appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume

OVT

Historische achtergronden bij het nieuws, columns en documentaires over de geschiedenis.

Podcast afleveringen

OVT 23 juni 2019 10:00 – 11:00, 1e uur

zondag 23 juni 2019, 10:00 uur

Met de 'reparations' in de Verenigde Staten, de Stonewall-rellen, de column van Micha Wertheim, vrouwenarbeid en het Rusland van tsaar Nicolaas II en van Stalin.

OVT 23 juni 2019 11:00 – 12:00, 2e uur

zondag 23 juni 2019, 10:00 uur

Met koning Willem-Alexander die geridderd is, de zoektocht naar de herkomst van een viool en in Het Spoor Terug: Een vreemde eend tussen de kippen.

OVT 16 juni 2019 10:00 – 11:00, 1e uur

zondag 16 juni 2019, 10:00 uur

Met de geschiedenis van Hongkong, de vergeten feministe Corry Tendeloo, de column van Abdelkader Benali, de dwangarbeidmeisjes van de Goede Herder en een Netflix-serie over een verkrachtingsdrama in New York

OVT 16 juni 2019 11:00 – 12:00, 2e uur

zondag 16 juni 2019, 10:00 uur

Met de week van de paus, Herinneringscentrum Kamp Westerbork en in Het Spoor Terug: De fotograaf van Apocalypse Now.

OVT 9 juni 2019 11:00 – 12:00, 2e uur

zondag 9 juni 2019, 10:00 uur

Met: de vader die priester was, een Surinaamse familiegeschiedenis en in Het Spoor Terug: Voetbalvrouwen toen en nu

OVT 9 juni 2019 10:00 – 11:00, 1e uur

zondag 9 juni 2019, 10:00 uur

Met: de protesten tegen 'Babistan', Marga Minco's 'bewariër', de column van John Jansen van Galen, iconische danser Noerejev en 50 jaar Woodstock.

OVT 2 juni 2019, 11.00-12.00, 2e uur

zondag 2 juni 2019, 10:00 uur

Het Geelvinck Muziek Museum in Zutphen in nood; een film óver Tolkien en in Het Spoor Terug: Mannen met baarden, over Ernest Hemingway

OVT 2 juni 2019, 10.00-11.00, 1e uur

zondag 2 juni 2019, 10:00 uur

Met de geschiedenis van het keppeltje, onze geschiedeniscanon op de schop, D-Day journaals op TV, de column van Nazmiye Oral, en historische boeken met Wim Berkelaar.

OVT podcast vernieuwd, versie 2

woensdag 29 mei 2019, 14:08 uur

OVT 26 mei 2019 10:00 – 11:00, 1e uur

zondag 26 mei 2019, 10:00 uur

Met: de zonsverduistering die 100 jaar geleden Einsteins relativiteitstheorie bewees, de zoektocht naar Doggerland, de column van Abdelkader Benali, de staking in Curaçao 50 jaar geleden en de buitenechtelijke zoon van prins Hendrik.

OVT 26 mei 2019 11:00 – 12:00, 2e uur

zondag 26 mei 2019, 10:00 uur

Met: de nieuwe Aladdin-film, wie waren de vrijwilligers voor de Waffen-SS en in Het Spoor Terug: Bommen op Den Helder.

OVT 19 mei 2019 10:00 – 11:00, 1e uur

zondag 19 mei 2019, 10:00 uur

Met de commotie rond het volkslied van Duitsland, Sanne Frequin over Game of Thrones, de column van Abdelkader Benali en de tentoonstelling over het stadje Welkom.

OVT 19 mei 2019 11:00 – 12:00, 2e uur

zondag 19 mei 2019, 10:00 uur

Met de opening van het circuit in Zandvoort, Dorothee Sturkenboom over haar boek 'De ballen van de koopman' en in Het Spoor Terug: De Duiven.

OVT 12 mei 2019 11:00 – 12:00, 2e uur

zondag 12 mei 2019, 10:00 uur

Met de britse equivalent van Toetanchamon, muziek over verzetsheld Bonhoeffer en in Het Spoor Terug: De Windrevolutie.

OVT 12 mei 2019 10:00 – 11:00, 1e uur

zondag 12 mei 2019, 10:00 uur

Met de nieuwe ecoramp, vijftig jaar wervingsverdrag Marokko-Nederland, de column van Micha Wertheim, de wereld rond met Aletta en het ware paradijs.

Het Spoor Terug: Zuchthaus Siegburg

zondag 5 mei 2019, 10:00 uur

De student Theo Vogels uit Hilvarenbeek weigerde in april 1943 de zogeheten loyaliteitsverklaring van de bezetter te ondertekenen. In plaats daarvan ging hij bij het verzet. Hij werd gepakt, naar Duitsland getransporteerd en overleed in een kleine cel in een gevangenis in Siegburg, een paar dagen voor de bevrijding. Documentairemaker Rene Oomen reconstrueerde zijn verzetsdaden, gevangenneming en laatste jaren en maakte daar de documentaire Zuchthaus Siegburg over.

Column John Jansen van Galen: De politieke mokerslag door de decennia heen

zondag 5 mei 2019, 10:00 uur

De politieke mokerslag door de decennia heen

Cuba na Castro

zondag 5 mei 2019, 10:00 uur

Al sinds de revolutie in 1959 emigreerden veel Cubanen naar het buitenland, in eerste instantie uit angst voor het communisme en daarna om de 'Speciale Periode' van honger en uitzichtloosheid te ontvluchten. De Cubaans-Nederlandse Yuri Capetillo Hardy keerde voor de reisserie ‘Cuba na Castro’ terug naar zijn geboorteland om te kijken wat er veranderd is. De regisseur, Maaike de Gruyter, is te gast.

Concentratiekampjasje

zondag 5 mei 2019, 10:00 uur

Een gestreept concentratiekampjasje is een van de aangrijpende stukken uit de moderne historische collectie van het Rijksmuseum. Het werd ooit gedragen door kampoverlevende Isabel Wachenheimer. Zij liet een uitgebreid archief na, met vooral fotoalbums. Claartje Wesselink, historica en conservator van het Rijks, zocht de familiegeschiedenis van de Wachenheimers uit en schreef ‘Memory is the Only Paradise. Photographs from a Jewish Family Archive’. De historica is samen met Carol Elon, de dochter van Isabel Wachenheimer, te gast.

Heropening moordonderzoek op mentor Thatcher

zondag 5 mei 2019, 10:00 uur

De Engelse politicus Airey Neave werd in 1979 opgeblazen door een zware autobom. Neave was de mentor van Margaret Thatcher en zou in haar kabinet de portefeuille Noord-Ierland gaan beheren. De geslaagde moordaanslag - waarschijnlijk gepleegd door de IRA - is nooit opgehelderd. In opdracht van Binnenlandse Zaken kijkt Scotland Yard nu opnieuw naar de moordzaak, waarover onlangs het boek ‘The man who was Saturday’ verscheen van historicus Patrick Bishop. Het boek werpt mogelijk nieuw licht op de aanslag. Ierland kenner en historicus Joost Augusteijn is te gast.

Philip Mechanicus

zondag 5 mei 2019, 10:00 uur

Zijn verslag over Westerbork, ‘In depot’ is van een van de meest indrukwekkende egodocumenten uit de Tweede Wereldoorlog. De journalist Philip Mechanicus (1889-1944) heeft nu zijn herziene en uitgebreide biografie, geschreven door Koert Broersma, die nieuw materiaal vond over de arrestatie van zijn hoofdpersoon. Daarnaast maakte zijn kleindochter Elisabeth Oets de voorstelling ‘Wachten op transport’. Koert Broersma en Elisabeth Oets zijn te gast.

OVT 5 mei 2019 10:00 – 11:00, 1e uur

zondag 5 mei 2019, 10:00 uur

Met de verkiezingen in Zuid-Afrika, kampcommandant Gemmeker, de column van John Jansen van Galen, Philip Mechanicus en de heropening van het moordonderzoek op de mentor van Thatcher.

OVT 5 mei 2019 11:00 – 12:00, 2e uur

zondag 5 mei 2019, 10:00 uur

Met Cuba na Castro, het concentratiekampjasje en in Het Spoor Terug: Zuchthaus Siegburg.

Kampcommandant Gemmeker

zondag 5 mei 2019, 10:00 uur

Hij was verantwoordelijk voor de deportatie van meer dan tachtigduizend joden vanuit Westerbork naar de vernietigingskampen. Meestal gaf hij persoonlijk, ‘met een wenk met de hand’, het vertreksein voor de treinen. Albert Konrad Gemmeker, commandant van Kamp Westerbork, kreeg na de oorlog tien jaar. Wegens goed gedrag kwam hij na zes jaar weer vrij: in 1951 was hij weer terug in zijn geboortestad Düsseldorf. Moordwerk en karakter van de zogeheten ‘gentleman-commandant’ SS-Obersturmführer Albert Gemmeker zijn nu beschreven in de biografie van Ad van Liempt. De auteur is te gast.

Podcastchanger

donderdag 2 mei 2019, 15:00 uur

Moffenmeiden. Over soldatenliefjes, knippers en omstanders

zondag 28 april 2019, 10:00 uur

Meisjes die kaalgeschoren worden omdat ze het met de Duitsers hadden gedaan. Het zijn even bekende als beschamende beelden. In mei 1945 werden vrouwen die geheuld hadden met de bezetter, de zogeheten moffenmeiden, publiek te schande gemaakt. Journaliste Rianne Oosterom sprak met ooggetuigen, spitte archieven door en ontdekte het laatste slagveld van de Tweede Wereldoorlog: het vrouwenlichaam. Ze schreef ‘Moffenmeiden, over soldatenliefjes, knippers en omstanders’. De schrijfster is te gast.

Het Spoor Terug, Karl Marx Universiteit

zondag 28 april 2019, 10:00 uur

De eerste bezetting door studenten was niet die van het Maagdenhuis, maar was de bezetting van Katholieke Economische Hogeschool in Tilburg in het voorjaar van 1969. Al voor die tijd hadden studenten de letters Karl Marx Universiteit op de gevel van het lesgebouw gekalkt. Die tekst op de muur zou de opstandige studenten tot in lengte van dagen achtervolgen. Want noch in het rode Nijmegen, noch in het hippe Amsterdam verwezen actievoerders zo direct naar de oervader van hun opstandigheid. Paul van der Gaag maakte een reconstructie van de vijftig jaar oude bezetting.

Nieuwe homohaat, Amerikaanse haatprediker

zondag 28 april 2019, 10:00 uur

Hij vindt dat lhbt’ers door overheden geëlimineerd moeten worden, maar wat ook mag, is dat “ze zichzelf een kogel door het hoofd schieten”. Haatprediker Steven Anderson wil op 23 mei naar Nederland komen om zieltjes te winnen. Het COC lobbyt inmiddels tegen de komst van de Amerikaan. Maar wie is de predikant van de Faithful Word Baptist en past zijn optreden, net als de Nashvilleverklaring, in een nieuwe anti-homo golf? Historica Anna Tijsseling is te gast.

Historische boeken met Wim Berkelaar

zondag 28 april 2019, 10:00 uur

Onze recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Wido Smeets, Goed gerei. Opkomst en ondergang van een (meubelmakers)familieGerard Aalders, Het Instituut. Het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie als speelbaal van Den Haag en KoningshuisAndrew Roberts, Winston Churchill. De biografie

Een nieuwe Japanse keizer

zondag 28 april 2019, 10:00 uur

Op 30 april treedt de Japanse keizer Akihito af, hij is zogezegd oud en der dagen zat. Een dag later, op 1 mei, betreedt zijn opvolger de negen-en-vijftigjarige Naruhito de keizerstroon. Met de kersverse keizer breekt ook een nieuw keizerlijk tijdperk aan. De tijd van ‘harmonie bewerkstelligen’ vervangt de vorige periode, de tijd van de vrede. Japanoloog en hoogleraar in Leden, Ivo Smits komt vertellen over de betekenis van de keizer en de keizerlijke tijdvakken.

Column Nelleke Noordervliet

zondag 28 april 2019, 10:00 uur

' De Arme Loes'

Gramsci, cultuurmarxist avant la lettre

zondag 28 april 2019, 10:00 uur

Antonio Gramsci. Wie in Italië komt, die herkent zijn naam wel van de vele pleintjes en straten die naar hem zijn vernoemd. En anders wel van de posters met zijn portret die in linksige universiteitsboekwinkeltjes hangen. Gramsci was een marxistisch filosoof die uitgroeide tot de martelaar van het anti-fascisme, een soort Italiaanse Che Guevarra. Zijn bekendste werk, dat hij optekende in de gevangenis, is nu in het Nederlands vertaald, en voorzien van een voorwoord door historicus Arthur Weststeijn. De titel: Alle mensen zijn intellectuelen.

De avant-gardisten

zondag 28 april 2019, 10:00 uur

Het was de grote proletarische revolutie die de mens voorgoed zou veranderen. En daar hoorde kunst bij. Zo meenden de nieuwe machthebbers die vijf maanden na de Oktoberrevolutie van 1917 nu wereldberoemde kunstenaars als Marc Chagall en Vasili Kandinsky op hoge ambtelijke posten benoemden. Het huwelijk tussen de avant-gardisten en de bolsjewiki bleek echter maar beperkt houdbaar. Want de nieuwe mens van de kunstenaars paste niet in het program van de Communistische Partij. Ruslandkenner en slavist Sjeng Scheijen schreef het boek ‘De avant-gardisten’. De auteur is te gast.

OVT 28 april 2019, 10:00 – 11:00, 1e uur

zondag 28 april 2019, 10:00 uur

Met haatprediker Steven Anderson, cultuurmarxist Gramsci, de column van Nelleke Noordervliet, de avant-gardisten en historische boeken met Wim Berkelaar.

OVT 28 april 2019, 11:00 – 12:00, 2e uur

zondag 28 april 2019, 10:00 uur

Met de nieuwe Japanse keizer, boek over moffenmeiden en in Het Spoor Terug: Karl Marx Universiteit.

Gezamenlijke krans bij herdenking Armeense genocide

zondag 21 april 2019, 10:00 uur

Volgende week woensdag wordt op 24 april herdacht dat de Armeense genocide inmiddels 104 jaar geleden is. En voor het eerst doen nazaten van daders en slachtoffers dit samen. In Assen leggen jongeren van Armeense, Turkse en Koerdische afkomst gezamenlijk een krans bij het monument ter plaatse. Televisiemaker Sinan Can, Tayfun Balcik en Haygan Mardikjan zijn te gast.

Het Spoor Terug: De Jodenvervolging in foto's

zondag 21 april 2019, 10:00 uur

In geen ander West Europees land werden zoveel joden weggevoerd tijdens de bezetting als in Nederland. Van de 140.000 joden kwamen er ruim 101.000 om. In geen enkel ander land ook werden er zoveel foto’s gemaakt van de razzia’s en het oppakken. De foto-historici René Kok en Erik Somers maakten er het boek en de tentoonstelling ‘De Jodenvervolging in foto’s’ over. Michal Citroen maakte met de historici de gelijknamige documentaire.

OVT 21 april 2019, 10:00 – 11:00, 1e uur

zondag 21 april 2019, 10:00 uur

Met de Notre Dame, Akzo onder Videla, 20 jaar na Columbine, de column van Nelleke Noordervliet en slavenheld Pallas.

20 jaar na de 'schoolshooting' op Columbine

zondag 21 april 2019, 10:00 uur

Gisteren was het 20 jaar geleden dat twee scholieren Columbine High School binnenliepen en een bloedbad aanrichtten. Het was het begin van het tijdperk van de zogeheten school shootings. Een tijd waarin Amerikaanse ouders er niet blind meer op vertrouwen dat hun kind op school veilig is, én een tijd waarin ieder Amerikaans schoolkind gedrild wordt op de mogelijkheid van een schietpartij. Hoe valt het voornamelijk Amerikaanse fenomeen van de school shooting toch te verklaren? En waarom zijn school shootings 20 jaar na Columbine talrijker en dodelijker dan ooit? Die vragen bespreken we met Markha Valenta, amerikanist aan de Radboud Universiteit.

Akzo onder Videla

zondag 21 april 2019, 10:00 uur

Als in het buitenland de pleuris uitbreekt gaan Nederlandse multinationals vaak door met de business as usual. Heineken bleef bier brouwen tijdens de genocide in Rwanda, Shell bleef olie pompen tijdens de apartheid. Meestal beroepen de multinationals zich op onwetendheid over de lokale situatie, maar Willem de Haan, hoogleraar criminologie aan de VU, kwam erachter dat dat in het geval van Akzo in Argentinië niet zo was. Volgens hem wist de Raad van Bestuur van het Nederlandse Akzo dat het militaire regime van Videla in Argentinië misdaden tegen de mensheid pleegde. Sterker nog, ze wisten dat werknemers van hun eigen lokale branche werden ontvoerd. En toch bleven ze gewoon door produceren. Zo blijkt uit het artikel dat hij recent publiceerde in ‘Business History’. De auteur is te gast.

OVT 21 april 2019 11:00 – 12:00, 2e uur

zondag 21 april 2019, 10:00 uur

Met de Armeense genocide en in Het Spoor Terug: De Jodenvervolging in foto's.

De column van Nelleke Noordervliet

zondag 21 april 2019, 10:00 uur

De column is deze week van Nelleke Noordervliet.

De Notre Dame

zondag 21 april 2019, 10:00 uur

Heel Frankrijk is in diepe rouw, want de Notre Dame is afgebrand. Dat wil zeggen: de Dame zit zonder dak, gotische toren en talloze pinakels en duivelsbeelden. Van binnen is ze ernstig geblakerd en zwart, waar ze eens maagdelijk wit was. Ondertussen staat het kapitaal klaar om Onze Lieve Vrouw weer op te helpen knappen, maar hoe werd de Notre Dame eigenlijk ooit gebouwd en wie betaalden haar? Uit welke geestgesteldheid kwamen dit soort kathedralen, de christelijke piramides van de Middeleeuwen, voort? Middeleeuwenkenner Peter Raedts is te gast.

Slavenheld Pallas, Het Wit en het Purper

zondag 21 april 2019, 10:00 uur

Van krantenjongen tot miljonair. Het schijnt, hoewel bij hoge uitzondering, te zijn voorgekomen in het Romeinse Rijk. De krantenjongen was in dat geval een vrijgelaten slaaf, de miljonair doorgaans een ordinaire Nouveau Riche. Zo’n opgeklommen vrijgelatene is de hoofdpersoon uit de nieuwe en eerste historische roman van classica Willemijn van Dijk ‘Het wit en het purper’. Hij brengt het zelfs tot aan het hof van keizer Claudius, waar hij onbedoeld aan de wieg zal blijken te staan van de ondergang van de dynastie. De schrijfster komt vertellen over haar hoofdpersoon Pallas en het hof van Claudius en Nero.

Fietsstad Amsterdam

zondag 14 april 2019, 10:00 uur

De snorfiets van het fietspad; veiligheid en vrij baan voor de fietser. De fietser was het al, maar is nu helemaal de baas in Amsterdam. Ooit, in de jaren zestig, werd de stad voorbereid op de auto, als hoogste in de verkeersrangorde. De openbare ruimte behoort tegenwoordig de ongemotoriseerde tweewieler toe. Sinds vorige week is in het Amsterdamse Stadsarchief de tentoonstelling ‘Fietsstad Amsterdam’ te zien. Fred Feddes, auteur van het gelijknamige boek komt praten over de stad, de fiets en het einde van de dominantie van de snorfiets.

Sovjetrockfilm

zondag 14 april 2019, 10:00 uur

Aan de vooravond van de perestrojka bruiste het in wat toen nog heette Leningrad. De Russische rocklegende Viktor Tsoj en zijn band Kino maakte sovjetrock van eigen bodem. Ze speelden alle zalen, zaaltjes en kelders plat. Hun roemruchte optredens zijn door regisseur Kirill Serebrennikov op film vastgelegd en zijn nu voor het eerst in Nederland te zien. Rock- en Ruslandkenner Gijs Kessler is te gast.

Het Spoor Terug, de A1 op de schop

zondag 14 april 2019, 10:00 uur

De A1, de weg door de Veluwe, over de IJssel naar de grens met Duitsland gaat op de schop. De weg wordt verbreed en er komen ijzeren poorten met verkeersbegeleiding. Ooit werd de weg aangelegd om ons patriottisme aan te wakkeren. Want wie langs de Veluwe en andere landschappen raasde, zou vanzelf een goede vaderlander worden; dromend van brede rivieren door traag oneindig landschap en de handen vast aan het stuur. Maar wat is er straks nog over van die natuur-patriottistische educatie? Mathijs Deen maakte de documentaire over de A1.

OVT 14 april 2019, 10:00 – 11:00, 1e uur

zondag 14 april 2019, 10:00 uur

Met de eerste afbeelding van een zwart gat, de opstand in Soedan, de column van Micha Wertheim, de Slavernijgids en de app van Xi.

Opstand in Soedan

zondag 14 april 2019, 10:00 uur

‘Het is gevallen, wij hebben gewonnen’, riepen de demonstranten afgelopen donderdag in Soedan. Door toedoen van het leger is de niet weg te branden dictator al-Bashir afgetreden en kan het land een nieuwe start maken. Maar waar komt deze revolutie met sit ins vandaan, wat is verklaring voor de grote de rol van vrouwen als de studente Alaa Salah bij de opstand en wat is er te verwachten van het leger? Soedankenner en schrijver van een lijvig proefschrift over de vrouwen in Soedan Karin Willemse is te gast.

Gids Slavernijverleden

zondag 14 april 2019, 10:00 uur

Voor veel Nederlanders voelt het slavernijverleden als iets dat ver weg in de koloniën plaatsvond. Maar een nieuw boek, de Gids slavernijverleden, toont dat je bijna overal in Nederland sporen van het slavernijverleden kan vinden: van Amsterdam tot Vlissingen en van Leeuwarden tot aan Groningen. Twee auteurs van de gids zijn zondag te gast. Nancy Jouwe en Ellen-Rose Kambel, directeur van de Rutu Foundation voor intercultureel en meertalig onderwijs.

Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1