een antwoord op een kindervraag zit vaak meer dan je zou denken.

De familie van Iskander (10) uit Nijmegen heeft twee mooie konijntjes, Bobby en Billy. Vroeger hadden ze ook een ander konijn. En die begon een nestje te maken, omdat ze voelde dat ze misschien wel zwanger was! Iskander vraagt zich af hoe konijnen eigenlijk weten dat ze nestjes moeten maken. Want de kleintjes zijn er immers nog niet. Het antwoord krijgen we van iemand die enorm veel over konijnen weet: dierdeskundige Karel de Greef van de Universiteit Wageningen.

Insectengif komt ook terecht in voedzame 'luizenpoep'

woensdag 7 augustus 2019, 12:14 uur

Wetenschappers hebben een nieuwe manier ontdekt waarop bepaalde bestrijdingsmiddelen insecten kunnen doden. Het gaat daarbij om zogeheten neonicotinoïden. Misschien heeft u daar weleens over gehoord als het ging over bijensterfte. Wij praten over het onderzoek met Marcel Dicke, hoogleraar entomologie aan de Wageningen Universiteit.

Nieuwe soorten zoeken in het Vondelpark

woensdag 7 augustus 2019, 12:13 uur

Om nieuwe diersoorten te ontdekken hoef je niet naar de Galapagoseilanden of naar Borneo. Evolutiebioloog Menno Schilthuizen denkt dat er zelfs in het drukbezochte Vondelpark in Amsterdam nieuwe diersoorten zijn te ontdekken en zette een expeditie op poten. Nieuwe vogels of zoogdieren hoeven we niet te verwachten, maar de kans op nieuwe sluipwespen of kevertjes is groot. Verslaggever Jeroen de Jager duikt de stadse jungle in en zoekt mee.

Lab Leven #6: het Cleverslab kweekt mini-orgaantjes

woensdag 7 augustus 2019, 07:00 uur

In de zesde aflevering van de podcastserie Lab Leven bezoekt Dorien Rozing het UMC Utrecht waar ze een heus organoïdenlab hebben waar mini-niertjes gekweekt worden.

Kindervragen: Kun je iemand doodkietelen?

dinsdag 6 augustus 2019, 17:38 uur

Ook al hebben kinderen op dit moment vakantie, hun nieuwsgierigheid staat nooit uit. Als bewijs hiervoor nodigen we deze week opnieuw elke dag een kind uit die een vraag aan een wetenschapper mag stellen. Want achter een antwoord op een kindervraag zit vaak meer dan je zou denken.

Robin (8) uit Amsterdam vindt het heel leuk als haar mama of papa haar kietelt. Maar kan je ook letterlijk doodgekieteld worden? Sibe Doosje, klinisch psycholoog aan de Universiteit Utrecht, geeft het antwoord.

Kindervragen: Waar zitten slakken als het warm is?

dinsdag 6 augustus 2019, 14:36 uur

Ook al hebben kinderen op dit moment vakantie, hun nieuwsgierigheid staat nooit uit. Als bewijs hiervoor nodigen we deze week opnieuw elke dag een kind uit die een vraag aan een wetenschapper mag stellen. Want achter een antwoord op een kindervraag zit vaak meer dan je zou denken.
Benthe (8) uit Almere komt op het paadje naar haar huis veel slakken tegen en dat vindt ze niet zo leuk. Maar als het warm weer is zijn ze er niet. Hoe komt dat? We vragen het aan de voorzitter van de Nederlandse Malacologische vereniging, Anthony van Peursen. Van Peursen houdt juist enorm veel van slakken.

In het Teylers Museum in Haarlem staat een heel bijzonder object dat een volledige zaal in beslag neemt. Het is de gigantische elektriseermachine van Van Marum. Museumdirecteur Martinus van Marum liet de machine in 1784 speciaal bouwen om onderzoek te doen naar een nieuw fenomeen: elektriciteit. En daarmee zette hij onder andere zijn eigen vrouw onder stroom…

Verslaggever Rose Heijnen ging kijken in Haarlem met conservator Trienke van der Spek. De muziek is van Marysia Saras.

De Apollo 10 kan ook wel gezien worden als de generale repetitie voor de Apollo 11, waarmee in juli 1969 de mens voor het eerst in de geschiedenis voet op de maan kreeg. De Snoopy maanlander speelde daarin een belangrijke rol. Lange tijd was de Snoopy buiten beeld, maar 50 jaar later dook hij weer op.

Een nieuwe studie waar het KNMI aan heeft meegewerkt laat zien dat hittegolven zoals vorige week vrijwel onmogelijk zouden zijn geweest in het Nederland van een eeuw geleden. Aan NOS.nl laat KNMI-onderzoeker Geert Jan van Oldenborgh zelfs weten dat, als je de trend (gebaseerd op data uit het verleden van Nederland en andere West-Europese landen) verder doortrekt, Nederland gemiddeld op een hittegolf per jaar in de toekomst zal uitkomen.

Op een warme dag 's avonds blijft de hitte in stedelijk gebied doorgaans extra lang hangen en Nederland heeft nog veel werk voor de boeg om haar huizen, gemeenten en steden zo in te richten dat de warmte zo min als mogelijk door de stenen, beton en asfalt vastgehouden wordt. Hoe kan dat anders?

Verslaggever Maino Remmers trok naar de heetste plek in Delft, de Spoorzone, en sprak er met microklimaatonderzoeker Marjolein Pijpers van Esch (TU Delft). Zij is de initiatiefnemer van een hittebestendig park dat er momenteel gebouwd wordt. We vragen eveneens aan meteoroloog Bert Heusinkveld (Wageningen Universiteit) hoe we onze huizen en wijken beter tegen de hitte kunnen wapenen.

Rekenraadsel zet internetfora in vuur en vlam

vrijdag 2 augustus 2019, 20:42 uur

"Serieus, ga terug naar school", "Je bent het gewoon uit je duim aan het zuigen" "Ik word ziek van jullie allemaal". 'Mijn hoop in de mensheid is verdwenen'.

Op twitter en andere internetfora is er een bijzonder heftige discussie bezig over één enkele kleine rekensom die een paar dagen eerder de wereld in werd getweet. 8: 2(2 + 2) = ? luidt de opgave. Volgens de ene persoon is 16 absoluut de juiste oplossing. De ander beweert dat het echt niet anders dan 1 kan zijn. En zelfs geavanceerde rekenmachines geven een verschillend resultaat.

Wij weten in elk geval zeker dat wiskundewonder Floor Beks uit Grou ons uit de nood kan helpen. Floor won in april voor Nederland een zilveren medaille op de Europese Wiskunde Olympiade voor meisjes.

Stress-serie deel 5: Helpt mindfulness tegen stress?

vrijdag 2 augustus 2019, 17:08 uur

Vakantiestress, droogtestress, opvoedstress... Stress kennen we allemaal en deze week bieden we in Nieuws en Co een nuchtere kijk op het fenomeen. Vandaag onderzoeken we of mindfulness écht helpt tegen stress. We spreken erover met Anne Speckens, hoogleraar psychiatrie en hoofd van het Centrum voor Mindfulness Nijmegen.

Vakantiestress, droogtestress, opvoedstress... Stress kennen we allemaal en deze hele week bieden we in Nieuws en Co een nuchtere kijk op het fenomeen.

Vandaag hebben we het over mensen met de zeldzame ziekte van Addison, die het stresshormoon cortisol niet of nauwelijks aanmaken. En dat klink misschien lekker ontspannen, maar dat is het niet.

Cornelie Andela is psycholoog en onderzoeker bij het Leids Universitair Medisch Centrum en heeft een zelfmanagementsysteem ontwikkeld voor deze mensen.

Vliegstress, keuzestress, opvoedstress. Stress kennen we allemaal. Maar wat ís het nou precies? Deze hele week besteden we in Nieuws en Co aandacht aan dit fenomeen. Vandaag onderzoeken we hoe we het beste kunnen omgaan met stress bij kinderen. We praten erover met Manon Hillegers, hoogleraar en hoofd van de afdeling kinder- en jeugdpsychiatrie van het Erasmus MC-Sophia.

Lab Leven #5: Quantum Lab

donderdag 1 augustus 2019, 10:16 uur

In de vijfde aflevering van de nieuwe podcastserie Lab Leven bezoekt Dorien Rozing de TU Delft, waar ze werken aan nog veiliger internet.

In deze nieuwe podcastserie laten wetenschappers ons meekijken in het lab waar zij hun onderzoek uitvoeren. Je kan de podcast vinden op de site van Universiteit van Nederland, maar de afleveringen komen ook gewoon 's nachts in Focus voorbij.

Jonge ratten of varkens die een menselijke maag of hart in zich dragen. In Japan heeft de overheid haar ethische richtlijnen over experimenteren met dierenembryo's recentelijk zo aangepast dat het binnenkort hoogstwaarschijnlijk geen fantasie meer is. De Japanse stamcelbioloog Hiromitsu Nakauchi krijgt nu al de toestemming van het expertencomité op het Japanse ministerie van wetenschappen om zulke ratten en muizen geboren te laten worden. De verwachting is dat hij de definitieve politieke goedkeuring in augustus ook zal krijgen. Het zou dan de eerste keer zijn dat dergelijke samengestelde embryo's van dieren en mensen geboren zullen worden.

Stamcelexpert en hoogleraar moleculaire genetica Hans Clevers (Hubrecht Instituut en het UMC Utrecht) heeft moeite met de ethische kant van het verhaal. Tegelijkertijd kent de Japanse bioloog binnen zijn vakgebied een erg goede reputatie en is hij volgens Clevers verre van de typische 'cowboy-wetenschapper'.

Clevers verwacht dat de experimenten met ratten en muizen ook nog niet meteen organen zullen opleveren die we naar de mens kunnen transplanteren. Maar de kans is in deze experimentele fase wel reëel dat de menselijke stamcellen onbedoeld bijdragen aan de ontwikkeling van bijvoorbeeld de hersenen of 'tenen' van de proefdieren.

De Pride en de kerk, gaat dat samen?

woensdag 31 juli 2019, 16:27 uur

De Prideweek in Amsterdam is volop aan de gang. Zo kan je op zondag bijvoorbeeld een roze kerkdienst volgen. Nou kan het zijn dat je denkt; een roze kerkdienst? Christendom en homoseksualiteit gaan toch helemaal niet samen? "Mensen zijn er vaak te weinig bewust van dat LHBT-mensen ook behoorlijk wat te brengen hebben in de kerk," aldus Mariecke van den Berg, Theoloog aan de Universiteit van Utrecht. Ze onderzoekt het publieke debat rond homoseksualiteit en religie. Tijdens deze Prideweek is Van den Berg trots naast christelijk ook lesbienne te zijn.

Hoe voert Nederland oorlog in cyberspace?

woensdag 31 juli 2019, 10:57 uur

Aanvallen uitvoeren met op afstand bestuurbare drones en computersystemen van verdachten hacken. "De aard van oorlogsvoering is aan het veranderen", aldus cyberspecialist Jelle van Haaster. Van Haaster promoveerde op de rol van digitale technieken in moderne oorlogvoering aan de Nederlandse Defensie Academie en de Universiteit van Amsterdam.

Hittestress, opvoedstress, deadlinestress... Stress kennen we allemaal. Helpt mindfulness daar nou tegen? En hoe gaan we het beste om met stress bij kinderen? Deze hele week besteden we in Nieuws en Co aandacht aan stress.

Vandaag onderzoeken we waar de grens ligt tussen gezonde en ongezonde stress. Christiaan Vinkers is psychiater en stressonderzoeker aan het Amsterdam UMC en vindt dat we niet té bang moeten zijn voor stress.

Vakantiestress, keuzestress, werkstress... Stress kennen we allemaal. Maar wat ís het precies? En is het handig als je lichaam géén stresshormonen aanmaakt? Deze hele week besteden we in Nieuws en Co aandacht aan stress.

Vandaag spreken we met Liesbeth van Rossum over wat er in je lijf gebeurt als je stress ervaart. Van Rossum is internist-endocrinoloog en hoogleraar obesitas en stress aan het Erasmus Medisch Centrum.

Vakantiestress, keuzestress, werkstress... Stress kennen we allemaal. Maar wat ís het precies? En is het handig als je lichaam géén stresshormonen aanmaakt? Deze hele week besteden we in Nieuws en Co aandacht aan stress.
Vandaag spreken we met Liesbeth van Rossum over wat er in je lijf gebeurt als je stress ervaart. Van Rossum is internist-endocrinoloog en hoogleraar obesitas en stress aan het Erasmus Medisch Centrum.

Iedereen was de afgelopen dagen in de ban van de Apollo 11 maanlanding. Maar space geek Hens Zimmerman kijkt verder dan onze eigen maan. Hij verdiept zich deze week in een van de 62 manen van Saturnus: maan Enceladus. Als er één plaats in ons zonnestelsel is waar we buitenaards leven kunnen aantreffen is het daar wel.

Dit jaar is er voor het eerst een foto van een zwart gat gemaakt! Zwarte gaten spreken enorm tot de verbeelding. Uit berekeningen wisten astrofysica dat dit space-fenomeen wel moest bestaan, maar voordat de foto bestond bleef het vooral bij speculeren. Astrofysicus Jordy Davelaar komt vertellen over de camera die de foto mogelijk maakte, en zijn VR simulatie van een zwart gat.

Het zat ze niet mee, het TU Delft Solar Boat Team. Twee weken voor de wereldkampioenschappen verloor hun boot een vleugel op het IJsselmeer, en na de eerste race begaven de zonnepanelen het. Hoe heeft hun boot dan toch als eerste de 60 kilometer lange race in Monaco afgelegd? Alexander van Citters en Thore Roepman van de TU Delft leggen het haarfijn uit.

In de vierde aflevering van de podcastserie Lab Leven bezoekt Dorien Rozing het barlab van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Je leest het goed, dit lab is vermomd als jouw favoriete kroeg. Wat daar allemaal onderzocht wordt zoekt Dorien uit in Lab Leven.

In deze nieuwe podcastserie laten wetenschappers ons meekijken in het lab waar zij hun onderzoek uitvoeren. Alle afleveringen zijn te vinden vinden op de site van de Universiteit van Nederland en in onze eigen podcast Focus Wetenschap. Maar ook iedere woensdag te horen in Focus tussen 02:00 en 04:00.

Sterstromen, prachtige stroken van sterren, worden veroorzaakt door verstoringen in de Melkweg... Nu kan zo'n stroom vervolgens weer verstoord worden waardoor er een gat in de stroom ontstaat. Maar hoe dat precies zit is een ingewikkelde kwestie. Onze eigen huiskosmonaut Hens Zimmerman zoekt deze week in zijn column uit hoe zo'n gat in een sterrenstroom ontstaat.

Het kan je haast niet zijn ontgaan: het is deze week vijftig jaar geleden dat de mens voet zette op de maan. Dit jaar, een halve eeuw later, hebben we eindelijk ook de achterkant van de maan bereikt. Een bijzondere prestatie waaraan astrofysicus Marc Klein Wolt een belangrijke bijdrage heeft gedaan. Het Radboud Radio Lab stuurde een meetinstrument mee met een Chinese ruimtemissie. In de studio vertelt Marc over de missies in de vorige eeuw en over zijn eigen bijzondere samenwerking met China.

Je telefoon met een vuurtje opladen? Het kan!

donderdag 18 juli 2019, 07:00 uur

Techdeskundige Tjitze Zijlstra schuift weer aan bij Focus en geeft je toffe tips voor op reis. Zo kun je je telefoon op de camping niet alleen met zonne-energie opladen, maar ook met vuur!

In de derde aflevering van de nieuwe podcastserie Lab Leven bezoekt Dorien Rozing het Human Perfomance Lab van de Vrije Universiteit, om te kijken hoe wetenschappers oplossingen zoeken voor oververhitte sporters. De Olympische Spelen in Tokyo van 2020 beloven namelijk de warmste spelen ooit te worden!

The Sims spelen met Neanderthalers

dinsdag 16 juli 2019, 07:00 uur

Vanwege archeologische opgravingen denken we veel over de neanderthalers te weten. Toch is er nog ontzettend veel onbekend. Archeoloog Fulco Scherjon, opgeleid als software-ontwikkelaar, heeft een simulatie gemaakt waarin hij gesimuleerde neanderthalers observeert. Voor zijn onderzoek bouwde hij deze virtuele wereld waarin hij de Neanderthalers telkens onder andere omstandigheden liet leven... en uitsterven. Het lijkt een beetje op the Sims, maar dan kan hij ze niet zelf besturen.

Als een detective speurt kunsthistoricus Sanne Frequin naar kleine details uit het verleden. Door allerlei kleine puzzelstukjes samen te voegen komt ze steeds meer te weten over onze geschiedenis. Helaas is dat puzzelen met stukjes uit het jaar 1400 nog niet zo eenvoudig. Er is namelijk ontzettend veel verloren gegaan. Toch doet kunsthistoricus Sanne Frequin niets liever. Ze ziet in elk object, hoe onbeduidend ook, een boeiend verhaal. En dan vooral in de macabere kanten van de middeleeuwse kunst...

Lab Leven #2: Buitenlucht-lab in de modder

woensdag 10 juli 2019, 07:00 uur

Universiteit Leiden doet onderzoek naar bodem- en grondwaterverontreiniging. Voor het bezoek aan dit lab moest verslaggever Dorien Rozing haar regenlaarzen aantrekken: Het lab van eco-toxicoloog Martina Vijver bestaat uit 20 slootjes en staat midden in een weiland.

Tekenaar en archeoloog Theo de Feyter is net een maand terug uit Syrië. Met zijn tekeningen legt hij het oorlogsgeweld daar vast. "Het was allemaal veel erger dan dat ik gedacht had", legt hij uit. "Als je het ziet met je eigen ogen, zie je dat niet alleen de dingen kapot zijn waarvan je het al wist, maar ook veel dingen eromheen. De infrastructuur, de dorpjes, de steden, alle mensen zijn weg."

Voel jij je thuis in je eigen buurt?

zaterdag 6 juli 2019, 07:00 uur

Patricia Wijntuin promoveerde aan de Radboud Universiteit met onderzoek naar de buurtbinding van Marokkaans-Nederlandse jongeren in twee achterstandsbuurten in Utrecht. Dit onderzoek gaat in tegen drie heersende gedachten over Marokkaans-Nederlandse jongeren en achterstandsbuurten.

Voor jou als podcastfan komt onze favoriete spacegeek Hens Zimmerman deze week met de ruimtepareltjes uit de podcastwereld. Zo raak je nooit meer uitgeluisterd in het universum van de spacepodcasts. Maar voor ons bij Focus Wetenschap blijft Zimmerman in Space toch nog altijd favoriet.

De Tweede Kamer heeft het omstreden plan van minister van wetenschap Ingrid van Engelshoven (D66) goedgekeurd om de universiteiten op een andere manier te financieren. Daarbij zal er meer overheidsgeld naar de bètawetenschappen, zoals fysica en techniek, gaan en minder naar andere wetenschappen.
Ondanks de politieke goedkeuring, lijkt het onbegrip vanuit de Nederlandse wetenschappelijke wereld voor het plan maar niet weg te ebben. Onder andere statisticus Casper Albers van de Rijksuniversiteit Groningen spreekt er zich bijzonder fel over uit, en heeft het over een 'intens onwetenschappelijke houding' en een bedrog dat nog nooit zo sterk aanvoelde. Hij vreest dat zijn universiteit bijna tien miljoen euro zal moeten bezuinigen door de maatregel en ook andere algemene universiteiten zwaar in hun begroting zullen moeten snijden. We horen van hem dat er acties vanuit de wetenschappelijke wereld komen wanneer het politieke besluit niet wordt teruggedraaid.

Eerder deze week spraken we al met de teamcaptains van TU Eindhoven over de RoboCup: het wereldkampioenschap voor robots. Het Eindhovense team TechUnited staat daar met een voetbalteam en met zorgrobot HERO die zo een vuilniszak uit een bak kan trekken en drankjes kan serveren. Aartsrivaal China is vandaag in ieder geval al een keer verslagen. We bellen weer met Australië om te kijken hoe het staat met alle wedstrijden.

NASA ontvouwt eerste deel nieuwe maanmissie

donderdag 4 juli 2019, 17:39 uur

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft de eerste onderzoeksplannen bekend gemaakt die ze over anderhalf jaar op de maan wil gaan uitvoeren. De missie maakt deel uit van het zogenaamde Artemis-programma. De opvolger van het Apollo-programma waarmee bijna vijftig jaar geleden de mens voor het eerst een voet op de maan zette. Andere doelstellingen zijn de eerste vrouw op maan te zetten in 2024 en de bouw van een maanbasis in 2028.

Het programma wordt met argusogen bekeken, omdat er wordt getwijfeld aan de haalbaarheid ervan. En dat heeft alles met de Amerikaanse politieke situatie van het moment te maken. Tegelijkertijd heeft de Europese ruimtevaartorganisatie ook haar zinnen op de maan gezet. We praten over de maanambities van Amerika en Europa met ruimtevaartdeskundige Erik Laan.

Met een ruime meerderheid gaat het Hongaarse Parlement in op een wetsvoorstel van de regering Orban om de Academie van Wetenschappen, de belangrijkste academische organisatie van het land, tot een nieuwe structuur om te vormen. In de nieuwe structuur worden de vijftien instellingen onder een raad van toezicht geplaatst waarbij de vertegenwoordigers van het ministerie met 1 persoon de overhand hebben op de vertegenwoordigers die vanuit de Hongaarse academie benoemd zijn.

Er werd de afgelopen tijd fel geprotesteerd tegen de maatregel vanuit de Hongaarse wetenschap en andere Europese wetenschapsorganisaties (waaronder de Nederlandse KNAW). De vrees bestaat dat zowel de vrijheid van onderzoek, als de financiering, sterk in het gedrang zullen komen. De zaak ligt onder meer extra gevoelig, omdat de bijna tweehonderd jaar oude academie sinds de val van het communisme haar onafhankelijkheid opnieuw wist te verkrijgen.

We bespreken de gevolgen van deze nieuwe beslissing met Oost-Europa correspondent Mitra Nazar, en Hongaars cultuurhistorica Krisztina Lajosi (Universiteit van Amsterdam).

Winnen voetbalrobots in 2050 van de mens?

woensdag 3 juli 2019, 07:00 uur

Dit jaar maken we niet alleen kans om met de leeuwinnen wereldkampioen te worden, in Sydney strijdt momenteel nog een ander Nederlands voetbalteam voor de wereldtitel: het robotteam van Techunited Eindhoven doet mee aan de RoboCup.

Lijkt het een beetje op echt voetbal? Robots Sari van Veerenstaal, Lieke Motors en Jackie Groenestroom moeten in ieder geval net als de dames in de rust even bijkomen en ze kunnen ook gewoon rode kaarten krijgen. Oud-teamleader Lotte de Koning van vertelt je alles over de overeenkomsten en verschillen met menselijk voetbal. Kunnen ze in 2050 winnen van de mens?

Ook bellen we met teamleader Wouter Kuipers die deze week in Sydney het team begeleidt. Gaan we de titel prolongeren of is China ons dit jaar toch te sterk af?

Lab Leven #1: Het Robolab van de UvA

woensdag 3 juli 2019, 07:00 uur

Een kijkje achter de schermen in een echt laboratorium? Ontdek hoe je een ijzersterke keeper programmeert en hoe kunstmatige intelligentie uiteindelijk kan winnen van Ajax. In de eerste aflevering van de nieuwe podcastserie Lab Leven bezoekt Dorien Rozing het robotlab van de Universiteit van Amsterdam.

In deze nieuwe podcastserie laten wetenschappers ons meekijken in het lab waar zij hun onderzoek uitvoeren.

Nog nooit stierven plant- en diersoorten zo massaal uit als nu. En dat bedreigt ook de mensheid. Die boodschap ging in mei de hele wereld over.

Eind 2020 wordt in China een nieuw akkoord gesmeed om de biodiversiteit te beschermen en in Rotterdam sorteren natuurorganisaties, overheden en wetenschappers vanuit heel Europa daarop voor.

Ingrid Visseren-Hamakers is hoogleraar milieubeleid en politiek aan de Radboud Universiteit Nijmegen en ving een opmerkelijke uitspraak op.

Bioloog en inktviskenner Auke-Florian Hiemstra neemt een tas vol bijzondere objecten uit zijn verzameling mee naar de studio. Een Noorse stormvogel die hij zelf heeft opgezet, een verzameling inktvissen op sterk water, een leeuwentong, de eerste plastic bekers ooit gemaakt en nog veel meer. Auke-Florian vertelt over zijn lievelingsdier, de bijzondere Nautilus, over de fascinerende diepzee en over zijn missie: geen plastic bekers meer op het Leids Ontzet!

Er bestaat binnen de universitaire wereld grote ophef over de plannen van minister van wetenschap Ingrid van Engelshoven (D66) om de universiteiten op een andere manier te financieren. Het meest omstreden punt is dat er meer overheidsgeld naar de bètawetenschappen, zoals fysica en techniek, zal gaan en minder naar andere wetenschappen.

De minister hoopt met het extra geld voor de bètawetenschappen tegemoet te komen aan het stijgende aantal bètastudenten en de groeiende economische vraag. Tegelijkertijd ziet ze de strategie niet als een bezuiniging, omdat het kabinet volgens haar fors in het hoger onderwijs investeert.

Veel wetenschappelijke organisaties (KNAW, Vereniging van Universiteiten), universiteiten, vertegenwoordigers, en wetenschappers zien dit anders. De investeringen in het hoger onderwijs zouden onvoldoende zijn om de stijgende kosten te dragen, waardoor de overheveling van geld veel banen zou kosten bij de alfa-, gamma- en medische wetenschappen.

Vandaag debatteert de Tweede Kamer over de plannen van de minister. Politiek verslaggever Wilco Boom analyseert voor ons het debat. We spreken ook met wiskundige Arne Smeets (Radboud Universiteit Nijmegen). Smeets legt ons uit waarom hij, samen met een grote groep andere bètawetenschappers, tegen dit politieke besluit is.

Krioelende mieren determineren met nieuwe veldgids

vrijdag 28 juni 2019, 17:48 uur

Was u altijd al benieuwd welke mieren u om u heen ziet? Dan is dit misschien iets voor u. Hij is vers van de pers, vertaald vanuit het Frans en rijk geïllustreerd: de Veldgids Mieren van Europa. Wij vroegen ons natuurlijk af: staan ze er allemaal in? Marc-Robin Visscher zocht het voor ons uit. Hij ging de wijk in met mierenliefhebber Jitte Groothuis, die de gids vijf sterren geeft.

Eikenlanen zijn snelwegen voor eikenprocessierupsen

vrijdag 28 juni 2019, 09:24 uur

Brandharen, speciale stofzuigers, rode bultjes.. De eikenprocessierups rukt op en houdt de gemoederen flink bezig. Op diverse plekken in het land is het aantal rupsen verdrievoudigd ten opzichte van vorig jaar en de bestrijding is in volle gang. Wat voor effect heeft dat op de lange termijn?

Jurriën van Deijk is projectleider nachtvlinders bij de Vlinderstichting en doet onderzoek naar de eikenprocessierups. Volgens hem moeten we de natuurlijke vijanden van de rups een handje helpen en ook andere bomen planten dan eiken.

Hoe je onder het mom van wetenschap een drankspelletje kunt doen in de radiostudio? Door historicus Adriaan Duiveman uit te nodigen! Inmiddels doet hij een PhD aan de Radboud Universiteit. Maar voor hij daaraan begon, specialiseerde hij zich in de drinkcultuur van de zeventiende eeuw. Bijzondere feitjes over proosten, drinkliederen en drankspelletjes: het komt allemaal voorbij in het drankgelag in het gesprek.

Vanuit een telescoop ziet het er uit als een "onbeduidende ster", maar een bruine dwerg is geen ster of een planeet. Space-columnist Hens Zimmerman legt uit dat bruine dwergen ontstaan als er te weinig massa aanwezig is bij een nucleaire fusie, als een soort van mislukte ster. Maar hoe werkt dat precies? En hoe ziet de levensloop van een bruine dwerg er uit?

Deze kunstenaar blaast de Boog van Palmyra opnieuw op

donderdag 27 juni 2019, 07:00 uur

Kunstenaar Lieke van der Made bivakkeert de hele week in een pipowagen op het Mediapark. Waarom? Zij bouwt daar een ruim twee meter hoge opblaasbare boog van vliegerdoek. De inspiratiebron van dit bijzondere project is de door IS verwoeste eeuwenoude boog van Palmyra. Veel cultureel erfgoed is de afgelopen jaren door IS verwoest. Die verwoesting en ook het Midden-Oosten in het algemeen zijn terugkerend thema in Lieke's werk. Presentator Jacob de Vries bezoekt haar live tijdens de uitzending en kijkt hoe zij de boog met ventilatoren de lucht in blaast.

Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1