appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharestar-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
Afspeellijst Je afspeellijst is leeg

De Kennis van Nu - Podcast

Blijf op de hoogte van de ontwikkelingen in de wetenschap met deze podcast van NPO Radio 1. Met bijdragen van Nieuws en Co en De Kennis van Nu.

Podcast afleveringen

Zoektocht naar ‘Feyenoord-gen’ heeft weinig met wetenschap te maken

Download

Bestaat er een zogeheten 'Feyenoord-gen'? Een gen dat Feyenoordsupporters bezitten en waar hun liefde voor de club uit voortvloeit? De club en sponsor Opel willen dat onderzoeken via het dna van 168 supporters. Wij legden het initiatief langs de wetenschappelijke meetlat met Cisca Wijmenga, hoogleraar humane genetica aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij acht de kans dat dit onderzoek interessante conclusies oplevert nihil.

Leids ziekenhuis laat apothekers medicijnen op je dna afstemmen

Download

Je medicijndosis op basis van je eigen genetische info afstemmen? In Nederland zal het binnenkort al kunnen. Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) gaat als eerste Nederlandse ziekenhuis medicijnadviezen doorgeven aan de huisarts en de apotheker op basis van een stukje DNA-analyse van zijn patiënten. Wat is het nut er van? Hoe zal dit concreet in de praktijk gebeuren? Ben je als patiënt verplicht om je DNA te laten analyseren? Is het veilig genoeg? En hoe zit het met je privacy? Deze vragen stellen we aan Jesse Swen, LUMC-ziekenhuisapotheker en universitair hoofddocent farmacogenetica.

Pesters op de middelbare school zijn vaker populair (maar niet aardig)

Download

Tien procent van de Nederlandse middelbare scholieren boven de 15 jaar geeft aan slachtoffer te zijn van pesten. En pesters op de middelbare school zijn vaak populairder dan pesters op de basisschool. Het zijn twee conclusies uit het uitgebreide proefschrift van gedragswetenschapper Loes Pouwels (Radboud Universiteit Nijmegen). Voor haar resultaten ondervroeg Pouwels meer dan 1500 leerlingen naar de manier waarop zij naar pesters, het slachtoffer en andere betrokken leerlingen uit hun omgeving kijken. Want ondanks alle bewustwordingscampagnes blijft pesten niet alleen vaak voorkomen, de leeftijd waarop het gebeurt zorgt voor een heel andere dynamiek.

Wetenschappelijk onderzoek moet beter én vaker worden herhaald

Download

Er moet meer geld een aandacht komen om wetenschappelijk onderzoek te herhalen. Want té vaak verdwijnen spectaculaire inzichten als sneeuw voor de zon als wetenschappers onderzoeken opnieuw uitvoeren. Dat heeft grote gevolgen voor het vertrouwen in de wetenschap en dus komt de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen vandaag met een advies over herhaalonderzoek. Wij praten erover met Johan Mackenbach, voorzitter van de onderzoekscommissie van de KNAW en met Daniël Lakens, psycholoog en universitair docent aan de Universiteit Eindhoven.

Hoe toerisme en natuurbehoud elkaar vinden op Terschelling

Download

Uiteindelijk draait alles om de liefde, zelfs in de wetenschap, ontdekken we vandaag als we met geograaf en planoloog Jasper Heslinga over Terschelling dwalen. Hij onderzocht het samengaan van het groeiend toerisme met tegelijkertijd de bescherming van de natuur op het eiland. Hoe kan je zoveel mogelijk een situatie creëren die voor alles en iedereen positief is? Verslaggever Jeroen de Jager stapte vanochtend met Jasper Heslinga op de boot naar Terschelling.

Beter zicht krijgen op wat kinderen écht kunnen

Download

Kinderen die op school moeilijk meekomen worden vaak getest om te achterhalen waar ze precies moeite mee hebben, wat ze wél goed kunnen en welke ondersteuning ze nodig hebben. Maar willen we écht goed zicht krijgen op de capaciteiten van kinderen, dan moeten we ze eigenlijk op een andere manier testen dan we nu doen. Dat vindt onderwijspsychologe Femke Stad, die gisteren promoveerde aan de Universiteit Leiden.

Grootschalig onderzoek naar nieuw medicijn tegen droge ogen

Download

Rode ogen, jeukende ogen, het gevoel dat er iets in je oog zit... Het kan allemaal het gevolg zijn van te droge ogen. En wie daar eenmaal last van heeft komt er vaak moeilijk vanaf. In Antwerpen is nu een groep wetenschappers bij elkaar die de komende vier jaar zoekt naar een nieuwe behandelingen voor droge ogen. Wij praten erover met Koen Augustyns, hoogleraar medicinale scheikunde aan de Universiteit Antwerpen en coördinator van het project.

Primeur: Water én bouwstenen voor leven gevonden in meteorieten

Download

In de zoektocht naar het ontstaan van leven speuren veel wetenschappers de ruimte af naar sporen die dat ontstaan kunnen verklaren. Maar soms blijken die sporen ook gewoon naar de aarde te komen. Wetenschappers onderzochten twee meteorieten die twintig jaar geleden op aarde zijn neergestort. En daarin vonden ze voor de eerste keer water én complexe organische moleculen, inclusief aminozuren (bouwsteentjes van eiwitten). Astrobioloog Inge Loes Ten Kate van de Universiteit Utrecht is in haar nopjes over de ontdekking. Waar komen de meteorieten vandaan en wat leert deze ontdekking ons allemaal? We vragen het haar.

Database met neushoorn-dna moet stroperij tegengaan

Download

De neushoorn staat onder druk, onder meer door stroperij. In een poging de stropers achter de tralies te krijgen, hebben wetenschappers een database opgezet met neushoorn-dna. Daarmee kunnen ze bijvoorbeeld onderschepte hoorns of bloedspetters op kleding linken aan karkassen. Om de stroperij echt op te rollen is echter veel meer nodig, weet Bram Büscher. Hij is hoogleraar ontwikkelings-sociologie aan de Wageningen Universiteit en doet onderzoek naar de link tussen ontwikkeling en natuurbehoud.

Een robot een leugen vertellen. Zo doen kindjes dat.

Download

Toegegeven, misschien jokken kinderen iets vaker en op een meer ontspannen manier tegen een robot. Maar voorlopig waren er geen significante verschillen te bespeuren met de manier waarop ze tegen volwassenen liegen. Het is een van de conclusies van een breed verkennend promotie-onderzoek van de Universiteit Tilburg dat keek naar verschillende situaties waarin kinderen liegen.Toch vallen er ook andere interessante zaken aan dit onderzoek te bespeuren. Want waarom moet je eigenlijk onderzoeken hoe kinderen jokken, laat staan tegen een robot? Hoe dat je dat precies? Hoe kijken kinderen naar een robot? Hoe goed waren de kleinsten in het het vertellen van leugens? En (last but not least) kun je nu echt aan iemands lichaam merken of hij of zij staat te liegen? We vragen het aan hoogleraar communicatiewetenschappen en informatie Marc Swerts. Swerts was als begeleider bij dit promotie-onderzoek betrokken.

Oorsprong uitstoot van broeikasgas methaan bekender

Download

In de strijd tegen klimaatopwarming is er veel aandacht voor het te veel aan CO2 in onze atmosfeer. Maar sinds 2006 is de hoeveelheid methaan - een ander en veel sterker broeikasgas - opnieuw aan een opmars bezig. Daar komt nog eens bij dat over de oorsprong van die stijgende methaan flinke onenigheid bestond. Komt het vooral door het ontginnen van fossiele brandstoffen of eerder door de landbouw en natuurlijke rottingsprocessen? Aan de hand van verschillende metingen kwamen wetenschappers maar niet op een eenduidig antwoord.Een nieuwe Amerikaans-Nederlandse studie lijkt deze onenigheid voor een groot stuk op te lossen. Bosbranden en andere vormen van biomassaverbranding stoten ook methaan uit. Als je deze factoren in je modellen steekt, vallen de eerdere metingen veel beter met elkaar te rijmen. Vreemd genoeg niet doordat er meer bosbranden zijn, maar omdat er juist een afname is. We spreken er over met klimatoloog Sander Houweling, een van de auteurs van de studie, en verbonden aan het SRON Netherlands Institute for Space Research, de Universiteit Utrecht, en de Vrije Universiteit Amsterdam.

Dementie-onderzoeker Arfan Ikram over het geheim van Amerikaans toponderzoek

Download

In Nieuws en Co houden we u het hele jaar weer op de hoogte van de belangrijkste ontwikkelingen en nieuwste inzichten uit de wetenschap. Deze week nemen we een kijkje achter de schermen bij Nederlandse onderzoekers die in het buitenland werken. Want hoewel wetenschap een internationale aangelegenheid is, maakt het behoorlijk verschil wáár je je onderzoek uitvoert. Vandaag praten we erover met Arfan Ikram, hoogleraar epidemiologie aan het Erasmus Medisch Centrum en adjunct hoogleraar epidemiologie aan de Harvard School of Public Health.

Hoe is het om als wetenschapper in Australië te werken?

Download

In Nieuws en Co nemen we deze week een kijkje achter de schermen bij Nederlandse onderzoekers die in het buitenland werken. Want hoewel wetenschap een internationale aangelegenheid is, maakt het behoorlijk verschil wáár je je onderzoek uitvoert.Vandaag praten we met Andrea Maier, internist en hoogleraar veroudering aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Sinds 2016 is ze ook gedeeltelijk verbonden aan de Universiteit van Melbourne in Australië. Het land komt geregeld in het nieuws, omdat de politieke klasse het migranten zo moeilijk mogelijk lijkt te maken om asiel aan te vragen. Maar volgens Maijer is Australië juist een erg divers land. Misschien zelfs diverser dan Nederland...

Zo lukt het dit jaar wél met de nieuwjaarsvoornemens

Download

En heb je ze al opgebiecht aan je familie en vrienden? De voornemens waaraan je jezelf probeert te houden dit jaar? Minder roken of drinken? Meer bewegen en meer tijd maken voor familie? Onze wetenschapsredactie wil je daarbij een extra duwtje in de rug geven zodat het dit jaar ook eens een keertje echt mag lukken. Wij weten goed genoeg dat we daar niet de enige in zijn. Maar wat ons betreft is het gesprek van onze verslaggever Maino Remmers met Fred van Raaij (hoogleraar economische psychologie, Universiteit Tilburg) de moeite waard om te beluisteren. Naast het geven van een aantal nuttige tips benadrukt Van Raaij immers dat je ook echt kun doorslaan in je voornemens en dat dit ook echt negatieve gevolgen kan veroorzaken. Het is daarom niet alleen belangrijk om je voornemens zo realistisch en gebalanceerd mogelijk te maken. Je moet ze ook op een soepele manier in je dagelijkse leven proberen in te passen. Veel succes gewenst!

De toekomst van Nederland fietsland

Download

Over fietsen hebben we allemaal een mening. Al was het alleen maar omdat we het allemaal doen. In een vrolijk praatprogramma maken we vanmiddag de stand van zaken op. In dit halve uur spreekt Jeroen Dirks met Anne Pekelharing, fietste (en kookte) van Oslo tot Sicilie. Ook één van de zeventien miljoen Nederlanders die verstand heeft van fietsen? Voor de luisteraar met de mooiste fietservaring 2017 hebben wij een schitterende racefiets.De winnaar van de fiets is Pieter Kooij voor zijn fietsverhaal. Ook aan tafel: fietsprofessor Marco te Brömmelstroet en wetenschapsjournalist Bennie Mols. Met bijdragen van verslaggever Lemke Kraan. De beste singer-songwriter van Nederland Tim Knol speelt in Fietsend het jaar uit! live tracks van zijn album Cut the Wire, dat in 2018 uitkomt.

De ideale fietsstad

Download

Nederland is een fietsland. Ook staatssecretaris Stientje van Veldhoven van Infrastructuur en Waterstaat is te horen in Fietsend het jaar uit!. Bij haar aantreden kreeg ze van de RAI Vereniging een fietspomp cadeau. Volgens haar "de origineelste welkomstboodschap" die ze kreeg bij haar aantreden. Hoe gaat haar fietsbeleid eruit zien?In het buitenland zijn sommige bestuurders jaloers op ons fietsbeleid. Jeroen Derks gaat in gesprek met fietsadviseurs die ook buiten Nederland gevraagd worden om te vertellen over hun expertise: Roland Kager van Bereikbaar Rotterdam, Angela van der Kloof van Mobycon Tilburg en Ruben Loendersloot uit Nijmegen.Ook aan tafel: fietsprofessor Marco te Brömmelstroet en wetenschapsjournalist Bennie Mols. Met bijdragen van verslaggever Lemke Kraan. De beste singer-songwriter van Nederland Tim Knol speelt in Fietsend het jaar uit! live tracks van zijn album Cut the Wire, dat in 2018 uitkomt

Techniek en snelheid

Download

Hoe hard kan het eigenlijk maximaal op de fiets? En wordt na de vrachtwagen en de auto nu ook de fiets zelfrijdend?Jeroen Dirks in gesprek met Stephanie Wiechers van de Technische Universiteit Delft en Bennie Mols, wetenschapsjournalist. Ook aan tafel: fietsprofessor Marco te Brömmelstroet.Met bijdragen van verslaggever Lemke Kraan. De beste singer-songwriter van Nederland Tim Knol speelt in Fietsend het jaar uit! live tracks van zijn album Cut the Wire, dat in 2018 uitkomt

E-fiets en andere technische ontwikkelingen

Download

Hoe ziet de ideale fiets eruit? Wordt die steeds beter, mooier, sneller?In dit halve uur spreekt Jeroen Dirks met Onno Huyghe ontwikkelaar van de Swapfiets, Arend Schab, fietsdeskundige van de Technische Universiteit Delft, 'outdoorguru' Gijs Loning en met Arianne Schiereck, bouwer van de snelste fiets. Ook aan tafel: fietsprofessor Marco te Brömmelstroet en wetenschapsjournalist Bennie Mols. Met bijdragen van verslaggever Lemke Kraan. De beste singer-songwriter van Nederland Tim Knol speelt in Fietsend het jaar uit! live tracks van zijn album Cut the Wire, dat in 2018 uitkomt

Het imago van de fietser

Download

Hoe veilig voelt u zich eigenlijk op de fiets? En hoe kijkt de medeweggebruiker tegen de fietsers aan?In dit halve uur spreekt Jeroen Dirks met Rudi Westendorp, Hoogleraar Ouderengeneeskunde en met Volkskrantjournalist Julien Althuisius. Ook aan tafel: fietsprofessor Marco te Brömmelstroet en wetenschapsjournalist Bennie Mols. Met bijdragen van verslaggever Lemke Kraan. De beste singer-songwriter van Nederland Tim Knol speelt in Fietsend het jaar uit! live tracks van zijn album Cut the Wire, dat in 2018 uitkomt

Nederland fietst, maar waarom eigenlijk?

Download

Over fietsen hebben we allemaal een mening. Al was het alleen maar omdat we het allemaal doen. In een vrolijk praatprogramma maken we vanmiddag de stand van zaken op.In dit halve uur spreekt Jeroen Dirks met de fietsburgemeester van Amsterdam, Katelijne Boerma, met de Arnhemse wethouder Geert Ritsema en de directeur van de Fietsersbond Saskia Kluit.Ook aan tafel: fietsprofessor Marco te Brömmelstroet en wetenschapsjournalist Bennie Mols. Met bijdragen van verslaggever Lemke Kraan.De beste singer-songwriter van Nederland Tim Knol speelt in Fietsend het jaar uit! live tracks van zijn album Cut the Wire, dat in 2018 uitkomt

Winterspecial: Hoe je koude ook positief kunt bekijken

Download

Je zult die koude misschien al wel moe zijn. Maar bekijk ook het ook van de positieve kant. Wetenschappers weten sinds vorige eeuw al dat er een absoluut nulpunt in temperatuur bestaat en dat de natuur dat nulpunt nooit zal kunnen bereiken. Bovendien doen onderzoekers ook experimenten met koude temperaturen om de energie die we gebruiken beter te kunnen bewaren. Thermodynamicus David Smeulders (TU Eindhoven) is zo iemand. Verslaggever Ewout De Bruijn neemt een kijkje in zijn laboratorium.

Winterspecial - Wanneer mens en dier psychologisch bevriezen

Download

Vaak denken mensen dat als je maar genoeg stress ervaart, je uiteindelijk een vecht of vlucht-reactie zult maken. Maar het is veel complexer dan dat. Niet alleen kunnen mensen op verschillende manieren reageren, heel vaak ervaren ze bij gevaar in eerste instantie nog iets anders. Je hebt het vast wel eens bij dieren gezien. Een hert dat stokstijf stil blijft staan. De kat die opeens zeer grote ogen trekt. Het konijn dat recht op twee poten staat. Het zijn allemaal mooie voorbeelden van ‘freezen’, een reactie waarbij je bij gevaar fysiek verstijfd om het gevaar beter te kunnen inschatten.Maar mensen doen het dus ook. En de bekendheid van de 'fight or flight-response' is veel groter dan dat van het freezen. We nemen daarom de winter als excuus en proberen met neuropsycholoog Karin Roelofs (Radboud University Nijmegen) het belang van freezen bekender te maken. Verslaggever Ewout de Bruijn interviewt haar.

Zo stimuleer je een goede band tussen je kinderen

Download

Sommige broers en zussen spelen graag en veel met elkaar, terwijl anderen elkaar de tent uit vechten. Wat kun je als ouder nou doen - en wat kun je beter laten - om de band tussen je kinderen te bevorderen? Daarover schreven Kirsten Buist van de Universiteit Utrecht en Sheila van Berkel van de Universiteit Leiden het boek "Broertjes en zusjes: zo stimuleer je een warme band tussen je kinderen", dat onlangs verscheen. Wij praten erover met Kirsten Buist, docent-onderzoeker orthopedagogiek aan de Universiteit Utrecht.

Het record DNA uitrekken is in Nederlandse handen

Download

Het is ongetwijfeld een van de leukste experimenten op Nederlandse bodem van de afgelopen jaren. Hoe lang kun je DNA uitrekken zonder dat het breekt? Nederlands natuurkunde-promovendus Koen Schakenraad rekende in zijn masterthesis uit dat het nog een stuk langer kon dan we dachten. Onder meer daarvoor kreeg hij in 2015 al de Lorentz Afstudeerprijs voor theoretische natuurkunde. En toen de Vrije Universiteit Amsterdam en de TU Eindhoven het experiment uitvoerden (net opgetekend in Nature Communications) kreeg Schakenraad nog eens gelijk ook.Hoe lang kun je dan bijvoorbeeld een menselijke streng DNA oprekken? En wat hebben we er überhaupt aan? Koen Schakenraad legt het ons uit.

Puber zijn en leren: misschien makkelijker dan je denkt

Download

Zowel jong en oud hebben in hun hersenen een gebied dat gevoelig is voor het krijgen van beloning en plezier. Maar bij pubers is dat gebied, het zogenaamde striatum, extra gevoelig voor die positieve prikkels. Onder meer daarom wordt de pubertijd bekeken als een periode waarin je meer risico’s zou nemen en een grotere kans op verslaving zou kunnen ontwikkelen. Maar het is niet allemaal kommer en kwel. Een grote studie van hersenonderzoekers Sabine Peters en Eveline Crone (Universiteit Leiden) toont aan dat dezelfde hersenzone tijdens de pubertijd ook bijzonder actief is bij het aanleren van nieuwe informatie, zelfs als die een beetje droog is. In de periode van 17 tot 20 jaar (inderdaad, óók nog pubertijd), zou het in activiteit pieken. Daarna wordt het langzaamaan wat minder gevoelig voor nieuwe info. Is de pubertijd dan de ideale tijd om dingen aan te leren? We vragen het aan Sabine Peters.

Schattig klein dolfijntje sterft uit door stroperij

Download

In de golf van Californië leeft een klein en zeldzaam dolfijntje, de vaquita. En die heeft zwaar. In de zomer van 2016 waren er nog maar 30 exemplaren over en experts van over de hele wereld hebben onlangs geprobeerd het beestje van ondergang te redden. Zonder succes. Wij praten erover met Niels van Elk, zeezoogdierenarts en onderzoekers aan het Erasmus Medisch Centrum.

18.000 pagina's Surinaamse slavenregisters gedigitaliseerd

Download

Wij nemen u mee naar Suriname. En dan wel naar de periode tussen 1830 en 1863. Suriname was toen een Nederlandse kolonie, waar tienduizenden slaven werkten op honderden suiker- katoen- en koffieplantages. Uit die periode bestaan uitgebreide slavenregisters, waarin is bijgehouden wie welke slaven bezat, welke slaven er verkocht werden, welke er stierven, kinderen kregen en ga zo maar door. In februari vertelden we u in Nieuws en Co dat onderzoekers de registers wilden digitaliseren en dat is inmiddels gelukt. Sneller dan gedacht zelfs, met hulp van meer dan 500 vrijwilligers. Wij praten erover met historicus Coen van Galen van de Radboud Universiteit Nijmegen en Sherita Thakoerdat, die als vrijwilliger meehielp met het digitaliseren van de registers.

Landschappen in Europa: minder functioneel, meer eenheidsworst

Download

Een van de grote charmes van Europa (al jaren 's werelds meest populaire vakantiecontinent) is dat de landschappen zo sterk van land tot land verschillen. En bij al die landschappen horen vaak traditionele levensgewoontes en typische dier- en en plantensoorten. Die grote diversiteit bestaat zeker nog. Maar onderzoek van landschapsecoloog Theo van der Sluis (Wageningen University) laat zien dat bepaalde trends de verschillen tussen de Europese landschappen langzaam maar zeker doen verdwijnen. Ook de (bio-)diversiteit en de verschillende functies van een gebied worden daarmee kleiner. Met Van der Sluis achterhalen we wat die trends precies zijn. Van der Sluis zou ook heel graag zien dat er een veel beter landschapsbeleid komt.

'Vliegverkeer is een heel belangrijke bron van ultra-fijnstof'

Download

Tientallen kinderen van twee basisscholen in Badhoevedorp en Aalsmeer worden vanaf deze maand wekelijks getest om te kijken of ultra-fijnstof een schadelijk effect heeft op hun gezondheid. Het is onderdeel van een breed meerjarig onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) naar gezondheidseffecten van ultra-fijnstof dat wordt uitgestoten door vliegtuigen op Schiphol.De kinderen van de scholen die meedoen, zijn tussen de 7 en 11 jaar oud. Ze moeten drie maanden lang elke dag thuis een blaastest doen en een dagboekje over hun gezondheid bijhouden. Een keer per week komt een onderzoeker langs op school om een uitgebreide longtest te doen. Over drie maanden wordt er een nieuw groep kinderen getest. In totaal doen 200 kinderen mee.Daarnaast wordt er ook gemeten hoeveel ultra-fijnstof er in de lucht rondom de school aanwezig is. Op die manier hopen de onderzoekers te ontdekken of er een verband is tussen de concentratie ultra-fijnstof en acute gezondheidsklachten bij de kinderen.

De mannengriep en meer dodelijke motorongelukken bij volle maan: neem ze met een dikke korrel zout.

Download

Je hebt het deze week misschien ook al gehoord. Een nieuwe studie zou aantonen dat mannen bij een griep echt meer lijden dan vrouwen. En volgens ander onderzoek zouden er ’s nachts meer dodelijke ongelukken met de motor plaatsvinden bij volle maan. Wat vele nieuwsconsumenten en media niet weten is dat beide studies uit de kersteditie van het bekende wetenschappelijke tijdschrift The British Medical Journal komen. En de uitgevers van het blad maken er elk jaar een traditie van om in die kersteditie ‘lichtvoetig en satirisch onderzoek’ te publiceren. Hoewel de kerstpublicaties volgens BMJ nog steeds dezelfde hoge wetenschappelijke standaarden moeten hebben, maken beide studies duidelijk dat er toch problemen ontstaan. Media zien de satire niet en nemen de conclusies zonder kanttekeningen over. En volgens hoofddocent statistiek Casper Albers (Universiteit Groningen) is de studie naar de mannengriep erg zwak onderzoek. We praten met hem over de kanttekeningen die je bij beide studies moet maken.

NASA lanceert satellieten om ijsmassa's te meten

Download

NASA gaat volgend jaar twee satellieten lanceren die heel nauwkeurig veranderingen in ijsmassa's op aarde in kaart gaat brengen. Vriend van de show ingenieur Rolf Hut is op de conferentie in New Orleans waar NASA dit aankondigde. Hij legt uit wat NASA gaat doen.

Onderzoeksschip Pelagia begint aan grootse expeditie

Download

Het onderzoekschip Pelagia is het enige Nederlandse onderzoeksschip dat alle oceanen kan oversteken. En vandaag vertrok het vanaf Texel op een zeer grote expeditie. Bijna 130 wetenschappers zullen onderzoek doen naar klimaatverandering en de effecten daarvan op de zeeën die tussen Europa en Amerika liggen. Het is een van de grootste Nederlandse expedities van de laatste jaren. Wetenschappers van verschillende disciplines reizen mee en ook studenten zullen er praktijkervaring opdoen. Verslaggever Jeroen de Jager zwaaide het schip uit.

De pinguïns van nu zijn niet meer wat ze geweest zijn

Download

Tenminste, als het over de grootte gaat. Een team paleontologen heeft in Nieuw Zeeland een fossiel van een reuzenpinguïn gevonden: de Kumimanu biceae. Het dier was bijna 1,8 meter groot en woog 100 kilo. De grootste levende pinguïnsoort nu, de keizerpinguïn, is ongeveer 1,1 meter. Het minstens 55 miljoen jaar oude fossiel roept heel wat vragen op. Is dit de grootste pinguïn ooit gevonden? Waarom zijn pinguïns nu niet meer zo groot? Is het normaal dat we het fossiel in Nieuw Zeeland aantroffen? Was het in Nieuw Zeeland ook al zo koud als op de Zuidpool nu? En last but not least: kon deze pinguïn (ondanks zijn gewicht) misschien nog wel vliegen? Al deze vragen leggen we voor aan Lars van Den Hoek Ostende, paleontoloog bij het Naturalis Biodiversity Center te leiden.

Ontdekkingsreizigers onderweg naar Atlantische oceaan

Download

Het onderzoekschip Pelagia is het enige Nederlandse onderzoeksschip dat alle oceanen kan oversteken. En vandaag vertrok het vanaf Texel op een zeer grote expeditie. Bijna 130 wetenschappers zullen onderzoek doen naar klimaatverandering en de effecten daarvan op de zeeën die tussen Europa en Amerika liggen. Het is een van de grootste Nederlandse expedities van de laatste jaren. Wetenschappers van verschillende disciplines reizen mee en ook studenten zullen er praktijkervaring opdoen. Verslaggever Jeroen de Jager zwaaide het schip uit.

Fonkelnieuw apparaat voor nauwkeurigere bestraling kankerpatiënten

Download

Het is de eerste in z'n soort in Nederland, een apparaat waarmee tumoren van kankerpatiënten niet met röntgenstraling worden behandeld maar met protonen. Protonen zijn elementaire deeltjes uit een atoom en je hebt dus een hele installatie nodig om die protonen uit het atoom vrij te maken. En dus is er bij het UMCG in Groningen een deeltjesversneller gebouwd om kankerpatiënten te behandelen. Jeroen de Jager kreeg er een rondleiding.

Biobank maakt borstkankerbehandeling persoonlijker

Download

Eén op de zeven vrouwen krijgt te maken met borstkanker. Utrechtse onderzoekers hebben nu een belangrijke stap gezet die meer maatwerk mogelijk maakt in de behandeling ervan. Ze hebben een biobank opgezet met daarin 150 levende klompjes tumorcellen van borstkankerpatiënten. Wij praten erover met Edwin Cuppen, hoogleraar humane genetica aan het Universitair Medisch Centrum Utrecht.

Computer met je brein aansturen kan waarschijnlijk tijdens gewichtloosheid

Download

Twee weken geleden vertelden we u over vier Nederlandse studentes die naar Frankrijk vertrokken voor een gedurfd onderzoek bij de ESA. De afgelopen dagen maakten zij paraboolvluchten, waarin je gewichtloosheid ervaart doordat het vliegtuig zo'n dertig keer een vrije val maakt van een seconde of twintig. Tijdens die vluchten probeerden ze met hun hersenen een computerspel te besturen. Gisteren was hun laatste vlucht en ze zijn nu weer veilig op weg terug naar huis. Wij spreken met projectleider Evelien Lageweg.

Ook een kerstboom kopen? Zo ga je naalduitval tegen!

Download

Wij bij Nieuws en Co denken graag vooruit. Nu Sinterklaas is vertrokken, is het natuurlijk weer het moment om een kerstboom aan te schaffen. Maar heb je ook al aan de overtollige naalduitval in januari gedacht? Dat naaldverlies is niet zo vreemd. Wanneer een boom merkt dat er op sommige plaatsen iets mis is, krijgt hij stress en laat hij zijn gewonde of uitgedroogde delen afsterven. Dat proces, genaamd abscissie, is een overlevingstechniek van de boom. Zo is hij in staat om zijn energie zo efficiënt mogelijk te verdelen. Dus hoe zorg je ervoor dat je kerstboom zich zo lang mogelijk lekker voelt? Om dat uit te zoeken kocht verslaggever Marc-Robin voor ons dé enige echte NIEUWS EN CO-KERSTBOOM! (Isn't She A Beauty?) Dat deed hij met Sander van der Krol, boomdeskundige aan de University Wageningen.

Unieke dino lijkt wel heel erg op een zwaan

Download

Paleontologen wisten niet wat ze met het fossiel aanmoesten toen ze het zagen. Een dino met de kop en de hals die veel weg hebben van een zwaan. En tanden die veel gemeen hebben met een krokodil. Zou het fossiel misschien een samenraapsel zijn van verschillende dino-skeletten? Dankzij onder meer Nederlands onderzoek is nu duidelijk dat het fossiel wel degelijk om één dier gaat. De dino, de zogenaamde Halzkaraptor, ligt momenteel tijdelijk in het Belgisch Koninklijk Instituut voor Natuurwetenschappen in Brussel, afgeschermd van de bezoekers. Verslaggever Maino Remmers kreeg de unieke kans om het fossiel te bekijken.

Schijf van vijf óók goed voor milieu

Download

Als wij in Nederland met z'n allen qua eetpatroon overstappen op de schijf van vijf, dan is dat niet alleen goed voor onze gezondheid, maar óók voor het milieu. En hetzelfde geldt voor de voedselrichtlijnen van een hele trits andere landen. Dat blijkt uit onderzoek dat verscheen in vakblad PNAS. Wij praten erover met Jessica Kiefte-de Jong, universitair docent voeding en gezondheid aan Leiden University College en postdoc onderzoeker aan het Erasmus Medisch Centrum.

Nobelprijswinnaar Feringa presenteert nieuwste realisatie: een (eigenaardig) mini-spiertje

Download

Ben Feringa kreeg vorig jaar de Nobelprijs voor Scheikunde voor zijn ontdekking van kleine moleculen die met behulp van licht kunnen rijden. Verder bouwend op hun kennis brengen hij en zijn team nu hun nieuwste verwezenlijking naar buiten in het vakblad Nature Chemistry. Het is een klein kunstspiertje van een centimeter groot met bijzonder ongewone eigenschappen. Door er uv-licht op te schijnen kan het bijvoorbeeld een stukje papier opheffen. Het spiertje bestaat uit talloze vezeltjes van enkele nanometers (een miljard keer kleiner dan een meter) die zelfstandig samenwerken. En, o ja: de vezeltjes bestaan voor 95% uit water. Feringa is er supertrots op. Hij en zijn team hebben er jarenlang aan gewerkt. Maar met welk doel dan? Zouden we er uiteindelijk een kunstmatige armspier mee kunnen bouwen? En in welke mate verschilt deze doorbraak met de ontdekking waarvoor hij de Nobelprijs kreeg? Ben Feringa legt het zelf aan ons uit.

Microben op je handen zijn essentieel in Koreaanse keuken

Download

Nieuws voor de fijnproevers in de keuken. We gaan het namelijk hebben over handsmaak. Die is voor iedereen uniek en heeft invloed op de smaak van het eten dat je bereid. In de Koreaanse keuken zijn de microben op je hand zelfs de finishing touch van een gerecht. Maino Remmers zoekt microbioloog Han Wösten op bij een bijzonder kunstwerk van de Koreaanse Jiwon Woo.

Haviksoog van Tropomi ziet bosbranden, vulkaanuitbarstingen en vieze steden

Download

Tropomi, het Nederlandse meetinstrument dat wereldwijd de luchtkwaliteit onderzoekt, werkt boven verwachting goed. De Europese satelliet die Tropomi rond de aarde vliegt, werd op 13 oktober gelanceerd en vanochtend presenteerde de ESA de eerste resultaten. Wij praten erover met Ilse Aben, onderzoeker bij het Nederlands instituut voor ruimteonderzoek SRON en bijzonder hoogleraar fysica en chemie van de aardatmosfeer aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.

Peruaanse boer wil dat energiegigant RWE boet voor klimaatverandering

Download

Een Peruaans bergdorpje wordt bedreigd door een smeltende gletsjer en daar moet een Duitse energiegigant voor boeten, vindt een lokale boer. Energiebedrijf RWE zou bijdragen aan de klimaatverandering waar het Peruaanse dorp de gevolgen van ondervindt. Een Duitse rechtbank neemt de zaak in behandeling en bepaalde vandaag dat de Peruaanse boer bewijs mag gaan leveren. Wij praten erover met correspondent Jeroen Wollaars.

Chinezen maken serieus werk van zoektocht naar donkere materie

Download

China timmert flink aan de weg op het gebied van de ruimtevaart en het fundamentele natuurkundig onderzoek. U hoorde het al eerder in Nieuws en Co: ze willen op de achterkant van de maan landen, ze hebben een telescoop met een doorsnede van een halve kilometer én ze zijn inmiddels een serieuze speler in de zoektocht naar donkere materie. Wij praten erover met Patrick Decowski, programmaleider van de onderzoeksgroep donkere materie bij Nikhef en als hoogleraar verbonden aan de Universiteit van Amsterdam.

Superlange windtunnel TU Eindhoven uitgetest

Download

Zes wielrenners van de Nederlandse formatie LottoNL-Jumbo hebben een spiksplinternieuwe windtunnel van de TU Eindhoven uitgetest. De tunnel is een van de langste grondwindtunnels ter wereld. Door de verschillende windstromingen na te bootsen zouden de wielrenners betere strategieën of materiaal kunnen ontwikkelen om tijdens wedstrijden met luchtweerstand om te gaan. Verslaggever Martijn Bink was bij de demonstratie.Over het nut van windtunnels praten we nog verder met aerodynamicus Leo Veldhuis van de TU Delft. Want windtunnels zijn erg speciale onderzoeksapparaten en worden ook voor heel wat andere interessante zaken gebruikt.

Nederlands onderzoek lost het mysterie van het schaatsen op

Download

Heb je je al eens afgevraagd waarom je eigenlijk op ijs kunt schaatsen of op sneeuw kunt skiën? Het lijkt een doodsimpele vraag, maar vergis je niet: voor de wetenschap is het al jarenlang een groot discussiepunt. In tegenstelling tot een glazen of betonnen oppervlak hebben ijs en sneeuw iets in zich waardoor we er zo makkelijk op kunnen glijden. Nieuw Nederlandse onderzoek van het AMOLF-instituut lijkt dat vraagstuk te hebben opgelost. De buitenkant van ijs en sneeuw bestaat uit zeer dunne laagjes water die – ondanks dat ze ook een temperatuur onder het vriespunt hebben - vloeibaar zijn. Het is dat water dat je makkelijker laat glijden. Dat is geen nieuw idee, maar dankzij een nieuwe techniek konden de AMOLF-onderzoekers het bevestigen. Hun bevindingen publiceerden ze in het prestigieuze tijdschrift Angewandte Chemie. Huib Bakker, een van de twee onderzoekers en directeur van het AMOLF-instituut, zit bij ons in de studio.

Landbouwgrond gericht verbeteren door kennis over bodembacteriën

Download

Ze zijn essentieel voor de landbouw, voor ons drinkwater en voor schone lucht: bodembacteriën. Maar we weten bijzonder weinig over ze. Wat zegt een bacteriepopulatie bijvoorbeeld over de over de kwaliteit van de bodem? Onderzoekers van het Nederlands Instituut voor Ecologie in Wageningen begrijpen dat weer iets beter en schreven erover in vakblad Nature Microbiology. Belangrijk, want dit maakt veel gerichtere bodemverbetering mogelijk. Wij praten erover met Wim van der Putten, afdelingshoofd terrestrische ecologie bij het Nederlands Instituut voor Ecologie en hoogleraar functionele biodiversiteit aan de Wageningen Universiteit.

Wormen bij Noord-Koreaanse militair zijn niet echt verrassend

Download

Het klinkt verschrikkelijk: een militair die uit Noord-Korea vluchtte had tientallen parasitaire wormen in zijn lijf. 'In de twintig jaar dat ik opereer heb ik zoiets alleen eerder gezien in mijn studieboeken', zei de behandelend arts.De militair zou de wormen hebben opgelopen door slechte hygiëne en doordat Noord-Koreaanse boeren geen kunstmest maar menselijke uitwerpselen gebruiken om de akkers te bemesten. Wij praten over de aanwezigheid van de parasieten met Hermelijn Smits, parasitoloog aan het Leids Universitair Medisch Centrum.

Studentes maken vrije vallen voor hersenonderzoek

Download

Vier studentes maken binnenkort een aantal vluchten, waarbij het vliegtuig dertig keer een vrije val maakt. Ze zijn uitverkoren door de Europese Ruimtevaartorganisatie ESA. Morgen vertrekt het viertal naar Bordeaux en vandaag pakten ze alle spullen in die ze nodig hebben voor het experiment dat ze tijdens de vrije vallen uitvoeren. Verslaggever Karin Alberts was erbij.

Kloonschaap Dolly werd niet sneller oud

Download

Dolly, het eerste gekloonde zoogdier uit de geschiedenis, leek letterlijk een arm schaap te zijn. Toen ze vijf was begon ze artrose (gewrichtsslijtage) te ontwikkelen. Een jaar later overleed ze al. Het idee dat dat klonen de gekloonde dieren sneller doet verouderen is een vrees die vele wetenschappers hebben. Want de genen die je voor een nieuwe kloon gebruikt moeten immers van een dier komen dat al enkele jaren leeft. Maar een nieuw onderzoek maakte voor het eerst een echte diagnose van Dolly’s gewrichten. En uit de resultaten blijkt dat de mate waarin Dolly artrose had niet zo abnormaal veel verschilde van andere soortgenoten. Is klonen daarmee toch veiliger dan we eerst dachten? We vragen het aan Henri Woelders, onderzoeker aan het Animal Breeding en Genomics-Centrum van Wageningen Reseach.

“Russische info over radioactieve wolk is heel diffuus”

Download

Volgens verschillende Europese meetstations hingen er tussen eind september en begin oktober abnormaal veel radioactieve deeltjes ruthenium boven het Europese continent. Die kwamen vermoedelijk ergens uit het Oeralgebergte overgewaaid, maar het is pas sinds gisteren dat het Russische meteorologische instituut dit ook bevestigde. De straling in het gebied lag er volgens het instituut '986 keer hoger dan normaal.' De precieze oorzaak of exacte locatie kennen we nog altijd niet.Hoewel volgens experts een ongeluk met een kerncentrale is uitgesloten, roept dit nieuws vragen op. Moeten er mensen vrezen voor hun gezondheid? Hoe zeker kun je zijn dat Rusland ongelukken met kernenergie zal melden aan andere landen? We vragen het aan stralingsdeskundige Harry Slaper van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

UMC Utrecht start onderzoek naar behandeling van infecties met bacteriofagen

Download

Bacteriofagen zijn dé oplossing tegen antibioticaresistentie en chronische infecties. Tenminste, die indruk wekt AVROTROS-presentatrice Antoinette Hertsenberg. Bacteriofagen werken als een soort virus voor bacteriën en kunnen ze doden. Hertsenberg maakte er een uitzending over in haar serie 'Dokters van Morgen' en beweert met grote stelligheid dat bacteriofagen de oplossing zijn voor het probleem met antibioticaresidentie. Sinds Hertsenberg bacteriofagen zo aanprees vragen patiënten in onder meer het UMC Utrecht er dagelijks naar. Artsen zijn terughoudend, maar starten nu toch een onderzoek naar het effect van de zogeheten faagtherapie. Wij praten erover met Marc Bonten, arts-microbioloog aan het UMC Utrecht.

Hollandse walvisvaarders droegen 'gewone' winterkleding

Download

Wat was de gangbare kleding van het gewone volk in de 17e en 18e eeuw? In Europa is daar niets van teruggevonden. Maar in de jaren 80 van de vorige eeuw zijn de graven van de Hollandse walvisvaarders op Spitsbergen geopend en daar zat een schat aan informatie in. De kleding van die mannen is nu onderzocht door textiel-archeoloog Sandra Comis en Jeroen de Jager ontmoet haar in het Rijksmuseum.

Grijze zeehond stierf niet door moedwillig vergiftigde vis

Download

Zeven grijze zeehonden spoelden vorige week dood aan in de buurt van de Brouwersdam in Zeeland. Waaraan stierven ze? Die vraag proberen wetenschappers in Utrecht en Den Helder te beantwoorden. De pathologen in Utrecht konden geen doodsoorzaak vinden, dus stuurden ze magen van de zeehonden door naar Den Helder, naar het onderzoeksinstituut Wageningen Marine Research. Zeebioloog Mardik Leopold nam vandaag de eerste zeehondenmaag onder handen en verslaggever Karin Alberts keek toe.

Kan de herfstblues ons echt depressief maken?

Download

Het dikke pak grijze wolken dat boven ons zweeft. De miezerende regen. De blaadjes die van de bomen vallen. De dagen die korter worden. Misschien denk je wel eens dat dergelijke herfstdagen je depressief maken. Even neerslachtig zijn door het weer is natuurlijk perfect normaal. Maar of we echt depressief kunnen worden door de herfst of de winter is onder psychiaters een omstreden discussiepunt. Zo zijn er bijvoorbeeld mensen die aangeven dat ze telkens in de zomer een depressie hebben. En over de claim dat mensen die dichter tegen de poolcirkel wonen vaker depressief zijn door een groter tekort aan daglicht, bestaan ook tegenstrijdige studies. Aartjan Beekman, hoogleraar psychiatrie bij het VUmc en voormalig voorzitter van de Nederlandse Vereniging Psychiatrie, legt uit wat de huidige ideeën over seizoensgebonden depressies (oftewel SAD) zijn.

Is het totale aantal insecten echt aan het instorten?

Download

Eind vorige maand berichtten heel wat media over een Nederlands-Duitse studie waaruit zou moeten blijken dat het totale aantal vliegende insecten in Duitse natuurgebieden met 75 procent achteruit zou zijn gegaan. Die grote achteruitgang leek groot nieuws te zijn. De Britse krant The Guardian sprak zelfs van een ecologische armageddon. Maar gisteren begon de Nederlandse wetenschapswebsite Nemo-Kennislink de studie te bekritiseren. Er zou sprake zijn van een gebrekkige manier van statistiek. De hoofdauteur van de insectenstudie, ecoloog Caspar Hallmann (Radboud Nijmegen) vertelt aan Nieuws en Co dat hij het absoluut niet eens is met die kritiek. Volgens hem is er sprake van een verkeerde interpretatie van statistiek door de journalist. Entomoloog Theo Zeegers van het Kenniscentrum Insecten EIS schuift ook aan om te duiden hoe weinig we over het totale aantal insecten in Nederland weten. Volgens Zeegers is het hoog tijd dat er meer middelen vrijkomen om een permanent monitoringsysteem van insecten op te zetten.

Klimaatdoelen in gevaar door 9 keer zoveel vliegen in 2100

Download

Als we de spelregels voor de luchtvaartsector niet drastisch veranderen, dan wordt het onmogelijk om de doelen uit het klimaatakkoord van Parijs te halen. Dat stelt onderzoeker Paul Peeters. Hij is lector duurzaam vervoer en toerisme aan de hogeschool NHTV in Breda en promoveert morgen aan de TU Delft. In zijn proefschrift berekent hij dat we als wereldbevolking in 2100 negen keer zoveel vliegen als in 2015.

Wetenschappers wereldwijd: mens verziekt aarde op grote schaal

Download

25 jaar geleden kwam een groot collectief Nobelprijs-winnaars met een opvallende oproep naar buiten. Daarin stelden ze dat de mens onze aarde zodanig aan het beschadigen is dat de toekomst van onze planeet en de mens in gevaar komt. Nu, 25 jaar later, doen meer dan 15.000 wetenschappers wereldwijd nog eens dezelfde oproep met een nieuw rapport. Want in hun ogen is de situatie sinds het eerste rapport bijna altijd verslechterd:300 miljoen aan bosgebied verdween, het aantal oceaanwoestijnen in de oceaan steeg met 75%, het aantal dieren (insecten nog niet meegerekend) daalde met 29%, het beschikbare zoete water per persoon verminderde met 26%, de bevolking wereldwijd steeg met 35%. En, zoals bekend, blijft de hoeveelheid broeikasgassen in de lucht stijgen.Ook 378 Nederlandse wetenschappers ondertekenden het rapport. Ecologen Rascha Nuijten en Liesbeth Bakker van het (Nederlands Instituut voor Ecologie) waren twee van hen.

Meer aandacht voor de emoties van mannen met vruchtbaarheidsproblemen

Download

Het Radboudumc wil meer aandacht voor de psychosociale problemen bij mannen met vruchtbaarheidsproblemen. Want mannen krijgen net zo goed als vrouwen te maken met verdriet, angst, somberheid en soms ook gevoelens van schaamte en hopeloosheid. En daar is te weinig aandacht voor. Wij praten erover met Didi Braat, hoogleraar voortplantingsgeneeskunde aan het Radboudumc in Nijmegen.

Onderzoek naar mindfulness moet beter

Download

Marieke van Vugt, universitair docent kunstmatige intelligentie aan de universiteit Groningen én mindfulness-beoefenaar, maakt zich zorgen. Terwijl mindfulness populairder lijkt te worden, verschijnen er regelmatig studies waaruit zou moeten blijken dat het uitoefenen van de techniek tal van positieve effecten geeft. En hoewel sommige studies een twijfelachtige onderzoeksmethode hebben, vinden ook hun resultaten gemakkelijk hun weg naar de media. Andere resultaten klopt de pers dan soms weer op.Samen met haar internationale collega's schreef Van Vugt daarom een oproep om mindfulness niet alleen beter te onderzoeken, maar ook om voorzichtig om te springen met de resultaten. Het onderzoek naar mindfulness is immers nog jong.

Lieten dino's zoogdieren van de nacht houden?

Download

Zoogdieren vormen de groep dieren waar ook de mens toebehoort. En je zou het daarom misschien niet meteen denken, maar de meeste zoogdieren houden van de nacht en zijn er ook op aangepast. De algemene gedachte is dat dit veel te maken heeft met het idee dat ze de confrontatie met de dino's schuwden in de miljoenen jaren waarin de dino's heer en meester waren. Pas na het uitsterven van de dino's (zo'n 65 miljoen jaar geleden) kregen zoogdieren overdag aanzienlijk meer ademruimte.Er zijn in het verleden fossielen van zoogdieren gevonden die mogelijk best wel een hapje dino lusten (zoals de Repenomamus en de Didelphodon). Maar naast eerdere evolutionaire argumenten, zou een nieuwe studie uit Nature Ecology & Evolution nieuw bewijs voor het idee van het ondergeschikte zoogdier gevonden hebben. Paelontoloog en bioloog Jelle Reumer (Universiteit Utrecht) geeft uitleg.

Fiji kon klimaattop niet hosten wegens gevolgen klimaatverandering

Download

In Bonn is vandaag de VN-klimaattop van start gegaan. Belangrijkste doel is verdere uitwerking van de afspraken die twee jaar gelden in Parijs zijn gemaakt. Fiji is dit keer de voorzitter van de conferentie en de conferentie zou dan eigenlijk ook dáár plaats moeten vinden. Maar dat kan - ironisch genoeg - niet vanwege de effecten van klimaatverandering. Wij praten met Carol Phua over de situatie op Fiji en met Rik Leemans over de benodigde maatregelen.

Leren van baby's op sterk water met aangeboren aandoeningen

Download

Siamese tweelingen, baby's met één oog, volgroeide baby's met aan elkaar gegroeide beentjes of klompvoeten... De depots van de academische ziekenhuizen herbergen talloze baby's die op sterk water zijn gezet. Onderzoek van die collecties kan een schat aan nieuwe medische kennis opleveren, weet Lucas Boer. Hij is conservator van het museum voor anatomie en pathologie in het Radboud Universitair Medisch Centrum in Nijmegen. Maino Remmers ging met hem langs een aantal bijzondere preparaten.

Duurzame krabben en kreeften uit de Noordzee

Download

De Noordzee is ontzettend belangrijk voor ons, maar het gebied staat onder druk. We willen er varen én vissen én zand winnen én windenergie opwekken én recreëren én gas winnen én dat ook allemaal in de toekomst blijven doen. Willen we dat voor elkaar krijgen dan kunnen we niet op de huidige voet verder, maar moeten we slim innoveren. Dat stelt Tinka Murk, hoogleraar mariene dierecologie aan de Wageningen Universiteit. Gisteren schetste ze in haar oratie een aantal oplossingen, waaronder kreeften en krabben eten uit de Noordzee.

Onderzoek dyslexie als kinderboek

Download

Orthopedagoge Liesbeth Tilanus deed haar promotie-onderzoek naar de behandelingsmethodes die kinderen met een zware vorm van dyslexie momenteel krijgen. Met de kennis die ze tijdens dat onderzoek vergaarde, besloot ze een kinderboekje te maken. In plaats van uit te leggen wat dyslexie precies is, werd het een verhaal met situaties die erg herkenbaar zijn voor kinderen met dyslexie. En naast kinderen, is het boek ook voor ouders en leerkrachten geschikt. De Radboud Universiteit Nijmegen is een speciale crowd-fundings-actie gestart om het boek te kunnen publiceren.

Hoe hersenschade na een beroerte kan worden beperkt

Download

De schadelijke gevolgen die de hersenen door langdurig zuurstofgebrek kunnen oplopen zijn bekend. Harald Schmidt en zijn collega's aan het Maastricht UMC+ hebben een belangrijk mechanisme gevonden waarmee ze die hersenschade bij een beroerte sterk kunnen inperken. Schmidt legt uit wat zijn team ontdekt heeft en hoe deze vondst tot een preventieve behandeling kan leiden.

Nederlandse antennes met Chinese satelliet mee naar de maan

Download

Antennes van Nederlandse makelij gaan in 2018 met een Chinese satelliet mee de ruimte in. De antennes moeten in het gebied achter de maan straling oppikken die afkomstig is uit het vroege heelal. Sterrenkundige Marc Klein Wolt van de Radboud Universiteit Nijmegen werkt al anderhalf jaar aan het project en zag het de afgelopen dagen bijna in het water vallen. Wij spreken hem vanuit Peking, waar het het project weer op de rails kreeg.

Muziek gemaakt door de Oceanen

Download

Morgen brengt de Universiteit Utrecht de première van een muziekstuk dat op de eigenschappen van de oceanen gebaseerd is. Oceanograaf en mede-bedenker Erik van Sebille vertelt hoe hij en Stef Veldhuis op het idee voor het project kwamen en wat u kunt verwachten.

Hoe waarheidsgetrouw is Assassin's Creed Origins?

Download

Met 'Origins' kwam vandaag de nieuwste versie van de computer-game-serie Assassin's Creed uit. Het spel speelt zich af in het Oude Egypte van Cleopatra en de makers contacteerden historici om de game zo realistisch mogelijk te maken. Is dat ook gelukt? Verslaggever Karin Alberts legde het voor aan twee Egyptologen in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden.

Je genetisch materiaal bewerken – niet voor altijd, maar heel eventjes

Download

Al sinds een aantal jaar kunnen wetenschappers knippen en plakken in ons DNA door middel van de techniek met de ingewikkelde naam CRISPR-cas 9. Daarmee zouden erfelijke ziektes genezen kunnen worden, maar in theorie ook zaken veranderd kunnen worden zoals de lengte van iemands neus of iemands talent voor het spelen van piano. Nu hebben wetenschappers een nieuwe methode ontdekt waarmee in plaats van het DNA, ons RNA veranderd kan worden. Een doorbraak die veel mogelijkheden biedt maar minder controversieel is dan het knippen in DNA. We praten hierover met Raymond Staals. Hij is microbioloog aan de Wageningen Universiteit en doet onderzoek naar nieuwe CRISPR-cas systemen.

Hoe veilig is omstreden onkruidverdelger glyfosaat?

Download

Het Europese Parlement stemde gisteren nog voor een verbod van het onkruidverdelgingsmiddel glyfosaat op de Europese markt, maar vandaag kwam het nieuws dat de EU-lidstaten het product volgende week waarschijnlijk opnieuw zullen toelaten.Hoewel er claims zijn dat het product de gezondheid en het milieu zou schaden, beweren de meeste publieke wetenschappelijke adviesorganen in Europa dat glyfosaat voorlopig toch veilig genoeg is. Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden - dat het kabinet over de toelating van bestrijdingsmiddelen adviseert - is zo'n instantie. Vertegenwoordiger Ingrid Becks legt uit hoe het Europese beoordelingssysteem voor producten als glyfosaat werkt en hoe je het product moet gebruiken.

Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1