appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
Afspeellijst Je afspeellijst is leeg
Meer NPO

Focus Wetenschap

Blijf op de hoogte van de ontwikkelingen in de wetenschap met deze podcast van NPO Radio 1. Met bijdragen van Nieuws en Co en Focus.

Podcast afleveringen

Waar halen apothekers grondstoffen voor zelfbereide medicijnen vandaan?

maandag 11 februari 2019, 13:02 uur

Download

Het Amsterdam UMC krijgt vijf miljoen euro om de komende jaren zelf geneesmiddelen te maken. Het gaat dan bijvoorbeeld om middelen die extreem duur zijn. De afgelopen tijd horen we vaker over apotheken die het heft in eigen hand nemen en wij vroegen ons af: waar halen die apotheken hun grondstoffen vandaan? En hoe controleren zij de kwaliteit daarvan? Wij praten erover met Gerben Klein Nulent, voorzitter van apothekersorganisatie KNMP.

Wetenschapsgeschiedenis in 1000 voorwerpen: De Würzburger Lügensteine

maandag 11 februari 2019, 07:00 uur

Download

In het Teylers Museum in Haarlem liggen een aantal aparte stenen. Het zijn fossielen, maar er staan fantastische afbeeldingen op en Hebreeuwse letters. Deze Lügensteine blijken onderdeel te zijn van de allereerste wetenschapsfraude ooit. Maar hoe? Hoofdconservator van het Teylers museum Trienke van der Spek legt het uit aan verslaggever Rose Heijnen.

Poetslipvis 'herkent' zichzelf in de spiegel: hebben vissen een bewustzijn?

zondag 10 februari 2019, 07:00 uur

Download

Er zijn maar weinig dieren die zichzelf in de spiegel kunnen herkennen. Behalve de mens kunnen sommige apensoorten het, en dolfijnen, eksters en sommige olifantensoorten. Een bewijs van zelfbewustzijn, dachten wetenschappers lang. Of is het toch niet zo bijzonder? Op internet circuleren filmpjes van poezen en honden die zichzelf in de spiegel lijken te herkennen. Uit nieuw wetenschappelijk onderzoek blijkt nu dat zelfs kleine visjes zichzelf in de spiegel herkennen. Wetenschapsjournalist Bouwe van Straten en primatoloog Frans de Waal over dit bijzondere onderzoek.

'Een wetenschapper is geen Iron Man'

zaterdag 9 februari 2019, 12:00 uur

Download

Het twitteraccount @NL_Wetenschap wordt iedere week door een andere wetenschapper beheerd. Deze week is het de beurt aan Roelof Rietbroek, post-doctoraal onderzoeker aan de Universiteit van Bonn. Hij geeft een kijkje in zijn vakgebied en dagelijks leven.

Column #35 van Hens Zimmerman: Het Apollo project en de maanlanding

zaterdag 9 februari 2019, 07:00 uur

Download

Iedere week neemt Hens Zimmerman ons mee naar de ruimte en onthult hij op zijn geheel eigen wijze de geheimen van ver buiten de dampkring. Deze week bespreekt hij het Apollo project en de landing op de maan.

Hoe leer je een kind meer water te drinken?

vrijdag 8 februari 2019, 10:44 uur

Download

Frisdrank, chips, snoep en koek. Kinderen zijn er gek op! Ouders doen er alles aan om juist al deze zoetigheden bij kinderen weg te houden. Ook scholen zetten zich in om kinderen gezonder te laten eten en drinken. Maar dat gaat niet vanzelf. Hoe leer je een kind te kiezen voor water in plaats van Cola? Saskia Franken, onderzoeker aan de Universiteit van Aruba probeert er achter te komen hoe we onze kinderen meer water kunnen laten drinken.

Bijna een kwart van de ouders volgen hun kind via GPS

vrijdag 8 februari 2019, 10:35 uur

Download

Techredacteur Tjitze Zijlstra weet alles over de nieuwste technologische ontwikkelingen van dit moment. Deze week bespreekt hij de nieuwe Europese copyrightregels, die grote gevolgen zullen hebben voor YouTube. Blijkt dat veel ouders hun kinderen in de gaten houden door middel van technologie. En geeft hij een kijkje in een nieuwe game, die de populaire game Fortnite moet doen vergeten.

Waar blijven de PrEP-pillen?

donderdag 7 februari 2019, 12:43 uur

Download

In 2019 zou PrEP in Nederland beschikbaar komen: het medicijn dat besmetting met hiv voorkomt. Het is inmiddels 2019, maar er is nog niets geregeld. Tientallen mensen staan op de wachtlijst voor het middel en anderen experimenteren zelf met het medicijn. Wij praten erover met Mark Vermeulen, directeur van het Aidsfonds.

Het brein verandert als je kinderen krijgt

donderdag 7 februari 2019, 07:00 uur

Download

Wanneer vrouwen zwanger worden en kinderen krijgen, lijken ze andere mensen te worden. Maar veranderen vrouwen echt als ze kinderen krijgen? Vanavond in het televisieprogramma De Kennis van Nu, zoeken Diederik Jekel en Elisabeth van Nimwegen uit wat er gebeurt in de hersenen van prille ouders. Wij spraken met Ines Kaal, researcher bij De Kennis van Nu en Biopsycholoog Peter Bos van de Universiteit Utrecht. Hij doet onderzoek naar de invloed van hormonen op jonge ouders.

Nieuwe aanpak tegen obesitas

woensdag 6 februari 2019, 17:20 uur

Download

Als je kinderen met overgewicht wilt helpen, dan moet je veel verder kijken dan naar de weegschaal. En dan moet je bijvoorbeeld ook niet zeggen dat ze 'overgewicht' of 'obesitas' hebben. Dat is de kern van de nieuwe aanpak die de Vrije Universiteit Amsterdam heeft ontwikkeld en die vanaf vandaag in het hele land wordt uitgerold. Een aantal gemeentes heeft er het afgelopen jaar al mee geëxperimenteerd. Verslaggever Martijn van der Zande keek bij een gezin in Drachten hoe dat werkt.

Is het een piep, bonk of suis?

woensdag 6 februari 2019, 07:00 uur

Download

Stel je eens voor dit je dag in dag uit, een vervelende piep of suis hoort. Overal om je heen is het stil, maar deze piep houdt je de hele nacht wakker. Vandaag begint de week van het oorsuizen. Hierin wordt aandacht gevraagd voor mensen die last hebben van oorsuizen. Rose Heijnen sprak over oorsuizen met Martijn Toll, hij is voorzitter van de Vereniging van Audiologie en klinisch-fysicus audioloog aan het Erasmus MC.

Smeltende gletsjers in Himalaya veel erger voor Pakistan dan voor India en Bangladesh

dinsdag 5 februari 2019, 23:10 uur

Download

Wat er ook gebeurt om de klimaatverandering tegen te gaan, de gletsjers in de Himalaya zullen hoe dan ook flink krimpen. Eén derde zal sowieso wegsmelten, en dat heeft gevolgen voor de rivieren die erdoor gevoed worden. En dus ook voor de landbouw in de omliggende gebieden. Hester Biemans is onderzoeker op het gebied van water en voedselzekerheid aan de Wageningen Universiteit en ze praat met Jeroen de Jager over de mogelijke scenario's.

Biologische Lariekoek: Hak een worm in tweeën en beide delen leven verder

dinsdag 5 februari 2019, 10:59 uur

Download

In de rubriek Biologische Lariekoek onderzoeken biologen Maartje Kouwen, Steijn van Schie en Koen Moons moderne sprookjes en misvattingen. Iedere week lezen ze een hoofdstuk voor uit hun boek ‘Plassen over Kwallenbeten’, waarin ze biologische lariekoek onder de loep nemen. Dit keer nemen ze de in tweeën gehakte worm onder de loep.

Hoe laat je uitgeputte grond weer leven?

dinsdag 5 februari 2019, 07:00 uur

Download

Stel je voor; je bent een boer in Kenia en de grond waarop je al jaren hebt gewerkt, is uitgeput. De planten groeien niet meer zoals ze horen en kunstmest toevoegen helpt ook niet. Wat doe je dan? Ecoloog Jasper Wubs onderzoekt aan de universiteit in Zürich de relatie tussen ‘Bodem Gemeenschappen’ en planten en hoe daarmee de bodem verbeterd kan worden.

Hubrecht Instituut haalt verborgen darmcellen tevoorschijn

maandag 4 februari 2019, 22:20 uur

Download

Je zou het niet zeggen, maar onze darmen zijn de grootste hormonenfabriek van ons lichaam. Ons hongergevoel, de spiersamentrekkingen van de darm, het stimuleren van de alvleesklier voor insuline (relevant voor diabetes type 2), de opname van voedingstoffen: het zijn allemaal processen waarbij onze darmen hormonen aanmaken. En toch zijn die hormoonproducerende cellen van onze darmen zeer moeilijk te vinden. Niet alleen omdat onze darmen zo groot en opgevouwen zijn, maar ook omdat de hormoonproducerende darmcellen minder dan 1% van het totale aantal darmcellen vormen. Geneticus Hans Clevers en zijn team van het Hubrecht Instituut hebben dat probleem weten op te lossen. Door een zeer belovende genetische techniek (genaamd Single Cell Sequencing*) op de darmcellen toe te passen konden ze op grote schaal ontdekken welke cellen bezig zijn met hormonen te produceren en waar ze zich bevinden. Ook manipuleerden ze deze gevonden cellen zodat ze verschillende kleuren fluoresceerden naargelang hun hun leeftijd (groen betekent jong, geel volwassen, en rood oud). Met die twee technieken ontdekten ze onder meer nieuwe types hormoonproducerende cellen, alsook cellen die hun hormoonproductie aanpassen naargelang hun leeftijd. De darmcellenkaart en de ontdekte resultaten stellen onderzoekers wereldwijd in staat om ziektes die aan de darmen gerelateerd zijn (zoals diabetes type 2, obesitas, en het prikkelbare darm syndroom) te bestuderen. We spreken er over met Hans Clevers. * Hoewel de techniek al in 2015 ontwikkeld was, werd Single Cell Sequencing pas in 2018 op grote schaal toepasbaar. Daarom riepen wetenschappers in Science eind 2018 deze techniek als doorbraak van het jaar uit.

De krachtigste radiotelescoop ooit

maandag 4 februari 2019, 07:00 uur

Download

Het moet de krachtigste radiotelescoop ooit worden, waarmee de verste uithoeken van het heelal kunnen worden gemeten. Hij heet S-K-A-, wordt gebouwd op twee continenten en bestaat uit vooral heel veel antennes. Maar wat houdt de SKA precies in? Verslaggever Jeroen de Jager ging voor Nieuws en Co op onderzoek bij ASTRON, het radio astronomische instituut van Nederland, en sprak daar met astronoom Jason Hessels.

De vallende ster: Space Shuttle Columbia

zondag 3 februari 2019, 07:00 uur

Download

Op 1 februari 2003 keerde de Space Shuttle Columbia terug naar de aarde. Deze terugkeer verliep echter anders dan verwacht. Vijftien minuten voor de verwachte landing verloor Nasa het contact met Columbia. De Space Shuttle, met daarin 7 astronauten, brak op grote hoogte in delen uiteen. Ruimtevaartdeskundige Hans van der Landen sprak met presentator Jacob de Vries over deze ramp.

Een week uit het leven van wetenschapper: Louis Ates

zaterdag 2 februari 2019, 12:00 uur

Download

Sinds een aantal weken is het twitteraccount @NL_Wetenschap in de lucht. Iedere week heeft een andere wetenschapper het beheer over het account. In 140 tekens worden we op de hoogte gebracht van het dagelijks leven van deze wetenschapper en van wat er zich afspeelt binnen zijn of haar vakgebied. Afgelopen week was het de beurt aan postdoctoraal onderzoeker aan het UMC Amsterdam Louis Ates.

Column #34 van Hens Zimmerman: Ruimtetijd

zaterdag 2 februari 2019, 07:00 uur

Download

Iedere week neemt Hens Zimmerman ons mee naar de ruimte en onthult hij op zijn geheel eigen wijze de geheimen van ver buiten de dampkring. Deze week bespreekt hij de ruimtetijd. Waarom kunnen we niet sneller dan het licht?

Als 'Planet Nine' bestaat, waarom zien we hem dan niet?

vrijdag 1 februari 2019, 16:43 uur

Download

Mercurius, Venus, onze Aarde, Mars, Jupiter, Saturnus Uranus en Neptunus. Dat zijn de acht oude vertrouwde planeten die om onze zon draaien. Maar de vraag is: is er nog een negende planeet? Daarover is nogal wat discussie. Canadese sterrenkundigen zijn er heilig van overtuigd dat hij bestaat. Anderen niet. Maar als hij bestaat, waarom zien we hem dan niet? Wij vragen het aan Daphne Stam, planeetonderzoeker aan de Technische Universiteit Delft.

De Amerikaanse held 'Ham'

vrijdag 1 februari 2019, 07:00 uur

Download

Dit jaar is het 50 jaar geleden dat de eerste maanlanding plaatsvond. Echter werd 8 jaar eerder, in 1961, de Amerikaanse Chimpansee 'Ham' al de ruimte in gelanceerd. Rob van den Berg is directeur van het ruimtevaartmuseum Space Expo in Noordwijk en sprak met presentator Jacob de Vries over deze bijzondere gebeurtenis.

Gaan we echt richting een burn-out-'epidemie'?

donderdag 31 januari 2019, 21:33 uur

Download

Het nieuwe TNO-rappoort over welzijn op de werkvloer wordt in de media breed opgepakt. De grote blikvanger zijn de groeiende cijfers van het aantal burn-out-klachten bij werknemers. Deze steeg van 11.3% in 2007 naar 16.1% in 2017. Het was genoeg voor een Nederlandse krant om te koppen dat de 'groeiende burn-out-epidemie Nederland miljarden kost'. Maar hebben we echt zoveel meer last van burn-outs? Laat staan dat er een epidemie is? Psychiater Christiaan Vinkers van het Amsterdam UMC ziet dat er een grote kloof bestaat tussen wat we vaak over burn-outs denken en wat er wetenschappelijk onderbouwd is. Zelfs over een definitie van een burn-out discussiëren wetenschappers momenteel nog volop. Vinkers hoopt daarom dat de TNO-cijfers een aanleiding vormen om in Nederland eindelijk meer diepgravend onderzoek te doen naar het fenomeen dan mensen enkel via enquêtes te bevragen. Want mensen die psychisch lijden door hun omgeving hen te veel werkdruk ervaren hebben volgens Vinkers alle reden om serieus genomen te worden.

Extreem koud weer in de VS en de 'polaire vortex'. Hoe zit dat nu?

donderdag 31 januari 2019, 21:30 uur

Download

Nederlander Ron Cune in Chicago laat ons weten dat het er momenteel -28 graden Celsius is. Dat is zo koud, zoals Ron op twitter aantoont, dat je van warm water in de lucht meteen sneeuw kunt maken. Amerikaanse media berichten massaal dat een groot deel van het land zo sterk onder de koude lijdt omwille van de 'polaire vortex'. Maar wat is dat voor een fenomeen? Kunnen wij in Europa er ook zo veel last van hebben? En (de haast onvermijdelijke vraag voor velen) hoe zit het dan met de opwarming van de aarde? Verslaggever Jeroen De Jager trok daarom naar De Bilt en vroeg het aan klimaatdeskundige Geert Jan Van Oldenborgh van het KNMI.

Graf Koning Toetanchamon gerestaureerd

donderdag 31 januari 2019, 21:29 uur

Download

De tombe van de legendarische Egyptische farao Toetanchamon is het meest bezochte graf van Egypte. De ontdekking van de drieduizend jaar lang onaangetaste tombe veroorzaakte in de jaren twintig een echte hype. Geholpen door de vloek die zogezegd over het graf hing en de wondermooie objecten die men terugvond (inclusief het goud-blauwe dodenmasker), kwam je muziek, architectuur, kleding en zelf frisdrank tegen die iets met de naam Toetanchamon of met Egyptische symbolen te maken hadden. En sindsdien is de fascinatie voor de legendarische farao nooit meer weggegaan. De keerzijde is dat het graf door de toeristen en cameraploegen beschadigd en bevuild is geraakt. Het Amerikaanse Getti Instituut is daarom tien jaar lang bezig geweest met de geschilderde wanden te herstellen. Morgen presenteert het instituut haar resultaat, maar er werden ook al zeer mooie foto's gepubliceerd. Verslaggever Jeroen de Jager daalde digitaal af in het graf van koning Toet en bekeek het werk met Nederlands Egyptoloog Nicky van de Beek (Universiteit Leiden). Van de Beek bezocht de tombe al meerdere keren.

Hoeveel cm sneeuw is er gevallen? Vraag het de weeramateur!

donderdag 31 januari 2019, 11:00 uur

Download

Vandaag bestaat het KNMI 165 jaar. In al die jaren dat ze bestaan zijn er natuurlijk veel ontwikkelingen geweest in de technologie rondom het meten van het weer. Toch maken ze nog steeds gebruik van de gegevens van de zogeheten weeramateurs. De voorzitter van de weeramateurs, De Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie, Arend Zanting, was te gast in de studio. Hij sprak over de rol van de weeramateur en nam een aantal objecten mee, die worden gebruikt voor het meten van het weer.

Nieuwe ontwikkelingen in het lezen van gedachten

donderdag 31 januari 2019, 07:00 uur

Download

tephen Hawking, kon alleen op een ingewikkelde manier via zijn spraakcomputer met de wereld communiceren. Zou het niet veel handiger zijn geweest als we gewoon zijn gedachten hadden kunnen lezen? Wetenschappers hebben nieuwe stappen gezet in de richting van gedachten lezen. Zij hebben signalen uit het brein omgezet in spraak. Bouwe van Straten van de wetenschapsredactie van de NTR was te gast om over deze nieuwe ontwikkelingen te praten.

Biologische lariekoek - Het maagdenvlies is een vlies

woensdag 30 januari 2019, 07:00 uur

Download

In de rubriek Biologische Lariekoek onderzoeken biologen Maartje Kouwen, Steijn van Schie en Koen Moons moderne sprookjes en misvattingen. Iedere week lezen ze een hoofdstuk voor uit hun boek ‘Plassen over Kwallenbeten’, waarin ze biologische lariekoek onder de loep nemen.

Hoe makkelijk deel jij je gegevens?

dinsdag 29 januari 2019, 12:00 uur

Download

Mensen delen maar wat graag hun gegevens, vooral als ze het gevoel hebben dat ze daar iets voor terugkrijgen. Dat blijkt uit het onderzoek ‘Jouw Buurt, Jouw Data’, uitgevoerd door het Centre of BOLD Cities. Zij maakten een game, waarbij er werd getest hoe makkelijk jij jouw persoonlijke gegevens deelt. De voorlopige bevindingen werden afgelopen dag gepresenteerd op de Europese dag van de privacy. Luuk Schokker, executive manager van het Centre of BOLD Cities, was te gast en speelde samen met presentator Jacob de Vries de game. Wil je ook testen hoe gemakkelijk jij jouw persoonlijke gegevens deelt? Speel de game dan zelf op http://jouwbuurtjouwdata.nl/

Tarwe met 'veilige gluten' in de maak

dinsdag 29 januari 2019, 11:14 uur

Download

Geen glutenvrije producten, maar tarwe met gluten die wél veilig zijn voor mensen met coeliakie, oftewel een glutenintolerantie. Dat zou volgens de Wageningen Universiteit een mooie oplossing zijn. Want voor mensen met deze ziekte is het lastig om gevarieerd en gezond eten te vinden. Het ontwikkelen van tarwe met 'veilige gluten' is een lange weg, maar de eerst stap is er. Vanmiddag promoveert de Franse Aurélie Jouanin op haar onderzoek. Verslaggever Martijn van der Zande ging met haar en haar Nederlandse begeleider Rene Smulders de kas in.

De wetenschapsbrief: Een politiek toneelstukje?

dinsdag 29 januari 2019, 11:00 uur

Download

Afgelopen dag presenteerde minister van Engelshoven van Onderwijs Cultuur en Wetenschap, de Wetenschaps-brief in Rijksmuseum Boerhaave in Leiden. De titel van de brief klinkt veelbelovend: “Nieuwsgierig en betrokken – de waarde van wetenschap”. Maar wat stond er precies in deze brief? En wat betekent dit voor de wetenschap? We vroegen het Sicco de Knecht, hoofdredacteur van het online podium ScienceGuide.

Wetenschapsgeschiedenis in 1000 voorwerpen: de Fonautograaf

dinsdag 29 januari 2019, 07:00 uur

Download

De allereerste geluidsopname ooit werd gemaakt door een Fransman: Eduard Leon Scott de Martinviel. In 1857 vond hij de Fonautograaf uit. Een apparaat waarmee je voor het eerst geluid kon vastleggen. Verslaggever Rose Heijnen ging naar het Teylers museum in Haarlem om, samen met hoofdconservator Trienke van der Spek, een van de eerste fonautografen te bekijken.

Kabinet presenteert nieuwe wetenschapsbeleid

maandag 28 januari 2019, 20:56 uur

Download

Ingrid van Engelshoven, de minister voor onderwijs, cultuur en wetenschap, presenteert vandaag het wetenschapsbeleid van het kabinet voor de komende vier jaar. Onder het motto 'Nieuwsgierig en betrokken' maakt het kabinet veel geld vrij voor SKA, het grootste telescoopproject in de wereld, en de ontwikkeling van een supercomputer. Daarnaast wordt er ingezet om meer vrouwen, jongeren en mensen met een migratieachtergrond in de wetenschap te krijgen. Maar er zijn ook vragen. Geeft het kabinet de wetenschap genoeg geld? Hoe zit het met de financiering van de geesteswetenschappen? Komt er met dit plan een verlichting van de prestatiedruk? We vragen het aan Wim van Saarloos, de voorzitter van de KNAW, het wetenschappelijke adviesorgaan van de overheid.

Hoe kan je eigen lichaam tumorcellen vernietigen?

maandag 28 januari 2019, 07:00 uur

Download

De wakkere wetenschapper van vannacht is Elien Doorduijn. Na haar opleiding Biomedische wetenschappen verliet ze Nederland voor een postdoc in Houston. Daar doet ze nu onderzoek naar hoe tumoren aan het immuunsysteem ontsnappen en hoe ze dat kunnen verbeteren.

Met de vliegende taxi van A naar B

zondag 27 januari 2019, 07:00 uur

Download

Techredacteur Tjitze Zijlstra weet alles over de nieuwste technologische ontwikkelingen van dit moment. Deze week een vliegende taxi, nieuwe ontwikkelingen in de betalingsapp Tikkie en een Netflix documentaire over het Fyre festival op de Bahama's.

Column #33 van Hens Zimmerman: De afwezigheid van het nu

zaterdag 26 januari 2019, 07:00 uur

Download

Deze week houdt Hens Zimmerman zich bezig met het nu. Maar het nu is nu al weer voorbij. Hoe lang duurt nu? Hoe lang duurt het heden? Hens Zimmerman legt het ons uit.

Middeleeuwse oorkonden vanuit de luite stoel te doorzoeken

vrijdag 25 januari 2019, 18:33 uur

Download

Zin om eens lekker te grasduinen in middeleeuwse oorkonden? Dat kan vanaf vandaag gewoon thuis, vanachter uw computer. Het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis bracht meer dan 150.000 middeleeuwse oorkonden bij elkaar in de Digitale Charterbank Nederland. Onderzoekers zien hun werk een stuk makkelijker worden, hoorde verslaggever Karin Alberts. Ze liep met Rijksarchivaris Kaj Van Vliet het depot van het Utrechts archief in en sprak ook Jan Burgers, senior onderzoeker aan het Huygens ING en historicus Ronald Spiegel.

O-benen door vitamine-D-tekort kwamen óók in Nederland veel voor

vrijdag 25 januari 2019, 18:21 uur

Download

O-benen, kromme rug, een slecht gebit... Het zijn allemaal symptomen van de zogeheten 'Engelse ziekte'. Die aandoening dankt zijn naam aan de geïndustrialiseerde wijken in het 18e en 19e-eeuwse Londen. Daar vingen mensen weinig zonlicht en liepen ze een vitamine-D-tekort op. Met alle gevolgen van dien. Maar die 'Engelse ziekte' kwam óók veelvuldig op het Nederlandse platteland voor, ontdekte fysisch antropoloog Barbara Veselka. Zij promoveert aanstaande dinsdag aan de universiteit Leiden op haar onderzoek.

Traumachirurg meet handletsel met VR-handschoen

vrijdag 25 januari 2019, 18:18 uur

Download

We gaan naar een interessante nieuwe ontwikkeling. In de medische wereld is de VR-bril, de virtual-reality-bril, inmiddels redelijk ingeburgerd. Specialisten gebruiken hem bijvoorbeeld om complexe operaties voor te bereiden. In het Diakonessenhuis in Utrecht experimenteren ze met ander VR-attribuut: de handschoen. Traumachirurg Marc van Heijl hoopt dat hij daarmee snel en betrouwbaar kan meten hoe mensen met handletsel herstellen. Martijn van der Zande zocht uit hoe die handschoen werkt.

Poolonderzoek gehinderd door shutdown VS

vrijdag 25 januari 2019, 11:26 uur

Download

De gevolgen van de shutdown in de Verenigde Staten zijn na dik vier weken ook voelbaar voor poolonderzoekers. Zelfs hier in Nederland. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA verzamelt dit voorjaar namelijk minder gegevens over het smeltende poolijs, vertelde een medewerker aan Science. In de Verenigde Staten is een deel van de overheid nu al lange tijd gesloten door een geschil tussen president Trump en de democraten over de begroting. En dan met name over de financiering van de muur die Trump wil bouwen tussen Mexico en de VS. En de NASA is een overheidsorganisatie. Wij praten over de gevolgen voor het poolonderzoek met Michiel van den Broeke, hoogleraar polaire meteorologie aan de Universiteit Utrecht.

Virtual Reality verbetert sportprestaties en fysiotherapie

vrijdag 25 januari 2019, 07:00 uur

Download

Virtual Reality, je kunt het misschien kennen van games. Maar Virtual Reality wordt ook gebruikt in de wetenschap, bijvoorbeeld voor psychologisch onderzoek. Ineke van der Ham is neuropsycholoog aan de Universiteit van Leiden. Zij doet onderzoek naar Virtual Reality en hoe VR, sportprestaties en fysiotherapie kan verbeteren.

Laat Whatsappen jongeren beter schrijven?

donderdag 24 januari 2019, 14:00 uur

Download

Heeft het velen Whatsappen invloed op taal? Leidt de taal die gebruikt wordt in Whatsapp niet tot taalverloedering? Taalonderzoeker Lieke Verheijen deed hier onderzoek naar aan de Radboud Universiteit en promoveert morgen. Zij stelt dat hoe meer jongeren Whatsappen, hoe beter de schrijfvaardigheid wordt.

Bestaat er een 'God-spot' in je brein?

donderdag 24 januari 2019, 11:20 uur

Download

Zit religie in je brein? Is er een ‘God-spot’? Een 'God-spot' zou een plekje in de hersenen zijn, dat verantwoordelijk is voor onze spiritualiteit. Michiel van Elk is neuropsycholoog en universitair docent aan de UvA. Hij was te gast en sprak over de mogelijke 'God-spot' in ons brein.

Virtual Reality verbetert sportprestaties en fysiotherapie

donderdag 24 januari 2019, 07:00 uur

Download

Virtual Reality, je kunt het misschien kennen van games. Maar Virtual Reality wordt ook gebruikt in de wetenschap, bijvoorbeeld voor psychologisch onderzoek. Ineke van der Ham is neuropsycholoog aan de Universiteit van Leiden. Zij doet onderzoek naar Virtual Reality en hoe VR sportprestaties en fysiotherapie kan verbeteren.

Biologische lariekoek: Planten verbranden als je ze water geeft in de zon

woensdag 23 januari 2019, 07:00 uur

Download

In de rubriek Biologische Lariekoek onderzoeken biologen Maartje Kouwen, Steijn van Schie en Koen Moons moderne sprookjes en misvattingen. Iedere week lezen ze een hoofdstuk voor uit hun boek ‘Plassen over Kwallenbeten’, waarin ze biologische lariekoek onder de loep nemen.

Nieuwe syndromen ontdekt na onderzoek naar DNA-fouten

dinsdag 22 januari 2019, 07:00 uur

Download

In Nederland en in de rest van de wereld zijn er veel kinderen en volwassen met ontwikkelingsproblemen. Denk bijvoorbeeld aan autisme, ADHD of een verstandelijke beperking. Dit zijn stoornissen die wij kennen. Toch zijn er ook nog veel aandoeningen waar nog geen verklaring voor is. Margot Reinders deed onderzoek aan het UMC Utrecht naar fouten in DNA en vond zeldzame syndromen.

Duurzame bakstenen, gemaakt van schimmels

maandag 21 januari 2019, 17:28 uur

Download

Je hebt ze liever niet in huis, maar er komen langzaam producten op de markt die gemaakt zijn van schimmels. Aan de Universiteit Utrecht werken ze bijvoorbeeld aan materialen voor de bouw: van isolatiemateriaal tot bakstenen. Vanaf morgen is er een Italiaans bedrijf dat in samenwerking met Utrecht vloerdelen op de markt brengt. Onze verslaggever Jeroen de Jager laat zich bijpraten in het lab van Han Wösten, hoogleraar microbiologie.

Hoe onze hersenen vloeiende beelden maken van onze omgeving

maandag 21 januari 2019, 17:27 uur

Download

We staan er zelden bij stil, maar je zou het bijna een wonder kunnen noemen dat onze hersenen vloeiende filmpjes maken van alle beelden die op ons netvlies vallen. Onze ogen schieten voortdurend heen en weer: van links naar rechts, recht vooruit, van het beeldscherm naar de koffie en terug. En dat allemaal terwijl wij zelf óók nog bewegen. Hoe kan dat? Utrechtse onderzoekers hebben een nieuw stukje van dat vraagstuk opgelost. Wij spreken erover met Jasper Fabius, neuropsycholoog een cognitiewetenschapper aan de Universiteit Utrecht.

Sterrenwacht Overijssel klaar voor maansverduistering

maandag 21 januari 2019, 12:00 uur

Download

Vannacht was er om 4:00 een maansverduistering te zien. Presentator Stephan belde hierover met Arnold Tukkers van de Cosmos Sterrenwacht in Overijssel. Zij spraken over wat we van de maansverduistering konden verwachten en of de maan goed te zien zou zijn.

Een week uit het leven van wetenschapper: Remco Kok

zondag 20 januari 2019, 07:00 uur

Download

Sinds een aantal weken is het twitter account NL_Wetenschap in de lucht. Iedere week heeft een andere wetenschapper het beheer over het account, en in 140 tekens worden we op de hoogte gebracht van het dagelijks leven van deze wetenschapper en van wat er zich afspeelt binnen zijn of haar vakgebied. Afgelopen week was het de beurt aan geo-wetenschapper Remco de Kok.

Column #32 van Hens Zimmerman: Nieuwe inzichten met oude informatie

zaterdag 19 januari 2019, 07:00 uur

Download

Deze week houdt Hens zich bezig met oude informatie. Met de nieuwe technologieën is er veel meer informatie te halen uit bijvoorbeeld oude muziek en sterrenkundige data.

Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1