appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
Afbeelding

Focus Wetenschap

Blijf op de hoogte van de ontwikkelingen in de wetenschap met deze podcast van NPO Radio 1. Met bijdragen van Nieuws en Co en Focus.

Podcast afleveringen

Verspreiding van virus in gastheercel zichtbaar gemaakt

zondag 22 november 2020, 12:00 uur

Wetenschappers van het Hubrecht Instituut en de Universiteit Utrecht hebben een techniek ontwikkeld die de verspreiding van een virus in een gastheercel zichtbaar maakt. Door de eiwitten van het virus te markeren met een fluorescerend label kunnen die zichtbaar worden gemaakt onder een microscoop.

Hierdoor kunnen onderzoekers voor het eerst zien wanneer, waar en hoe snel een virus eiwitten produceert en zich vermenigvuldigt in de gastheercel. Dit kan van pas komen bij de bestrijding van virussen.

Column #132 van Hens Zimmerman: In een zwart gat lazeren

vrijdag 20 november 2020, 04:21 uur

Iedereen droomt er wel eens van: in een zwart gat terecht komen. Maar hoe zou het echt zijn? En is het geschikt voor een kinderfeestje? U hoort het in deze aflevering van Zimmerman in Space.

https://www.nporadio1.nl/podcasts/dekennisvannu/376706-heino-falcke-superzware-zwarte-gaten-zijn-de-kerkhoven-van-ons-heelal

https://nxtmuseum.com/artist/distortions-in-spacetime/

https://www.youtube.com/watch?v=Y9PhWggKoz8

https://www.youtube.com/watch?v=S6qw5_YA8iE

De wolf is terug in Nederland, wat nu?

vrijdag 20 november 2020, 04:03 uur

De wolf is terug in Nederland, waarschijnlijk voorgoed. Wat heeft dat voor gevolgen voor ons landschap? Is er wel plaats voor zo'n wild dier in ons drukke landje? Milieufilosoof Martin Drenthen van de Radboud Universiteit houdt zich in zijn onderzoek bezig met de relatie tussen mens en natuur. Ook met onze verhouding tot wilde dieren zoals de wolf. Onlangs verscheen zijn nieuwste boek met de titel Hek: De ethiek van de grens tussen boerenland en natuurgebied. Hij vertelt in Focus wat er volgens hem moet gebeuren om op een goede manier met de wolf samen te leven in Nederland.

Steeds meer satellieten vliegen baantjes rond de aarde. Binnenkort komt daar weer eentje bij. Sentinel-6 zweeft straks op een flinke afstand van de aarde, maar kan jaarlijkse veranderingen van de zeespiegel tot op de millimeter nauwkeurig detecteren. Hoe dat kan vertelt prof. Pieter Visser van de TU Delft. Hij werkte mee aan vele satellietmissies, waaronder Sentinel-6. Presentator: Mirthe van der Drift.

Jetske van der Schaar is promovenda aan Amsterdam Universitair Medisch Centrum. Van der Schaar onderzoekt medisch-ethische dilemma’s in vroege stadia van Alzheimer. Daarnaast schrijft en spreekt ze openlijk over erfelijke dementie. Zelf is ze drager van het gen wat Alzheimer veroorzaakt. Ze weet dat de eerste symptomen over ongeveer 15 jaar zullen beginnen. Van der Schaar is schrijver van het boek Eeuwige Lente - Leven met een erfelijk Alzheimer-gen.

Jacob de Vries in gesprek met Jetske van der Schaar

Column #131 van Hens Zimmerman: Welke kijker moet ik kopen

zaterdag 14 november 2020, 10:46 uur

Regelmatig vraagt een luisteraar welke telescoop zij of hij het beste kan aanschaffen. Het antwoord hierop hoort u in deze aflevering van Zimmerman in Space.

https://chdk.fandom.com/wiki/CHDK

http://www.te-les-koop.nl/

https://www.slooh.com/guestDashboard

Zwaartekrachtmonsters, kosmische vreetmachines of gapende hellemuilen; sterrenkundige Heino Falcke van de Radboud Universiteit kan er niet over ophouden.
Zwarte gaten grepen hem tijdens zijn studie en het ze weten hem 30 jaar na dato nog mateloos te fascineren. Vorig jaar is het hem dan eindelijk gelukt, met trots presenteerde hij de allereerste foto van een zwart gat. Dat werd wereldnieuws. Over de zoektocht naar het zwarte gat en die ene foto schreef hij het boek: Licht in de Duisternis: Zwarte gaten, het universum en wij.
Wat zien we op die ene, unieke foto? Wat hebben wetenschappers kunnen afleiden uit dat magnifieke maar ook een beetje angstaanjagende beeld..?

Een nieuwe soort, gelijk met uitsterven bedreigd

woensdag 11 november 2020, 17:44 uur

Goed nieuws! Wetenschappers hebben een nieuw diersoort ontdekt in Myanmar, een groep apen. Maar er zit wel een zorgelijk kantje aan dat nieuws: het is ook al direct een kritisch bedreigde diersoort....

In de uitzending spreken we met primatoloog Jorg Massen van de Universiteit Utrecht.

De beste wetenschapsfilms van 2020 op InScience

woensdag 11 november 2020, 12:30 uur

De zesde editie van het InScience filmfestival is begonnen. Nu ook de filmhuizen dicht moeten, zit een fysiek filmfestival er dit niet. Maar de beste wetenschapsfilms die het afgelopen jaar verschenen, staan wel van 11 t/m 24 november online.
Esther Thole, wetenschapsjournalist en lid van de selectiecommissie geeft vast een voorproefje!

Hoe werkt ons afweersysteem?

woensdag 11 november 2020, 11:24 uur

De ontwikkeling van het corona vaccin gaat de goede kant op, zo werd bekend dat sommige in de laatste fase van testen zitten.
Hoogleraar immunologie aan Amsterdam UMC Marjolein van Egmond doet onderzoek naar de rol van het afweersysteem bij auto-immuunziekten en kanker. Wat is het belang van het immuunsysteem en antistoffen? En hoe werkt een vaccin eigenlijk?

Neurochirurg Saman Vinke plaatst elektrodes in het hoofd

dinsdag 10 november 2020, 04:07 uur

Met een druk op de knop gelukkig worden, wie wil dat nou niet? In de jaren 60 plaatste neuroloog Robert Heath elektrodes in het brein van patiënten om ze gelukkig te maken. Zijn methodes waren controversieel. Tegenwoordig wordt 'diepe brein stimulatie' wederom gebruikt, maar alleen voor medische doeleinden. Hoe ver kunnen we gaan met deze techniek? En waar ligt de grens? Is een elektrode in het hoofd de weg naar ultiem geluk?

Jacob de Vries gaat het gesprek aan met neurochirurg dr. Saman Vinke, die zelf regelmatig elektrodes plaatst bij Parkinson patiënten.

Column #130 van Hens Zimmerman: Kwantum tunneling

vrijdag 6 november 2020, 04:46 uur

Kan iets sneller dan het licht door een barrière heen bewegen? En heeft dat überhaupt enig praktisch nut? Je hoort het in deze aflevering van Zimmerman in Space.

Wat je nog niet wist over paddenstoelen

vrijdag 6 november 2020, 03:42 uur

Alleen al in Nederland zijn er ruim 7000 soorten paddenstoelen. Maar stikstof, wildplukken en klimaatverandering zitten de schimmels in de weg, steeds meer soorten hebben het moeilijk. Dat gaat mycoloog Machiel Noordeloos aan het hart. Al ruim 50 jaar heeft hij een passie voor paddenstoelen: als wetenschapper heeft hij zijn sporen verdiend in de mycologie en hij deelt zijn kennis graag met anderen. Zo schreef hij de Veldgids paddenstoelen III – paddenstoelen van de zeereep. Het boek helpt je de verschillende soorten te herkennen, en dat valt niet mee!

Dat je als donor geregistreerd staat wil niet zeggen dat je ooit ook donor wordt, want maar een op de tweehonderd overledenen is nu geschikt als orgaandonor. Het grootste deel van alle beschikbare organen wordt afgekeurd voor transplantatie. Er worden nu nieuwe technieken ontwikkeld waardoor 'afgekeurde' levers toch een kans krijgen. Organen van twijfelachtige kwaliteit gaan in een speciale machine die het menselijk lichaam nabootst, om te testen of de ze doen wat ze moeten doen.

Hoogleraar experimentele transplantatiechirurgie Henri Leuvenink van de Rijksuniversiteit Groningen en hoogleraar transplantatiechirurgie Ian Alwayn van het LUMC vertellen in Focus over de nieuwste ontwikkelingen rondom orgaandonatie.

IC-nazorg: hoe kan het beter?

dinsdag 3 november 2020, 03:12 uur

Op de intensive care wordt je dag en nacht in de gaten gehouden. Maar eenmaal weer thuis, sta je er plots alleen voor. Er bestaan wel ‘IC-nazorg poli’s’, maar niet elk ziekenhuis heeft dat. Het is ook niet duidelijk hoe die nazorg er het beste uit kan zien. Lise Beumeler, promovenda bij RUG/Campus Fryslân en het Medisch Centrum Leeuwarden, onderzoekt hoe de nazorg het beste gegeven kan worden.

Retorica bij de presidentsverkiezingen in de VS

vrijdag 30 oktober 2020, 16:40 uur

Tijdens de campagnetijd horen en zien we veel speeches en debatten van en tussen Joe Biden en Donald Trump. Wat valt er te zeggen over de kandidaten als we hun taalgebruik onder de loep nemen? Be Breij, hoogleraar aan de Radboud Universiteit, en directeur van Peito, kenniscentrum voor retorica, weet daar dus alles van. Zij analyseert voor ons verschillende teksten van beide heren presidentskandidaten.

Column #129 van Hens Zimmerman: Het WOW! signaal

vrijdag 30 oktober 2020, 05:22 uur

In 1977 dook een vreemd signaal op in een verder bijzonder saaie waarneming. Aliens? Of toch een minder opwindende verklaring. Je hoort het in deze aflevering van Zimmerman in Space.

http://www.bigear.org/

https://www.seti.org/

http://planetary-science.org/wp-content/uploads/2016/01/Paris_Davies-H-I-Line-Signal.pdf

Wubbo Ockels vertrok 35 jaar geleden als eerste Nederlander naar de ruimte. In Focus is er aandacht voor een nieuwe generatie astronauten. Sterrenkundige Thomas Wijnen droomt er al zijn hele leven van om astronaut te worden. Hij is geselecteerd voor een analoge marsmissie van vier weken in de Negev woestijn in Israël. Daar zal hij met vijf anderen in een speciale 'habitat' verblijven en onderzoek verrichten om toekomstige marsmissies beter te kunnen voorbereiden.

In Focus vertelt hij waarom het nuttig is om op aarde een marsmissie na te doen, en hoe het is om een droom te hebben waarvan de kans miniem is dat hij uitkomt.

Gemuteerde rivierkreeft terroriseert kerkhof in Antwerpen

woensdag 28 oktober 2020, 12:00 uur

Aandacht voor een bizarre situatie op een kerkhof in Antwerpen. In de grachten van de begraafplaats zit een bijzondere maar zeer schadelijke rivierkreeft. En ze zijn met z'n honderden en vreten alles wat los en vast zit.

We praten met Bram Koese van EIS Kenniscentrum Insecten en Naturalis.

Welke parallellen zijn er tussen Corona en de Pest alias de zwarte dood? En kunnen we iets leren van die gruwelijke pestpandemie, die eigenlijk alle latere pandemieën laat verbleken.

Economisch historicus Joris Roosen studeerde geschiedenis in Gent en deed vervolgens vier jaar lang onderzoek aan de Universiteit Utrecht naar de pest alias de Zwarte Dood. Hij wilde erachter komen waarom sommige regio’s na de pestepidemie sneller herstelden dan anderen. Afgelopen vrijdag promoveerde hij succesvol. Roosen focuste zich bij zijn onderzoek op het Graafschap Henegouwen.

Jacob de Vries in gesprek met Joris Roosen.

Veel vraag naar nazorg bij langdurige corona-klachten

zondag 25 oktober 2020, 12:00 uur

Naar schatting kampen enkele tienduizenden Nederlanders met langdurige klachten nadat ze besmet raakten met het coronavirus.

De Stichting C-support is opgericht om mensen bij te staan die in hun herstel vastlopen, maar C-support kan de hulpvraag op dit moment niet aan.

Alfons Olde Loohuis, is medisch adviseur bij C-support en een van de oprichters van de stichting.

Tienduizend Limburgers kunnen de komende maanden laten onderzoeken of ze antistoffen hebben aangemaakt tegen het coronavirus. Het onderzoek ging vrijdag van start en moet ook meer inzicht bieden in hoe het virus zich onder de bevolking verspreidt.

We praten met met Christian Hoebe. Hij is hoofd van de afdeling infectieziektebestrijding van de GGD Zuid-Limburg en leidt het onderzoek.

Column #128 van Hens Zimmerman: Het tijdprobleem

vrijdag 23 oktober 2020, 19:44 uur

Is tijd iets van onze waarneming of bestaat er een fundamentele klok in het heelal? Of u het antwoord op deze vraag hoort in deze column van Zimmerman in Space, dat zal de tijd leren.

https://www.bipm.org/fr/measurement-units/
https://www.gutenberg.org/files/26163/26163-h/26163-h.htm

Hoe voeden we 10 miljard monden in 2050?

vrijdag 23 oktober 2020, 03:48 uur

In 2050 telt de wereld tien miljard monden. Tegelijkertijd staan we voor de grote uitdagingen rondom milieu, klimaat en gezondheid. Hoe gaan we de toekomstige wereldbevolking voeden zonder onze planeet volledig uit te putten? Historicus aan de Wageningen Universiteit Ingrid de Zwarte is bij Mirthe van der Drift te gast in Focus. Zij stelde samen met Jeroen Candel het boek Tien miljard monden samen, waarin tachtig Wageningse wetenschappers een inkijkje geven in hun onderzoek naar het voedselvraagstuk.

Wat nachtvlinderseks ons leert over de evolutie

donderdag 22 oktober 2020, 11:06 uur

Seks is een belangrijk onderwerp in de onderzoekscarrière van evolutiebioloog Astrid Groot. Ze bestudeert de seksuele communicatie tussen nachtvlinders. Het vrouwtje lokt mannetjes met haar geur. Er zijn bizar veel soorten nachtvlinders, meer dan alle soorten zoogdieren wereldwijd bij elkaar. Hoe ontstaan al die soorten? Welke rol speelt geur bij die voortplanting? En is geur ook voor mensen zo belangrijk?

Baby's die met een plastic fles worden gevoed, kunnen dagelijks miljoenen microdeeltjes plastic binnenkrijgen. Dit is volgens Ierse wetenschappers veel meer dan dat eerder werd gedacht. Daarom willen de Ieren dat er goed onderzoek wordt gedaan naar de gevolgen van deze piepkleine plastic deeltjes op het menselijk lichaam.

Prof. dr. Dick Vethaak, ecotoxicoloog van het kennisinstituut Deltares en hoogleraar aan de VU Amsterdam, legt dit uit.

75 jaar geleden werd Nederland bevrijd. In datzelfde jaar werden de Verenigde Naties opgericht. Internationale solidariteit en een gezamenlijke inzet voor vrede en veiligheid zijn belangrijke idealen van de VN. Het begon om de vrede te bewaren. Inmiddels is de VN veel meer geworden.

Is de macht en de daadkracht van de Verenigde Naties te beperkt om zijn functie te kunnen vervullen?

Joris Larik is expert op het gebied van recht en internationale betrekkingen. Schreef meerdere boeken bij vooraanstaande uitgevers en zijn proefschrift werd bekroond met verschillende onderscheidingen, waaronder de Manfred Wörner Essay Award van de NAVO. Op dit moment is hij universitair docent vergelijkend, Europees en internationaal recht aan de Universiteit Leiden. Larik heeft een bijzonder onderzoek afgerond: United Nations 2.0, over de toekomst van de Verenigde Naties.

Jacob de Vries in gesprek met Joris Larik.

Amsterdamse wetenschappers lanceren de Science and Society tour: een audiotocht - ook beschikbaar als podcast - langs acht bezienswaardigheden in de hoofdstad, met een wetenschappelijk perspectief. Wat vertelt Amsterdam Centraal ons bijvoorbeeld over Alzheimer? Of het Rijksmuseum over de tandheelkunde honderden jaren geleden?

Marc-Robin Visscher wandelde met een van de makers langs een aantal van deze bezienswaardigheden om te praten over dit initiatief.

Column #127 van Hens Zimmerman: Zombie satellieten

zaterdag 17 oktober 2020, 23:12 uur

Soms springen dood gewaande kunstmanen na lange tijd weer tot leven. Of zijn ze helemaal nooit overleden. De zogenaamde "zombie satellieten"...

IMAGE:

https://en.wikipedia.org/wiki/IMAGE_(spacecraft)

LES-5:

https://skyriddles.wordpress.com/2020/03/27/the-recovery-of-les-5/
https://destevez.net/2020/03/decoding-les-5/

Scott Tilley:

https://twitter.com/coastal8049
https://skyriddles.wordpress.com/

SDR:

https://airspy.com/
https://gqrx.dk/tag/mac-os-x
https://sourceforge.net/projects/gqrx/
https://www.welle.io/

SNAP-9A incident:

https://www.osti.gov/servlets/purl/4689831

Transit 5B-5:

https://db.satnogs.org/satellite/965
https://www.n2yo.com/satellite/?s=965
https://network.satnogs.org/observations/113620/
https://medium.com/@atomicthumbs/orbits-of-the-lost-313e3de0727c

Zombie satellieten:

https://en.wikipedia.org/wiki/Zombie_satellite
https://www.space.com/9677-galaxy15-zombie-satellite-life.html

Nobelprijs Natuurkunde voor onderzoeken naar zwarte gaten

woensdag 14 oktober 2020, 16:00 uur

De Nobelprijs voor natuurkunde wordt in december uitgereikt aan wiskundige Roger Penrose, astrofysicus Reinhard Genzel en astrofysicus Andrea Ghez. Zij krijgen de prijs voor hun onderzoek naar zwarte gaten.

Hoogleraar astrodeeltjesfysica Heino Falcke is te gast bij Nieuws en Co en praat ons bij.

Nobelprijs Scheikunde voor mechanisme bewerken DNA

woensdag 14 oktober 2020, 15:49 uur

De Nobelprijs voor de scheikunde gaat dit jaar naar de grondleggers van de techniek crispr-cas. Daarmee kan je DNA eenvoudig bewerken. Sam Riedijk, docent genetica en maatschappij aan het Erasmus MC, legt uit hoe revolutionair deze methode is.

Waarom lopen de corona-cijfers in Nederland zo snel op?

woensdag 14 oktober 2020, 15:49 uur

Het aantal coronabesmettingen loopt hard op.

Begin september konden we onszelf nog vergelijken met veel omliggende landen. Maar inmiddels staat Nederland met onder meer Frankrijk en Spanje in de top van de landen met relatief de meeste besmettingen. Kunnen we reconstrueren hoe dat is gebeurd?

Lara Rense praat erover met veld-epidemioloog en microbioloog Amrish Baidjoe en met de Belgische viroloog Marc van Ranst.

Soms past een pasgeboren baby qua lichaam niet in het hokje ‘meisje’ of ‘jongetje’. Vaak worden zij direct geopereerd om er een man of een vrouw van te maken. Genderwetenschapper Marijke Naezer vraagt zich af of het niet beter is om te wachten tot het kind zelf kan beslissen welk geslacht die wil zijn. We spreken over haar laatste onderzoek naar de discussie rondom de zorg voor intersekse en transgender kinderen.

De maanlanding is in scene gezet, de aarde is plat, de wereldmacht in handen van illuminatie en 9/11 is gepland door de Amerikaanse overheid zelf, al voor de Corona pandemie deden complotten de ronde.
Is de komst van het internet en sociale media de drijvende kracht of is het denken in complotten van alle tijden? Historicus Tymen Peverelli over complottheorieën.

Column #126 van Hens Zimmerman: Lithium

vrijdag 9 oktober 2020, 08:55 uur

Lange tijd was de bron van lithium in ons heelal zoek. In tegenstelling tot de meeste astronomische puzzels is deze kwestie opgehelderd. Hoe dat zit hoor je in deze aflevering van Zimmerman in Space.

Lijkt ons brein op een computer?

donderdag 8 oktober 2020, 07:00 uur

In hoeverre lijkt ons brein op een computer? En wat kan een computer leren van ons brein? Fleur Zeldenrust is een computationele neurowetenschapper, ze bestudeert hoe ons brein informatie verwerkt door het na te bootsen in wiskundige modellen op de computer. Zo leert ze niet alleen ons brein beter te begrijpen, maar ziet ze soms ook hoe de computer nog slimmer kan werken.

De rode lijn in de geschiedenis van KLM: staatssteun

woensdag 7 oktober 2020, 03:38 uur

KLM bestaat vandaag 101 jaar. Zo vanzelfsprekend was dat niet. Vorige maand ontving de luchtvaartmaatschappij nog miljarden euro aan staatssteun. In Focus praten we met bedrijfshistoricus Bram Bouwens van de Universiteit Utrecht over de geschiedenis van KLM. Hij schreef het boek Welcome Aboard - Een eeuw KLM. Hoe heeft 's werelds oudste airline zich zo lang staande weten te houden? En waarom is het voor de Nederlandse overheid zo moeilijk om KLM gewoon failliet te laten gaan?

De Nobelprijs voor de geneeskunde gaat dit jaar naar de ontdekking van het Hepatitis-C-virus. Dat virus kan een chronische ontsteking van de lever veroorzaken. En die ontsteking kan vervolgens leiden tot leverkanker en levercirrose. Volgens het Nobelprijscomité heeft het werk van de drie Nobel-laureaten miljoenen levens gered.

Roel Coutinho is emeritus hoogleraar epidemiologie en infectieziektenbestrijding aan de Universiteiten van Amsterdam en Utrecht en hij coördineert een hepatitis C-behandelingsprogramma in Kameroen. Hij vindt de prijs zeer terecht.

Column #125 van Hens Zimmerman: Dark flow

zaterdag 3 oktober 2020, 00:12 uur

Wat ligt er buiten het voor ons zichtbare heelal? Zijn wij maar een druppel in een oceaan? En hoezo trekt er iets onzichtbaars aan de materie? Dit onaangename feit wordt weer op de gebruikelijk emotieloze manier uitgelegd in deze aflevering van Zimmerman in Space.

https://arxiv.org/abs/1303.5090
https://arxiv.org/abs/1303.6614

Sinds 30 september raadt het kabinet iedereen dringend aan om een mondkapje te dragen in publieke binnenruimtes. En die boodschap kwam op een opmerkelijke manier tot ons, live vanuit het debat in de Tweede Kamer.

Er zijn nog veel vragen, er is best wat weerstand tegen die mondkapjes en ondertussen stijgt het aantal besmettingen. Dat roept de vraag op: wat moet het kabinet doen om het draagvlak te vergroten?

Een gesprek daarover met Hedwig te Molder, hoogleraar taal en communicatie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en gespecialiseerd in wetenschapscommunicatie.

Evolutionair bioloog en stadsecoloog Menno Schilthuizen werd als kind gegrepen door de kever, en het insect liet hem nooit meer los. Hij heeft zijn eerste 'opgeprikte' kever mee genomen naar de studio.
Dagelijks worden nieuwe diersoorten ontdekt maar aan de andere kant sterven er ook dieren uit. Wat moet je daar mee als bioloog? Zijn dieren straks alleen nog te zien in musea?

Het rommelt in het Outbreak Management Team. Na de persconferentie van het kabinet op 28 september uitten verschillende leden van het OMT kritiek op de maatregelen. En in de Volkskrant zeiden OMT-leden anoniem dat in het Catshuis al was besloten wat de maatregelen moesten worden. Ze zouden moeten tekenen bij het kruisje.

Marion Koopmans is hoogleraar virologie bij het Erasmus MC en lid van het Outbreak Management Team. Zij maakt zich zorgen dat het kabinet het advies zoekt dat het wil horen en dat de verkiezingen mee beginnen te spelen in de aanpak van de coronacrisis.

Twee Belgische wetenschappers, een kunsthistoricus en een bioloog, hebben de handen ineen geslagen en combineren hun vakgebied op een bijzondere manier; ze gebruiken schilderijen om gaten in de evolutionaire tijdlijn van bloemen en planten op te vullen. Een reportage van verslaggever Roel Pauw

Uitgestorven gigaduif ontdekt

vrijdag 25 september 2020, 12:00 uur

Een nieuw dodo? Onderzoekers op een eiland in de Stille Oceaan hebben resten gevonden van een gigantische duif die tot wel 50 cm groot kon worden. Deze floreerde, totdat de mens arriveerde op het eiland en nieuwe dieren, zoals katachtigen, introduceerde.

Te gast: paleontoloog Jelle Reumer.

Nederlandse namen worden almaar korter

donderdag 24 september 2020, 16:00 uur

Onze voornamen zijn door de jaren heen flink korter geworden; ieder decennium lijkt er gemiddeld een letter af te gaan. Taalwetenschapper dr. Gerrit Bloothooft, gespecialiseerd in de naamkunde, legt uit hoe dit komt.

Data-onderzoek naar verhaalstructuren

donderdag 24 september 2020, 12:00 uur

Elk verhaal, zowel in boeken als films, heeft dezelfde structurele elementen. Onderzoekers hebben dit wetenschappelijk onderbouwd door 40000 traditionele verhalen te analyseren. We praten met taalwetenschapper Kobie van Krieken van de Radboud Universiteit.

Aan boord van het Duitse onderzoeksschip Polarstern hebben wetenschappers zich laten ‘invriezen’ voor de meest ambitieuze Noordpoolexpeditie aller tijden. Doel is het vergaren van kennis over het klimaat in het Arctisch gebied, dat sneller opwarmt dan het wereldwijde gemiddelde.

Aan boord was mariene bioloog Jacqueline Stefels van de Rijksuniversiteit Groningen. Haar onderzoek richt zich op het gas dimethylsulfide (DMS), letterlijk de geur van de zee. Het wordt geproduceerd door algen die onder het ijs leven en wordt in de atmosfeer omgezet in sulfaat, dat de vorming van wolken stimuleert. Die schermen de aarde af van zonlicht, wat kan leiden tot afkoeling. Daarom wordt DMS ook wel een belangrijk 'antibroeikasgas' genoemd.

Brabantse accenten gezocht!

woensdag 23 september 2020, 16:00 uur

Lubert Priems is op zoek naar Brabanders die in hun eigen taal, dialect of accent allerlei verschillende woorden uitspreken. Om ze vervolgens te gebruiken voor een klankkast die langs verzorgingshuizen in Brabant gaat touren. Maar wat is precies de bedoeling van het project?
Meedoen kan via https://stichtinglaudio.nl/

Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1