appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
Nu: Langs de Lijn En Omstreken
Afbeelding

Focus Wetenschap

Blijf op de hoogte van de ontwikkelingen in de wetenschap met deze podcast van NPO Radio 1. Met bijdragen van Nieuws en Co en Focus.

Podcast afleveringen

In China heeft het nieuwe coronavirus een enorme impact op het dagelijks leven en het aantal besmettingen en doden blijft toenemen. Het virus werd ontdekt in de stad Wuhan, waar het vermoedelijk van dier op mens oversprong op een vismarkt.

Reina Sikkema onderzoekt de verspreiding van virussen op markten zoals deze en ze vertelt ons hoe het er op zulke markten aan toegaat. Ze is dierenarts en onderzoeker en verbonden aan het Erasmus medisch centrum in Rotterdam.

Astronauten bakken koekjes in de ruimte

dinsdag 28 januari 2020, 09:48 uur

Tot nu toe eten astronauten in de ruimte vacuümverpakte kant-en-klaarmaaltijden. Maar met mogelijke toekomstige reizen naar Mars kan dat beter, vinden ze bij het internationale ruimtestation ISS. Bijvoorbeeld in de vorm van zelfgebakken chocoladekoekjes. Maar koekjes bakken in de ruimte is nog niet zo eenvoudig. Philippe Schoonejans is expert bemande ruimtevaart bij de Europese ruimtevaartorganisatie ESA en legt uit waarom dat ingewikkeld is.

De oorlog in Syrië heeft een hoop families uit elkaar getrokken. Zo ook de familie van Mustafa Ali. Hij is samen met zijn broer naar Nederland gevlucht en moest zijn ouders en zussen achterlaten. Mustafa legde een gevaarlijke reis af en kwam in situaties terecht waarbij het ging om leven of dood. Maar de drang voor een betere toekomst was sterker dan de angst. Ali kwam terecht in Nederland waar hij nu een studie wil gaan volgen tot docent.

Friend of the show en onderwijsexpert Jan Jaap Hubeek: "Het is ontzettend belangrijk voor de diversiteit dat mensen als Mustafa het onderwijs in gaan." Dat vindt ook Hildegard Weideveld, coördinator Voorbereidend Jaar Leiden voor vluchtelingstudenten.

Sommige mensen verzamelen postzegels, houden van vissen of kijken het liefst de hele dag voetbal. Maar er zijn ook andere hobby's. In deze nieuwe column van onze vaste huiskosmonaut Hens Zimmerman legt hij uit hoe je op de beste manier satellieten kunt spotten. Het is namelijk niet alleen een enorm goedkope hobby, maar het is ook makkelijker dan je denkt! Welke apps zijn het meest geschikt om te gebruiken en wanneer is een voertuig zichtbaar?

De familie Wekker was een attractie in het Nederland van de jaren '50. Voorbijgangers plukte aan de haren van het gezin en voelde aan hun donkere huid. In 1951 kwam de familie per boot Amsterdam binnen. Eenmaal gesetteld in Nederland kwam er nog regelmatig een maatschappelijk werker over de vloer om te controleren of het gezin wel leefde volgende de Nederlandse normen. Was het huis schoon genoeg? Werden er aardappelen gebruikt voor het eten?

Gloria Wekker, de jongste van het gezin, vertelt haar verhaal in de studio. Ze is antropologe, promoveerde in Los Angeles op een onderzoek naar seksualiteit onder Afro-Surinaamse vrouwen en won een belangrijke prijs van de American Anthropological Association. Hoe heeft Gloria haar jeugd ervaren en horen deze verhalen niet een belangrijk onderdeel van onze nationale archieven te zijn?

Radicalisering, ook jij kan er iets tegen doen!

donderdag 23 januari 2020, 17:00 uur

"We zitten nu de oplossing voor radicalisering in de weg door heel erg vanuit een hiërarchisch, geheime dienst-achtig gedachtegoed het probleem aan te pakken."

Soms is luisteren al genoeg zegt Friend of The Show Karim Amghar. Hij schreef het boek van 'radicaal naar amicaal'. Samen mbo-docent en jongerencoach Mohamed vertelt hij hoe je ingewikkelde onderwerpen bespreekbaar maakt in de klas.

Wat doe je als je van dichtbij radicalisering mee maakt? En welke rol kun je als docent maar ook als mens pakken in radicalisering en polarisering van de samenleving?

Hoe zorg ik ervoor dat Google Home mij begrijpt?

zondag 19 januari 2020, 08:00 uur

KITT uit de Amerikaanse show 'Knight Rider', waarin een ex-politieagent misdadigers bestrijd, is een zeer geavanceerde kunstmatig intelligente auto. Je zou hem kunnen vergelijken met de smart speakers van nu, alleen heeft de auto uit de jaren '80 meer menselijke trekjes dan de smart speaker. Een aantal grote techbedrijven heeft er al één op de markt gebracht. Zo is er de Google Home, Amazon's Alexa en Apple's Homepod.

Gerda Bosman, eindredacteur wetenschap bij de NTR, onderzocht hoe mensen gebruik maken van de smart speaker. Want waar kan zo'n ding je nou eigenlijk allemaal bij helpen en hebben we er niet te hoge verwachtingen van?

Huiskosmonaut Hens Zimmerman is weer terug met een nieuwe column. Dit keer behandelt hij een kijkersvraag getiteld: 'Wat is toch die ruimtetech?'. De vraag gaat over spacecomputers. Dit zijn computers die bestand zijn tegen straling, zoals zonnevlammen of kosmische straling. Wil je alles over de stralingsbestendige spacecomputers weten? Hens legt het uit in deze volgens hemzelf 'enigszins nerdy aflevering van Zimmerman in Space'.

"Ik kan wel genieten van een goede graftombe"

vrijdag 17 januari 2020, 17:00 uur

Een graftombe per dag, misschien niet het meest gangbare levensmotto maar het doet het hart van onze nieuwe Friend of the Show Sanne Frequin zeker sneller kloppen.

Kunst, geschiedenis en alles wat macaber is spreekt haar aan. Achter elk object, hoe onbeduidend ook, ziet ze een boeiend verhaal. Vannacht gaat het over lijken, lammetjes en ladies.

De serie Don't Fuck With Cats fascineert kijkers al weken op Netflix. In de serie traceren internetnerds de maker van een filmpje waarin katten op gruwelijke wijzen worden vermoord. Hoe kun je iemand traceren die onherkenbaar in beeld is? Je moet op andere dingen letten, bijvoorbeeld de stopcontacten. Samen kunnen kleine details de puzzel compleet maken.

De serie is voor open source intelligence-specialist Bram Martin een feest der herkenning. De technieken die in de docu-serie worden gebruikt om kattenmoordenaar op te sporen, behoren tot zijn dagelijkse werkzaamheden. Hij is extreem goed in het verzamelen van informatie via openbare bronnen. Met zijn bedrijf Aware Online geeft hij training aan researchers, analisten en detectives. Ook heeft hij het boek ‘Bewust op internet’ geschreven, hierin vertelt hij welke risico's je loopt als je iets op het internet plaatst.

Van een televisie zonder randen, tot een onzichtbare camera op de telefoon. Deze week vindt in Las Vegas de techbeurs Consumer Electronic Show (CES) plaats. Alle technologiebedrijven laten op deze beurs hun nieuwste uitvindingen zien. Techredacteur en Friend of the Show Tjitze Zijlstra gaat samen met presentator Jacob de Vries de nieuwste innovaties op de beurs langs!

Bij de Ruimtefanaten is het waarschijnlijk al wel opgevallen: de oranjerode ster Betelgeuze schijnt minder fel dan voorheen. Op zich is het geen reden tot paniek als een ster even niet zo aanwezig is. Toch zien astronomen iets bijzonders: de ster scheen de afgelopen maand het zwakste in 25 jaar. Betekent dit het begin van het einde van deze rode uitblinker aan onze hemel?

De Amerikaanse president Donald Trump gaf afgelopen week het startsein voor 'Space Force', het buitenaardse en onbemande leger van de Verenigde Staten. De nationale veiligheid wordt volgens de Amerikaanse leider bedreigd en dus moeten de Amerikaanse communicatie- en bewakingssatellieten beter beschermd worden. Moeten we ons zorgen maken over die oplopende spanningen in het heelal? In de column Zimmerman in Space zet onze huiskosmonaut de feiten op een rij!

Sababank geeft nieuw geheim prijs: 'zuur meer' in zinkgat

donderdag 2 januari 2020, 17:48 uur

Nederlandse wetenschappers hebben een soort van 'zuur meer' ontdekt in een zinkgat in de Sababank: een onderzeese verhoging in de Caribische Zee.

Interessant, want dat meer kan ons inzicht geven in wat er met onze oceanen gebeurt nu die verzuren door de grote hoeveelheid CO2 in de atmosfeer.

Wij praten ervoer met Fleur van Duyl, zeebioloog bij het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee en leider van de expeditie.

Beeld: kalkpilaar in een (ander) zinkgat in de Sababank - Erik Meesters

Over een aantal dagen is het 2020, dat betekent dat we aan de jaren '20 van deze eeuw beginnen! Maar hoe verliepen die jaren vorige eeuw? Toen we tussen de twee grote wereldoorlogen in zaten. Wat gebeurde er in Nederland, en hoe zag het land er toen uit?

We praten hierover met historicus Joris Gijsenbergh.

Weg met de misvattingen! In de laatste dagen van dit jaar werken we in Nieuws en Co een paar misverstanden de wereld uit. Vandaag vertelt Auke-Florian Hiemstra, Bioloog aan het centrum voor milieuwetenschappen van de Universiteit Leiden waar hij onderzoek doet naar plastic in vogelnestjes, over 'de Nick en Simon onder de vogels'. Namelijk de meerkoet en het waterhoentje, want laat het duidelijk zijn dat dit niet hetzelfde dier is... Hoe zijn de twee vogels van elkaar te onderscheiden?

Weg met de misvattingen! In de laatste dagen van dit jaar werken we in Nieuws en Co een paar denkfouten de wereld uit. Vandaag praten we over misvattingen rondom gezonde voeding. Wat is gezond en wat kun je beter links laten liggen? Daarover worden nog al tegenstrijdige berichten verspreid. Edith Feskens, hoogleraar voeding en gezondheid in de levenscyclus aan de Wageningen Universiteit, licht toe waar dit vandaan komen en hoe het wél zit.

We dansen, zingen, tikken mee... Iedereen heeft wel iets met muziek. Tot en met de kerst praten we over wat muziek met ons doet. Vandaag vertelt Janne Spijkervet over het creëren van muziek door slimme algoritmes. Ze doet onderzoek aan de Universiteit van Amsterdam naar hoe kunstmatige intelligentie ingezet kan worden in het maken en analyseren van muziek. In haar eigen muziek gebruikt ze 'nieuwe instrumenten' gemaakt door zulke algoritmes, bijvoorbeeld een blokfluit en elektrische gitaar in één.

Waarom muziek ons blij maakt

dinsdag 31 december 2019, 10:21 uur

We dansen, zingen, krijgen er een gevoel bij.. Iedereen heeft er wel wat met muziek. Tot en met de kerst praten we over wat muziek met ons doet. Waarom worden we blij van muziek? En wat maakt een nummer 'catchy'? Daarover praten we met neuropsycholoog Rebecca Schaefer. Zij onderzoekt gezondheidstoepassingen van muziek aan de Universiteit Leiden.

Bijbelwetenschapper Janneke Stegeman ontkrachtte vijf mythes uit de bijbel. Zoals de mythe of de maagd Maria wel echt maagd was. En of Jezus eigenlijk wel met kerst is geboren...

Janneke Stegeman was live met haar pasgeboren zoontje Omar in de studio.

Melodieuze West coast rap versus staccato East coast rap

dinsdag 24 december 2019, 17:36 uur

We dansen, we zingen, we tikken mee... Iedereen heeft wel iets met muziek. Maar waarom heeft de een bijvoorbeeld meer ritmegevoel dan de ander? Tot en met de kerst praten we in Nieuws en Co over wat muziek met ons doet. Vandaag spreken we Steven Gilbers. Hij doet onderzoek naar rapstijlen aan de universiteit van Groningen. Én hij rapt ook zelf.

Het 2019 van zwartegatenfotograaf Heino Falcke

dinsdag 24 december 2019, 17:29 uur

Volgens het prestigieuze vakblad Science is het dé wetenschappelijke doorbraak van 2019: de eerste foto van een zwart gat. U weet het waarschijnlijk nog wel, die rood-oranje donut die in april wereldnieuws werd.

We blikken terug op een bewogen jaar met Heino Falcke, hoogleraar radioastronomie en astrodeeltjesfysica aan de Radboud Universiteit Nijmegen én de bedenker van dit project.

Waarom wetenschappers dóórwerken in de kerstvakantie

dinsdag 24 december 2019, 17:15 uur

De kerstvakantie staat voor de deur. Voor bijna iedereen betekent dat kerstdiners, oliebollen, tijd doorbrengen met vrienden en familie. Maar voor wetenschappers betekent het vaak óók: eindelijk tijd voor onderzoek. Wij spraken een universitair docent over zijn plannen voor de kerstvakantie en praten over het onderwerp door met Marijtje Jongsma van WOinactie.

Boliviaanse boeren helpen kwetsbare vogels beschermen

dinsdag 24 december 2019, 16:56 uur

De Nederlandse ecoloog en natuurbeschermer Tjalle Boorsma is genomineerd voor de Future for Nature Awards. Dat is een internationale prijs voor jonge natuurbeschermers. Tijdens een stage werd hij verliefd op Bolivia en sinds 2014 woont hij daar om de zogeheten blauwkeelara te beschermen.

Vetbollen mogen blijven hangen, ondanks pesticiden

dinsdag 24 december 2019, 16:54 uur

In de vetbollen die wij voor mezen in de bomen hangen, zitten bestrijdingsmiddelen. In een kleinschalig onderzoek van Velt - de Vereniging voor ecologisch leven en tuinieren - bevatte één op de drie vetbollen een lage concentratie bestrijdingsmiddelen. Marc-Robin kocht een paar bollen en zocht gecertificeerd mezenliefhebber Adriaan Guldemond op voor advies.

Ongehoorde stemmen uit het verleden hoorbaar maken

dinsdag 24 december 2019, 16:49 uur

Letterkundige Nadine Akkerman ontvangt een grote Europese onderzoeksbeurs waarmee ze de komende jaren een methode zal ontwikkelen die ons helpt om de geschiedenis beter te begrijpen. Met haar methode begrijpen we straks beter wie historische teksten hebben geschreven én wie er - naast de officiële auteur - ook nog invloed hadden op de inhoud van de tekst.

Hoe kun je M31 het sterrenstelsel het beste bekijken? Je hoort het in deze speciale december kerst column van onze huis-cosmonaut Hens Zimmerman.
Trek je sneeuwschoenen vast aan, want hij neemt je mee naar buiten!

Meer afleveringen van de column van Hens? Vul 'Zimmerman in Space' in als zoekterm in je eigen podcast app. Daar hebben we alle stukje audiokunst voor je onder elkaar gezet! Lekker luister voer voor de donkere decembermaand.

Zijn wilde dieren nog wel wild?

donderdag 19 december 2019, 17:08 uur

Zijn wilde dieren nog wel wild? Als het aan de mens ligt bepalen dieren niet zelf waar ze gaan en staan. Deze relatie tussen mensen en 'wilde' dieren gaat historicus Raf de Bont aan de universiteit Maastricht onderzoeken in het onderzoeksproject 'Moving Animals', waarvoor hij een stevige beurs van 1,5 miljoen ontving. En recent kreeg hij ook nog de dr. Hendrik Muller Prijs van de Koninklijke Nederlandse Akademie voor Wetenschappen. Maar wat beweegt hem? Marc-Robin Visscher ontmoet meneer de Bont in de GAIA Zoo in Limburg.

Hoe we meer vrouwen de politiek in krijgen

dinsdag 17 december 2019, 17:52 uur

Wat kunnen we in Nederland doen om meer vrouwen de politiek in de krijgen? Vandaag werd bekend dat Nederland elf plaatsen is gezakt op de ranglijst van genderongelijkheid van het World Economic Forum. En dat is deels te wijten aan het verschil in politieke invloed tussen mannen en vrouwen.

We praten erover met Liza Mügge, politicoloog aan de UvA een van de auteurs van het rapport 'Op weg naar een betere m/v-balans in politiek en bestuur' dat zij opstelde in opdracht van het ministerie van binnenlandse zaken.

Exoplaneten krijgen meer smoel door ESA-missie

dinsdag 17 december 2019, 17:48 uur

De Europese ruimtevaartorganisatie ESA lanceert morgen haar eerste eigen exoplaneten-satelliet genaamd CHEOPS. U weet het misschien nog wel: exoplaneten zijn planeten die draaien om een ándere ster dan onze eigen zon. Michiel Min is leider van het wetenschappelijk programma voor exoplaneten bij ruimteonderzoeksinstituut SRON en hij praat ons bij over het doel van de missie.

''Toeval is de buurvrouw van vrije wil en determinisme.''

Toeval bestaat niet. Of toch wel? Er bestaat bij mensen de neiging om verbanden te zien waar die niet bestaan: apofenie, of ook wel een type 1 error. Ook als het om het ontstaan van het heelal gaat zien we allerlei verbanden. Maar hoe groot was de kans op dit heelal waarin u op dit moment deze tekst leest? Microscopisch klein volgens Hens Zimmerman. Dus was het dan slechts een kwestie van afwachten tot dit heelal ontstond? Nee want voor de oerknal was er geen tijd. Of wel. Moeilijk.

Zestien scholen in Nederland zijn deze week dicht. Zo'n 5400 leerlingen missen hierdoor een hele week onderwijs. Leraren gebruiken deze dagen om na te denken over een structurele oplossing voor het lerarentekort. "Het is nu echt crisis. Maar crisis betekent niet alleen gevaar, maar ook een kans."

Maar wat zijn die kansen dan? Met friend of the show en onderwijsexpert Jan Jaap Hubeek en schrijver van het boek Gevormd of vervormd? Een pleidooi voor ander onderwijs Jan Bransen bespreken we het signaal dat de leraren deze week afgeven.

Studenten TU Delft presenteren eenpersoonsvliegtuigje

donderdag 12 december 2019, 17:37 uur

Elektrisch vliegen komt een stapje dichterbij. Studenten van de TU Delft hebben nu een showmodel van een eenpersoons elektrisch vliegtuig dat écht kan vliegen. Team Silverwing, zoals de studenten zich noemen, won eerder de voorrondes en van de 700 teams zijn ze nu nog met vier andere overgebleven. Volgende week gaat hun vliegtuigje op de boot naar Amerika voor de finale van de wedstrijd voor het beste eenpersoonsvliegtuigje, gesponsord door Boeing.
Quint Houwink is hoofd aerodynamica van team Silverwing en vertelt wat er nog moet gebeuren voor het vliegtuigje naar Amerika gaat.

Dean doet mee met dna-onderzoek naar stotteren

dinsdag 10 december 2019, 17:21 uur

Waarom stottert de ene persoon wel en de andere niet? Om daar achter te komen start vandaag een grootschalig onderzoek naar de erfelijkheid van stotteren.

Wij praten erover met onderzoeker Else Eising én met Dean. Bij Dean zit stotteren in de familie en hij mocht als allereerste in een buisje spugen voor het onderzoek.

Iedereen die ouder is dan zeven jaar en die stottert of heeft gestotterd, kan zich vanaf vandaag voor het onderzoek opgeven via www.geneticavanstotteren.nl.

Het onderzoek is een samenwerking tussen het Max Planck instituut voor psycholinguïstiek en het Erasmus Medisch Centrum.

Deze week neemt onze huiskosmonaut Hens Zimmerman je weer mee op ruimte-expeditie. De eindbestemming? Titan: met een doorsnede van 5149 km de grootste maan van Saturnus. Titan is een bijzondere maan in ons sterrenstelsel. Het is de enige plek waar naast de Aarde ook oceanen, meren, rivieren en duinen voorkomen. Door de dikke atmosferische laag regent en waait het er ook. Dit alles maakt de kans op buitenaards leven hier het grootst. Om meer te leren over deze maan is NASA bezig met een bijzondere dronemissie naar deze plek.

Het verzamelen van hersenen klinkt als een hobby van iemand met een psychische aandoening. Maar Franz Joseph Gall verzamelde geen hersenen omdat hij alles niet op een rijtje had. Hij verzamelde hersenen om deze te onderzoeken en stond daarmee aan de basis van de frenologie. In deze aflevering van Lezen in het Donker spreekt presentator Steven Smit met schrijver Theo Mulder over het beroep en het leven van de verzamelaar. Theo is schrijver van het boek: De hersenverzamelaar.

Hij maakt veel lawaai, is traag en sommige mensen krijgen het er erg benauwd van van: de MRI-scanner. Gelukkig hebben Leidse onderzoekers uitgevonden dat een MRI-scan véél sneller kan. Samen met fabrikant Philips deden ze mee aan een internationale wedstrijd en... ze wonnen! Marc-Robin Visscher ging naar het Leids Universitair Medisch Centrum en trof daar één van de winnaars: dat is MRI-fysicus Thijs van Osch.

'Alsof je voor het eerst een thermometer in de zon steekt'

donderdag 5 december 2019, 17:43 uur

Nog nooit kwam er een ruimtevoertuig zo dicht bij de zon als de Parker Solar Probe van NASA. Deze ruimtesonde heeft zo voor het eerst in detail kunnen meten wat er rond de zon gebeurt. En hoe de zonnewind daar ontstaat en de deeltjes bewegen, dat gaat anders dan gedacht. De eerste bevindingen zijn nu in het vakblad Nature gepubliceerd. Sterrenkundige Rob Rutten vindt de eerste resultaten verrassend, maar volgens hem moet het interessantste nog komen...

"Musea hebben van oudsher hele witte verhalen verteld"

donderdag 5 december 2019, 16:00 uur

Welke verhalen vertellen wij in Nederland over onszelf? En welke verhalen besluiten wij juist niet door te geven? Zijn het vooral de witte verhalen, of durven we te erkennen dat bij de Nederlandse geschiedenis ook zwarte helden horen.

Te gast is onderzoeker en curator Valika Smeulders. Vorige maand won zij de Black Achievement Award in de categorie onderwijs en wetenschap. Zij onderzoekt hoe geschiedenis en erfgoed uit Aruba, Bonaire en Curaçao hier in Nederland een plek krijgt in musea. Ook werkt ze momenteel aan een grote tentoonstelling in het Rijksmuseum over het slavernijverleden.

'Hitterecord' Deelen nog steeds een mysterie

woensdag 4 december 2019, 17:37 uur

Het mysterie rond het opmerkelijkste 'hitterecord' van deze zomer is nog steeds niet opgelost. U weet het misschien nog wel: op 24 juli sneuvelde het 75-jaar oude hitterecord toen het in Eindhoven 39,3 graden werd.

Een dag later werd dat record alweer verbroken toen de thermometer in Gilze-Rijen 40,7 graden liet zien. En het leek er even op dat de temperatuur nóg verder steeg, tot 42,9 graden. Maar dat bleek niet te kloppen.

Het KNMI schrapte de meting in Deelen, maar een verklaring voor die foutieve meting heeft het instituut niet gevonden. Wij praten erover met weerman Marco Verhoef.

Vogels zingen steeds hoger door herrie in de stad

woensdag 4 december 2019, 17:00 uur

Je denkt misschien dat ieder dier al eeuwen hetzelfde geluid maakt, maar niets is minder waar. Door het lawaai dat wij als mensen maken, gaan vogels anders zingen. Wat dacht je van een merel die een golfkarretje of een autoalarm imiteert? En die menselijke herrie dringt zelfs tot de grootste diepten van de zee door.

Friend of the show en bioloog Auke-Florian Hiemstra en gedragsbioloog Hans Slabbekoorn vertellen over deze veranderingen. Is het erg dat vogels anders gaan zingen of zitten er misschien ook voordelen aan een groter zangrepertoire?

Terug naar het 'terracottaleger' op de zeebodem

dinsdag 3 december 2019, 17:45 uur

Een soort terracottaleger op de bodem van een zinkgat in de zeebodem... Dat ontdekten Nederlandse wetenschappers anderhalf jaar geleden tijdens een expeditie op de Sababank, in het Caribisch gebied.

De vondst roept allerlei vragen op. Waar komen die pilaren op de zeebodem bijvoorbeeld vandaan? En zitten er nieuw soorten in de zinkgaten?

Om deze en andere vragen te beantwoorden, gaan de onderzoekers de komende weken terug naar de Sababank. Wij praten erover met Fleur van Duyl. Zij is zeebioloog bij Nederlands insituut voor onderzoek der zee en leidt de expeditie.

Nog maar drie weken en dan wordt het Klimaatakkoord van Parijs van kracht. Alleen, over heel wat zaken is nog geen overeenstemming. Wereldleiders zijn in Madrid bijeengekomen om alles toch voor het nieuwe jaar rond te krijgen. Correspondent Rop Zoutberg is op de top en peilt het gevoel van urgentie.

Verder vragen we Sebastian Oberthür waarom er de afgelopen kwart eeuw te weinig is gebeurd om de opwarming van de aarde te beperken. Oberthür is hoogleraar milieu en duurzaamheid aan de Vrije Universiteit Brussel en hij volgt de VN-klimaatconferenties als sinds de eerste bijeenkomst in Duitsland in maart 1995.

Koeien met minder klimaatimpact

dinsdag 3 december 2019, 15:40 uur

Om broeikasgassen in de lucht aan te pakken, is het slim om naar het voer van koeien te kijken. Door daar een experimenteel poeder aan toe te voegen, produceren de koeien minder van het krachtige broeikasgas methaan.

De Wageningen Universiteit zoekt op een testboerderij in Leeuwardenuit hoevéél minder methaan koeien uitademen als het poeder door hun voer zit. Verslaggever Martijn van der Zande kreeg een uitleg van veevoer-onderzoeker Jan Dijkstra.

Geld om Europese astronauten naar de maan te sturen

dinsdag 3 december 2019, 15:28 uur

Europese astronauten naar de maan, een zwaartekrachtgolfdetector in de ruimte en meer satellieten die de aarde in de gaten houden... Voor deze en andere projecten ontvangt de Europese ruimtevaartorganisatie ESA de komende vijf jaar 14,4 miljard euro van haar lidstaten. Volgens de ESA is dat de eerste belangrijke groei van het budget in 25 jaar.

Waarom investeert Europa juist nú fors in ruimtevaart? Daarover praten wij met Frans von der Dunk, hoogleraar ruimterecht aan de universiteit van Nebraska en consultant op het gebied van ruimterecht.

De Vlaamse luisteraar Rudi vraagt zich af waarom de massa van deeltjes niet evenredig toeneemt als ze worden versneld. Om die vraag te beantwoorden neemt je favoriete spacegeek Hens Zimmerman je deze week mee op een imaginair tripje naar de Large Hadron Collider: de wereldberoemde deeltjesversneller die je kent van het higgsdeeltje. Want wat gebeurt er nou eigenlijk in die mysterieuze ringvormige gebouwen?

Als ik op een onbewoond eiland de baas zou zijn van het journaal dan wordt het presentatieteam een meidengroep en eet iedereen kip, patat met appelmoes, of is dat te waanzinnig gedroomd?

Zomaar wat Kinderen voor Kinderen nummers verwerkt in één zin. Het overbekende televisieprogramma bestaat 40 jaar! Letterkundige Laurens Ham van de Universiteit Utrecht analyseert alle 522 liedjes van Kinderen voor Kinderen. Wat maken de nummers zo goed? En is Kinderen voor Kinderen nog steeds zo activistisch als in de jaren '80?

In 2021 hebben we een nieuw voedselkeuzelogo

vrijdag 29 november 2019, 09:38 uur

Een groene A is goed voor je en een rode E is slecht. Na jaren gesteggel is er nu een nieuw voedselkeuzelogo. Over anderhalf jaar moet er op elk product in de supermarkt een stikker zitten die aangeeft of het een gezonde keuze is.

Staatssecretaris Blokhuis van Volksgezondheid prestenteerde het logo van de 'Nutri - Score' vanmiddag vol trots, maar eerder deze maand spraken we nog met wetenschappers die de staatssecretaris een brandbrief stuurden omdat het logo niet aansluit bij onze Schijf van Vijf.

Verslaggever Lars Geerts vroeg aan Paul Blokhuis waarom de Nutri-score toch de juiste keuze is en wij praten er over door mte Gerda Feunekes, voedselkundige en directeur van het Voedingscentrum.

Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1