appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-airplay plyr-captions-off plyr-captions-on plyr-download plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-logo-vimeo plyr-logo-youtube plyr-muted plyr-pause plyr-pip plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-settings plyr-volume

'Eendracht, recht en vrijheid, voor het Duitse vaderland.' Zo begint het Duitse volkslied. Maar van eendracht is nu geen sprake bij onze oosterburen. Deze week pleitte Bodo Rammeloo, minister-president van de deelstaat Thüringen, zelfs voor een nieuw Duits volkslied.

Want ook al is het gewraakte couplet met de beladen zin “Deutschland ueber alles in der Welt” al decennia uit het lied verbannen, voor Rammeloo – en vele ander Duitsers – kleeft er aan het volkslied nog altijd de associatie met de nazi’s. Bij OVT zat historica en journalist Annette Birschel om ons uit te leggen waarom dit zo is en wat de optionele nieuwe volksliederen zijn. Volgens haar hoort gedoe over het volkslied de pijnlijke Duitse geschiedenis:

{uploadvideo video="r1video_5ce144dee1505" caption="Annette Birschel in OVT" }

Luister het volledige gesprek terug:

{audiofragment audio="353166" caption="Annette Birschel over het Deutschlandlied" } 

Meer OVT?

OVT is een historisch radioprogramma met actueel nieuws over geschiedenis, columns en documentaires. OVT wordt wekelijks uitgezonden op zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur. Volg OVT op Facebook en Twitter.

 

Dinsdag 14 mei is het precies vijftig jaar geleden dat de Nederlandse overheid een verdrag sloot met Marokko om daar arbeiders te werven. Wat hield dit verdrag in, en wat is de erfenis ervan? Dat vertelden historica Nadia Bouras en mensenrechtenactivist Abdou Menebhi vanochtend bij OVT.

{audiofragment audio="352491" caption="Vijftig jaar wervingsverdrag Marokko-Nederland" }

Bouras is de dochter van Marokkaanse migranten en Menebhi kwam zelf in 1975 vanuit Marokko naar Nederland. Zij hebben deze geschiedenis dus van dichtbij meegemaakt. Nu, een halve eeuw nadat dit verdrag gesloten werd, is het tijd om terug te kijken, maar ook vooruit te blikken. 

Mythes rondom Marokkaanse migranten

In Nederland wordt vaak gedacht dat juist dit verdrag ervoor zorgde dat zoveel Marokkaanse gastarbeiders naar Nederland kwamen. Dat is niet zo, veruit de meesten kwamen spontaan naar Nederland. Zo ook Menebhi en de vader van Bouras.

Toen in 1973 een wervingsstop werd ingesteld, waren van de 40.000 in Nederland aanwezige Marokkanen slechts 4.000 door middel van dit verdrag naar Nederland gekomen. Ook denken mensen vaak dat de gastarbeiders ongeletterd waren, terwijl met dit verdrag juist gespecialiseerde arbeiders werden gezocht, vertelde Bouras. 

Iets om te vieren

Vijftig jaar. Reden voor een feestje! Het is belangrijk om stil te staan bij deze geschiedenis, want de Marokkaanse gemeenschap in Nederland is nu deel van de Nederlandse cultuur en geschiedenis. Toch weten weinig mensen, ook nakomelingen van gastarbeiders, weinig van deze geschiedenis. Wil je meer weten hierover? Vanaf juni reist een tentoonstelling waar Menebhi aan meewerkte door het land. 

Meer OVT?

OVT is een historisch radioprogramma met actueel nieuws over geschiedenis, columns en documentaires. OVT wordt wekelijks uitgezonden op zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur. Volg OVT op Facebook en Twitter.

Aanstaande woensdag gaat Zuid-Afrika naar de stembus. Precies 25 jaar geleden vonden daar de eerste democratische verkiezingen plaats. Daarbij kwam Nelson Mandela als winnaar uit de bus kwam. Zijn partij, het ANC, is nog steeds de grootste, maar de geloofwaardigheid is de afgelopen jaren ernstig gedaald en er zijn andere partijen in opkomst. Voor een vooruitblik – en een terugblik zat historicus Jan-Bart Gewald, directeur van het Afrika Studiecentrum in Leiden, aan tafel bij OVT.

{audiofragment audio="351791" caption="Verkiezingen Zuid-Afrika" }

Gewald is net terug uit Zuid Afrika. De beste uitkomst van de verkiezingen zou volgens hem 60% voor het ANC zijn, maar hij vermoedt niet dat de partij dat gaat behalen. Jongeren stemmen er niet op, en de schandalen rondom Jacob Zuma helpen ook niet mee. Een kleinere meerderheid van de stemmen zal een waarschijnlijker uitkomst zijn.

Meer OVT?

OVT is een historisch radioprogramma met actueel nieuws over geschiedenis, columns en documentaires. OVT wordt wekelijks uitgezonden op zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur. Volg OVT op Facebook en Twitter.

Westerbork, juni 1944. In de ochtend was het zoveelste transport geweest naar het oosten. Familie en vrienden waren weg. 's Avonds was het tijd voor vermaak: een bonte avond voor kampbewoners én kampleiding. Met cabaret, theater, zang en muziek.

Ruim 75 jaar later is één van de uitvoeringen, Ludmilla, of lijken aan de lopende band, opnieuw te zien. Het stuk werd onlangs teruggevonden in het nalatenschap van schrijfster en pianiste Ida Simons, vertelt haar biografe Mieke Tillema in het NOS-radioprogramma Met het Oog op Morgen.

{videofragment video="52713" caption="Miele Tillema over Ida Simons" image="413021" }

Vermaak en Westerbork een vreemde combinatie? Juist niet, zegt Tillema. "Humor was nodig in de kampen. Dat vertelden ook de mensen die ik over die tijd heb geïnterviewd. Eén iemand zei zelfs dat hij wist dat het echt voorbij was toen zijn moeder geen grapjes meer maakte. Een dag later overleed ze."

Ook Ida Simons zelf vond humor belangrijk. "Ze zei altijd dat humor de kleurige lap was die de wond bedekte", vertelt Hillema.

Controle 

SS-Obersturmführer Albert Gemmeker, de kampcommandant van Westerbok, controleerde de teksten en voorstellingen voordat ze werden opgevoerd. Maar waarschijnlijk heeft hij over een deel van Ludmilla heen gelezen. Na de pauze kwam een parodistische opera. "Het begint wel met moppen, maar daarna wordt het wrang. Op het einde liggen alle spelers, op één iemand na, dood op het podium."

Ludmilla werd teruggevonden door, Marita Simons de schoondochter van Ida Simons. Marita: "Dat dit werk, zo'n tastbare herinnering aan het leven in Westerbork, opnieuw gaat klinken, is voor mij heel bijzonder. Het is een eerbetoon aan de mannen, vrouwen en kinderen die zich aan hun menselijkheid vastklampten terwijl ze wisten dat ze weggevoerd zouden worden. De meesten van hen zouden niet terugkeren."

Ludmilla werd uitgevoerd op één van de laatste bonte avonden uit Westerbork. "Daarna werd bijna iedereen die meedeed alsnog op transport gesteld", aldus Tillema.

De jonge Amerikaanse predikant Steven Anderson wil op 23 mei naar Nederland komen. Hij riep eerder op tot het doden van lhbt'ers en ontkent, alsof het nog niet genoeg is, de Holocaust.

Organisaties COC Nederland en CIDI willen dat staatssecretaris Erik Harbers voorkomt dat Anderson het land bezoekt. Wie is deze man, waar komt hij vandaan en hoe moeten lhbt'ers omgaan met dit soort haat? Daarover sprak historica Anna Tijsseling vandaag bij OVT.

Volgens Tijsseling moet COC Nederland uit de 'dramadriehoek' stappen:

{uploadvideo video="r1video_5cc58bab59ce1" }

Luister het volledige gesprek hieronder terug:

{audiofragment audio="351063" caption="Anna Tijsseling over de haatdominee" }

Meer OVT?

OVT is een historisch radioprogramma met actueel nieuws over geschiedenis, columns en documentaires. OVT wordt wekelijks uitgezonden op zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur. Volg OVT op Facebook en Twitter.

In juni is D-Day 75 jaar geleden. De invasie van Normandië die de uiteindelijke bevrijding van Europa inluidde spreekt nog altijd tot de verbeelding. Presentator Philip Freriks maakte de serie In de voetsporen van D-Day, die vanaf vanavond te zien is op NPO 2. Hierin vertelt hij ook het verhaal van de gewone soldaat, door te praten met de laatste nog levende ooggetuigen.

{videofragment video="52615" caption="Philip Freriks over D-Day" image="412577" }

Freriks hoefde niet lang na te denken of hij dit programma wilde presenteren. “Ik ben kort na D-day geboren, ik ben dus met de gevolgen van de oorlog opgevoed.” Ook om een andere reden kwam de oorlog voor Freriks heel dichtbij: toen hij een baby was werd zijn broer per ongeluk doodgeschoten door een Canadese kogel.

Foute kant

Presentator Philip Freriks sprak voor de serie ook met de ‘foute kant’, hij interviewde een Duitse veteraan die lid was van de Waffen SS. “Ik vond dat de Duitse kant erin moest. Ik was niet van plan om beschuldigend naar die man te gaan wijzen, ik wilde naar zijn verhaal luisteren.” Freriks heeft naar eigen zeggen geen begrip gekregen voor de man – “dat klinkt te excuserend” - maar hij begrijpt wel hoe hij terecht is gekomen bij de Hitlerjugend en van daaruit verder de organisatie in stroomde. “Als je niet bij de jugend zat, hoorde je er niet bij.”

{audiofragment audio="350874" caption="Philip Freriks over D-Day" }

OVT's radiodocumentaire Bloed & Bier in Rwanda viel dinsdagavond in de prijzen tijdens de uitreiking van de Tegels, de journalistieke vakprijzen in Nederland. Makers Laura Stek en Olivier van Beemen wonnen de publieksprijs voor hun onderzoek naar de rol van Heineken tijdens de genocide in Rwanda.

De uitreiking aan Laura en Olivier.

De genocide in Rwanda is een van de gruwelijkste massamoorden uit de geschiedenis, waarbij in 1994 zo'n 800.000 Tutsi's worden vermoord door zo'n 200.000 Hutu-daders. Om zich te laten bedwelmen en gewetenloos te kunnen moorden, laven de daders zich in die periode aan miljoenen liters bier. Bier van Heineken om precies te zijn.

De Nederlandse brouwer bleef volop bier produceren en zag de verkoopcijfers ondertussen aanzienlijk stijgen. Wat was de rol van onze Nederlandse brouwer tijdens de genocide?

{uploadvideo video="r1video_5cc0455779ba6" caption="Trailer Bloed & Bier in Rwanda" }

Wil je de uitreiking van de publieksprijs terugzien? Klik dan hier.

{audiofragment audio="311323" caption="Het Spoor Terug, Bloed & bier in Rwanda" }

Meer OVT?

OVT is een historisch radioprogramma met actueel nieuws over de historie, columns en historische documentaires. OVT wordt wekelijks uitgezonden om zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur. Volg OVT op Facebook en Twitter.

In 1949 kreeg Nederland er een paar vierkante kilometer grondgebied bij. De Duitse gemeente Selfkant, vlakbij Sittard, was niet langer een Duitse gemeente. Maar dat was van korte duur, want 14 jaar later gaf Nederland het weer terug aan Duitsland.

{videofragment video="52551" caption="De grensgeschiedenis van Selfkant" image="412253" }

Nederland wilde na de oorlog herstelbetalingen van Duitsland voor de geleden schade. "De gedachte was dat Duitsland platzak was en dat niet kon betalen", vertelt Pieter Caljé, oud-hoofddocent politieke cultuur van de Universiteit Maastricht. "Uiteindelijk zijn er twee kleine gebiedjes gekozen die Duitsland overdroeg aan Nederland: Elten, bij Gelderland, en Selfkant."

De overdracht 70 jaar geleden ging vrij gemakkelijk. "De oude grens en de nieuwe werden twee weken lang hermetisch afgesloten. Na twee weken ging de Nederlandse kant van de grens weer open en was Selfkant geïntegreerd in Nederland", zegt Caljé. "Zo ging dat. Het Duitse deel van de grens bleef dicht."

'Geen animo voor annexaties'

Dat Selfkant niet voor eeuwig bij Nederland zou horen, was volgens Caljé vanaf het begin wel duidelijk. "Het animo voor annexaties was verdwenen en Duitsland heeft altijd het standpunt gehad dat het gebied terug moest. Toen gaven we het weer terug aan Duitsland in 1963."

Tegenwoordig is het een normale Duitse gemeente, zegt de burgemeester van Selfkant Herbert Corsten. "Er zijn geen specifieke gevoelens tegenover Nederland of Duitsland hier. Zo'n 32 procent heeft een Nederlands paspoort en voor ons is dat gewoon een dagelijks begrip."

{quote caption="Het begrip 'grens' bestaat niet meer" author="Burgemeester Corsten van Selfkant" }

De korte annexatie heeft in de infrastructuur wel zijn sporen achtergelaten. "De bewoners hebben van deze 14 jaar zeer geprofiteerd", vertelt Caljé. "Beide landen wilden de harten van de Selfkanters voor zich winnen. Het werd dus heel makkelijk om allerlei kredieten te krijgen en dus huizen te bouwen."

Ook bestaat voor Selfkanters het begrip 'grens' niet meer. "Wat zegt dat woord nog?", vraagt burgemeester Corsten zich af. "Totdat ik burgemeester ben geworden, werkte ik bij de douane in Duitsland. De grens zegt mij helemaal niets meer."

Inmiddels is Selfkant dus al 70 jaar weer in handen van Duitsland. Je zou verwachten dat de voertaal dan ook Duits is, maar niets is minder waar. "Wij spreken hier dialect, Limburgs plat", vertelt Corsten. "Als ik bijvoorbeeld met Echt-Susteren of Maaseik onderhandel, dan doen we dat in dialect."

{audiofragment audio="350679" caption="De grensgeschiedenis van Selfkant" }

Sint Eustatius is een eiland waar we weinig van weten, behalve dat het in de Cariben ligt en Nederlands is. Dat zich daar wereldgeschiedenis heeft afgespeeld en een ontwikkeling doormaakte van grote rijkdom tot diep verval, beschrijft journalist Willem de Bruin in zijn boek 'De Gouden Rots'.

{videofragment video="52488" caption="Hoe op Sint Eustatius wereldgeschiedenis werd geschreven" image="411946" }

"Sint Eustatius was ooit het belangrijkste handelsknooppunt van het westelijk halfrond denk ik", vertelt De Bruin in NOS Met het Oog op Morgen. "Het lag heel strategisch op de vaarroutes van de achttiende eeuw. Voor plantages was het eiland te klein. Het moest het dus hebben van de handel."

De West-Indische Compagnie had van het eiland een vrijhaven gemaakt en probeerde zo te profiteren van het feit dat de andere koloniale mogendheden een monopoliestelsel hadden. "De Nederlanders trokken zich daar niets van aan. Iedereen die betaalde, was welkom." En zo groeide Sint Eustatius uit tot een handelscentrum waar in 1775 wel drieduizend schepen per jaar kwamen.

Onafhankelijkheidsstrijd 

Het eiland speelde ook een belangrijke rol in de Amerikaanse onafhankelijkheidsstrijd. "Het eerste wat de Britten probeerden, was om de aanvoerroutes van wapens en munitie naar hun opstandige kolonie af te snijden", zegt De Bruin. "In de eerste jaren was het al de vraag of het Amerikaanse leger het uit zou houden. Toen kreeg Sint Eustatius een cruciale rol omdat het een sluiproute voor wapens werd. Die kwamen dan zo in Amerika terecht."

In zijn boek beschrijft De Bruin ook hoe het sindsdien bergafwaarts gaat met Sint Eustatius. "Zeker na 2010, toen Nederland ingreep omdat er sprake was van 'grove taakverwaarlozing'."

 

Als in het buitenland de pleuris uitbreekt, gaan Nederlandse multinationals vaak door met de business as usual. Heineken bleef bier brouwen tijdens de genocide in Rwanda, Shell bleef olie pompen tijdens de apartheid. Meestal beroepen de multinationals zich op onwetendheid over de lokale situatie. Willem de Haan, hoogleraar criminologie aan de VU, kwam erachter dat Akzo in Argentinië zeker wél iets wist.

Volgens hem wist de Raad van Bestuur van het Nederlandse Akzo dat het militaire regime van Videla in Argentinië misdaden tegen de mensheid pleegde. Sterker nog, ze wisten dat werknemers van hun eigen lokale branche ontvoerd waren. En ze produceerden gewoon door. Zo blijkt uit het artikel dat hij recent publiceerde in 'Business History'. De Haan zat zondagochtend bij OVT:

{audiofragment audio="350412" caption="Akzo onder Videla" }

Extremistische elementen uitwieden

In januari werd Ford als eerste bedrijf veroordeeld voor medeplichtigheid aan het gewelddadige regime in Argentinië. Momenteel wordt geprocedeerd tegen Mercedes Benz. Het Nederlandse Akzo loopt ook risico.

Vanuit het internationale recht is stilzwijgend wegkijken namelijk een verwijtbaar feit. Daaraan blijkt Akzo schuldig, vertelde De Haan. In interne communicatie kwam hij zelfs het volgende citaat tegen over de mensen die verdwenen: 'uitwieden van extremistische elementen'.

{quote caption="Er is 10 miljoen dollar betaald aan  Akzo om dat te compenseren" author="Willem de Haan" }

Nederland zelf ook schuldig?

Akzo handelde in deze tijd binnen de bandbreedte die de Nederlandse staat schiep. Want Nederland stimuleerde de handel heel sterk, en wist net zo goed van de misdaden tegen de mensheid die de Argentijnse staat pleegde. 

Jorge Videla, president van Argentinië tussen 1976 en 1981 (bron: ANP)

Publicatieverbod

Willem de Haan deed onderzoek naar het archief van Akzo, nadat hij in het Gelders Archief aanwijzingen tegenkwam voor de betrokkenheid van Akzo. Het bedrijf verbood de publicatie van zijn resultaten. Desondanks vond hij een tijdschrift bereid zijn artikel te publiceren. 

OVT heeft vaker te maken met schimmige Nederlandse bedrijven. Luister bijvoorbeeld onze documentaire over Heineken tijdens de genocide in Rwanda: 

Meer OVT?

OVT is een historisch radioprogramma met actueel nieuws over geschiedenis, columns en documentaires. OVT wordt wekelijks uitgezonden op zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur. Volg OVT op Facebook en Twitter.

Gezellig zitten ze samen, de kinderen in de foto hierboven. Deze foto is gemaakt tijdens het Joods nieuwjaar in 1942. Na de Tweede Wereldoorlog leeft alleen het meisje in het wit nog. Haar naam is Felice Polak. Haar stem hoor je in de aflevering van Het Spoor Terug: De jodenvervolging in foto's.

{audiofragment audio="350409" caption="Het Spoor Terug: De Jodenvervolging in foto's" }

Bijzondere foto's van de Holocaust

In geen ander West-Europees land werden tijdens de Tweede Wereldoorlog zoveel joden weggevoerd als in Nederland. Van de 140.000 joden kwamen er ruim 101.000 om. In geen enkel ander land ook werden er zoveel foto’s gemaakt van de razzia’s en het oppakken.

Fotohistorici René Kok en Erik Somers maakten er het boek en de tentoonstelling De Jodenvervolging in foto’s in het Nationaal Holocaustmuseum over. Michal Citroen maakte met de historici de gelijknamige documentaire. Een paar van de foto's vind je op de Facebookpagina van OVT.

Afgelopen week was in het nieuws dat het Nationaal Holocaustmuseum een paar foto's niet in de tentoonstelling op wilde nemen. Daarover zegt René Kok, beeldonderzoeker van het NIOD en medeauteur van het boek:

{video url="https://www.facebook.com/ovtradio1/videos/417387025533885/?__xts__[0]=68.ARD9kQfXHIuzOpIts5c4Mo4wOu-C8xOPpg3SnWdmJuPS3RPnRs1Mzt07K_XMAz2iaTPgLnVHWIDOWxw1Hfb3Cft1gSqzu_c10plmZj9BNLmf7VNdSgBcXXFFqZkqexaTwnh1vpv1gXDOsa4aHBYCvO2QkTL9Vhxp_YJyzfQNrd-DIScRb7qJukpQUfulK_5p7vqyKBl3tHqnhYymAtXO3giwXsxLlGCFUdK3hksaMcE2KCC-AvfDt0nJ81z9lfpUyFyUJUsvCxxzeurYSNZrESyoaMUnVgkF6dbbjSr1hPHIzzFdRZUkkp17oZMOSOC8YGpD-dki6G18BcbWk9cKwaL02n1aY56JZGA&__tn__=-R" start=""}

Meer OVT?

OVT is een historisch radioprogramma met actueel nieuws over geschiedenis, columns en documentaires. OVT wordt wekelijks uitgezonden op zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur. Volg OVT op Facebook en Twitter.

 

Als 17-jarige jongen genoot Reinjan Mulder van een heerlijke vakantie in het Duitse kuuroord Haus Jungbrunnen aan de Beierse Tegernsee. Pas vele jaren later kwam de journalist en schrijver er achter dat zijn vakantieadres in 1934 decor was van het startpunt van de Nacht van de Lange Messen.

{videofragment video="52337" caption="Het kuuroord voor Nazi-kopstukken" image="411312" }

Op 30 juni van dat jaar werd Ernst Röhm, leider van de Sturmabteiling (SA), in het kuuroord van zijn bed gelicht. Hitler en zijn getrouwen wilden afrekenen met de macht van de SA, om zijn positie en absolute macht te consolideren. De Nacht van de Lange Messen, die eigenlijk een lang weekend duurden, kostten uiteindelijk het leven aan tientallen Duitsers. 

Mulder wist tijdens zijn verblijf in de jaren 60 niets van de gebeurtenissen, terwijl hij zorgeloos in het zwembad van het kuuroord dobberde. "Ik herinner me wel dat een meisje uit mijn klas van haar familie niet mee mocht naar de Tegernsee", vertelt Mulder in NOS Met het Oog op Morgen. 

Nederlandse oorsprong

Het kuuroord kent een Nederlandse oorsprong. De Nederlandse mijnbouwkundige Adriaan Stoop bouwde Haus Jungbrunnen in de jaren 20. Hij wilde er naar olie boren, maar vond uiteindelijk geneeskrachtig zwaveljodiumwater. "Die vondst leidde tot tientallen luxe hotels en bezorgde de omgeving enorme welvaart", aldus Mulder.

Ook na de oorlog bleef het een populaire vakantiebestemming, maar aandacht voor de sinistere geschiedenis was er nauwelijks.

Inmiddels begint dat geleidelijk te veranderen, merkt Mulder. "In 2017 was er voor het eerst een tentoonstelling over deze idylle met kwalijke geur. Maar alsnog vind je er in de boekwinkels weinig over."

Mulders boek Zwavelwater over het Nederlands-Duitse kuuroord ligt vanaf nu in de winkel.

De A1, de weg door de Veluwe, over de IJssel naar de grens met Duitsland, gaat op de schop. Vanaf Amersfoort naar het oosten zal de weg grotendeels verbreed worden. Daardoor zal de weg van karakter veranderen. En met die verandering dreigt er een lyrische traditie van snelwegenaanleg verloren te gaan.

{uploadvideo video="r1video_5cb0a40e2d519" caption="'Brede middenbermen zijn heel belangrijk. Héél belangrijk.' " }

Mathijs Deen gaat in Het Spoor Terug op zoek naar de wortels van die traditie en belandde bij de man die de snelweg, die dwars door de Veluwe snijdt en bij Deventer de IJssel overgaat, in de jaren zeventig aanlegde.

{audiofragment audio="349713" caption="Het Spoor Terug: De A1 op de schop" }

{quote caption="Middenbermen zijn plekken waardoor je als automobilist het gevoel hebt dat je getrakteerd wordt" author="Mathijs Deen" }

Meer OVT?

OVT is een historisch radioprogramma met actueel nieuws over de historie, columns en historische documentaires. OVT wordt wekelijks uitgezonden om zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur. Volg OVT op Facebook en Twitter.

Honderd jaar geleden vond de eerste radio-uitzending plaats. Het werd gezien als een wonder van de moderne tijd, maar er was ook angst. De conservator van het Nederlands instituut der Beeld en Geluid, Bas Agterberg, blikt terug.

{audiofragment audio="349296" caption="100 Jaar Radio" }

De eerste radio-uitzendingen werden vooral gemaakt door techneuten, die wilden weten hoe ver ze konden uitzenden met hun speeltje, legt Agterberg uit. De Friese ingenieur Hanso Idzerda was een van die radio-pioniers.

"Hij woonde in Den Haag en had een bedrijf in radio-apparatuur. Die apparatuur werd vooral gebruikt voor scheepscommunicatie. Het unieke aan Idzerda was, dat hij de mogelijkheid zag om het medium ook voor iets anders te gebruiken. Hij kondigde in de krant aan: wie wil, kan morgen luisteren, en dan kunt u de volgende muziek horen. En dan had hij een lijstje, een soort arbeidsvitaminen avant la lettre. Dat maakt hem uniek, dat was uniek in de wereld, het is onze claim to fame".

{podcast audio="90444" caption="#22 Hallo Hier Hilversum - Nieuws voor de vissers en andere pareltjes van radiosatire" }

Vreemde geluiden in de kamer

De introductie van radio zorgde niet alleen voor een jubelstemming. Er was ook angst, bijvoorbeeld voor de verspreiding van vreemde ideeën. Ook was men bang dat allerlei geluiden via de radio zonder enige controle rechtstreeks in de huiskamer terecht zouden komen.

Is het eigenlijk niet een wonder dat radio na 100 jaar nog steeds bestaat? “Nou, de magie blijft", aldus Agterberg. "Wij zitten hier in de studio en zenden onze woorden uit, over de ether. Honderd jaar is inderdaad lang, maar het is tegelijkertijd nog steeds actueel.”

Vanavond in televisieprogramma Andere Tijden, de jaren 20 en 30. Hoe radio van een hobby van zendamateurs, een medium voor het gehele volk werd.

NPO Radio 1 houdt je dagelijks op de hoogte over wetenschap en geschiedenis

Iedere werkdag van 02.00 tot 04.00 uur in Focus 
En wanneer je maar wilt in de podcast Focus Wetenschap

66 miljoen jaar geleden vond een enorme meteoriet-inslag plaats, die waarschijnlijk het uitsterven van de dinosaurus heeft veroorzaakt. Deze week werd bekend dat in het Amerikaanse North-Dakota fossiele resten zijn gevonden door paleontologen, die in de uren vlak na die meteorietinslag in klei zijn geconserveerd.

Twee Nederlandse paleontologen die de afgelopen jaren al in stilte op de plek onderzoek hebben gedaan waren zondag bij OVT te gast. 

{audiofragment audio="349007" caption="Dino dood door meteoriet" }

Hallo vissen, planten en insecten

In een uithoek van de dunbevolkte staat North-Dakota, te midden van uitgestrekte grasvelden, ligt een opgraafplek met daarin talloze hoeveelheden gefossiliseerd flora en fauna. Paleontologen hebben er de afgelopen jaren met schepjes en kwastjes vissen, insecten, planten, veren en kleine stukjes meteoriet tevoorschijn getoverd, die daar 66 miljoen jaar geleden op de dag van de meteorietinslag onder een kleilaag zijn bedekt. Deze week verscheen het eerste wetenschappelijke artikel over de vindplaats. 

De vindplaats: Tanis

De vindplaats werd in 2014 voor het eerst opgemerkt door de Amerikaanse paleontoloog Robert DePalma. Hij doopte de plek Tanis, naar de Egyptische stad uit de oudheid, die ook een belangrijke rol speelt in de door hem geliefde avonturenfilm Indiana Jones and the Raiders of the Lost Ark uit 1981. Het Amerikaanse tijdschrift New Yorker publiceerde afgelopen week een profiel van DePalma. 

Nederlander aan de basis

Al vrij kort na de ontdekking zocht hij contact met de Nederlandse paleontoloog Jan Smit, hoogleraar geologie aan de VU. Smit stond in in de jaren zeventig aan de basis van het idee dat de dinosauriërs zijn uitgestorven door een meteorietinslag die 66 miljoen jaar geleden de aarde trof. Die theorie werd door de meeste wetenschappers al als zeer waarschijnlijk bestempeld, maar Tanis biedt veel aanvullend bewijs. 

In welk jaargetijde?

Ook Melanie During was te gast in OVT. Zij was een student van Jan Smit die in 2017 voor haar masterscriptie onderzoek deed in Tanis.  Daarin zocht ze uit in welk jaargetijde de meteorietinslag plaatsvond, aan de hand van onderzoek naar gefossileerd plantmateriaal. Inmiddels is ze bekroond met de Escher Prijs voor haar onderzoek.

Ben je nieuwsgierig geworden? Op onze Facebookpagina vind je een filmpje en foto's van de opgraving. 

Meer OVT?

OVT is een historisch radioprogramma met actueel nieuws over geschiedenis, columns en documentaires. OVT wordt wekelijks uitgezonden op zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur. Volg OVT op Facebook en Twitter.

Vandaag zit OVT in het Mauritshuis. Met een debat over Johan Maurits: was hij nou goed of fout? En paleontologen Jan Smit en Melanie During over het Pompeï van de dinosaurus.  Klik hier om de livestream te bekijken.

Deze week zendt OVT uit vanuit het Mauritshuis. Daar is zojuist een nieuwe tentoonstelling geopend over zijn naamgever Johan Maurits, de gouverneur van Nederlands Brazilië in de zeventiende eeuw. Deze Oranje betaalde dit gebouw, waar hij ooit woonde, uit de opbrengsten van de suikerplantages die draaiden op slavenarbeid. OVT weegt vandaag zijn historische daden, gebreken en kwaliteiten met een aantal historici. 

Johan Maurits fout? 

Was Johan Maurits gewoon fout of moeten we zijn slavenhandel en suikerwandel in zijn tijd zien. En hoe ga je als museum om met gevoelig en schuldig erfgoed, zoals de buste van Johan Maurits? Een gesprek met Groen Links kamerlid Zihni Ozdil, Valika Smeulders, mede-samensteller van de slavernij-tentoonstelling in het Rijks Museum, cultuurhistoricus Gerard Rooijakkers en Lea van der Linde, conservator van het Mauritshuis.

Dino-Pompeï

Het was deze week wereldnieuws. In het Amerikaanse North-Dakota is een soort paleontologisch Pompeï gevonden. Een plek die perfect het drama heeft geconserveerd dat 66 miljoen jaar geleden gebeurde, toen een enorme meteoriet insloeg op de aarde. Die meteorietinslag veroorzaakte waarschijnlijk het uitsterven van de dinosaurus. Nederlandse paleontologen Jan Smit en Melanie During zitten bij ons in de studio, zij deden de afgelopen jaren in stilte onderzoek op deze plek. 

Genocide in Rwanda

Deze week is het precies 25 jaar gelden dat de genocide in Rwanda begon. Een half tot een miljoen Tutsi’s en gematigde Hutu’s kwamen erbij om het leven. Nog altijd trekt de volkerenmoord een spoor door het land en vluchtelingengemeenschappen in de diaspora. Marie Bamutese is een overlevende van de genocide in Rwanda en van de ‘vergeten’ genocide in Congo die daarop volgde en die 200.000 vluchtelingen uit Rwanda het leven koste. Zij publiceerde onlangs samen met haar man en indertijd verslaggever ter plekke Peter Verlinden ‘Overleven met de dood’. Zij zijn er straks bij. 

Binnenhof op de schop

Het Binnenhof - dat naast het Mauritshuis ligt - moet opgeknapt worden. De plannen van de architecten die het moeten doen zijn alleen veel te duur, zegt de Tweede Kamer. Deze week werd bekend dat er gedoe is over de renovatie van het parlement die in 2020 rond zou moeten zijn. Het architectenbureau zou moeten worden vervangen. 

Maar hoe gaat Nederland eigenlijk om met het historische visitekaartje van de democratie in Den Haag, en hoe doen ze dat in vergelijkbare westerse landen? Cultuurhistoricus Gerard Rooijakkers en fotograaf Nico Bick praten ons straks bij.

Roodkapje

Mevrouw Ineke Reitma, levenslang verzamelaar van Roodkapje-spullen schonk al haar boeken over Roodkapje aan het Meertens Instituut. Maar wat is het verleden van Roodkapje? En waar gaat het met haar heen? Roodkapje-onderzoeker Folgert Karsdiep buigt zich met Ineke Reitsma over het fenomeen van de onschuld dat een keer niet naar haar moeder luisterde. 

Ben je nieuwsgierig? Luister dan nu live: klik hier om de livestream te bekijken.

Meer OVT?

OVT is een historisch radioprogramma met actueel nieuws over geschiedenis, columns en documentaires. OVT wordt wekelijks uitgezonden op zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur. Volg OVT op Facebook en Twitter.

Vanaf vandaag staat op Radio 1 een week lang de Podcast in het zonnetje. Daarom vertelt Christianne Alvarado, podcastfanaat en het nieuwste redactielid van OVT, in de studio over  historische podcasts die je niet mag missen.

Je kent misschien onze eigen podcasts: Tijdgeest, Het Spoor Terug en Het Laatste Woord. Als je die nog niet kent, moet je daar beginnen. Mocht je die allemaal geluisterd hebben, dan heeft Christianne het internet voor je afgestruind voor de mooiste buitenlandse historische podcasts.

{audiofragment audio="348285" caption="Historische podcasttips van Christianne" }

Eerste zoen met Louis Armstrong 

Haar favoriete podcast van dit moment is The Last Bohemians, een serie over vrouwelijke pioniers in kunst en cultuur, die zich nooit tegen lieten houden door de normen van hun tijd. In de eerste aflevering vertelt de 86-jarige schilderes en schrijfster van erotische romans Molly Parkin bijvoorbeeld over haar eerste kus. Die kreeg ze van trompettist Louis Armstrong. Ook vertelt ze over haar ochtendritueel, waar masturbatie een vast deel van uit maakt. Maar behalve een markante vrouw, was Molly ook baanbrekend in haar eigen vakgebied. In haar levensverhaal hoor de geschiedenis van emancipatie in de twintigste eeuw terug.

OVT heeft nog véél meer tips! Daarvoor klik je hier: de tips van OVT.

Meer OVT?

OVT is een historisch radioprogramma met actueel nieuws over geschiedenis, columns en documentaires. OVT wordt wekelijks uitgezonden om zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur. Volg OVT op Facebook en Twitter.

Enorme stoomwolken, gloeiend ijzererts, blokken staal en vooral zwetende stoere gespierde mannen. Dat was de uitstraling van de staalfabriek aan de IJmond, de Hoogovens. Dat er ook vrouwen werkten is minder bekend.

Maar naast de koffiejuffrouwen en secretaresses waren ze er ook, de vrouwen van staal, die zwoegden en zweten tussen de mannen. Op die plek heerste vooral een machocultuur en dat was op z'n zachtst gezegd niet altijd makkelijk.

Gerard Leenders maakte samen met Pauline van Vliet voor OVT's Het Spoor Terug een documentaire over de vrouwen van Hoogovens.

{uploadaudio audio="r1audio_5c9cee2355609" caption="Het Spoor Terug: Vrouwen van staal"}

{video url="https://www.youtube.com/watch?v=IeeuNTzrmfc&feature=youtu.be" start=""}

Vrouwen in de dompelvertinnerij van de Maagdenhal in 1953

Vrouwen aan het werk in de Maagdenhal in 1958

Vrouwen aan het werk in de Maagdenhal in 1965 (Stichting Kist/Hoogovenmuseum)

Meer OVT?

OVT is een historisch radioprogramma met actueel nieuws over geschiedenis, columns en documentaires. OVT wordt wekelijks uitgezonden om zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur. Volg OVT op Facebook en Twitter.

Dit weekend is de Boekenweek van start gegaan met het thema ‘Moeder de vrouw’ en daar hoorde natuurlijk een boekenbal bij. Dat boekenbal is voor iedereen - man en vrouw, maar in 1986 was er een speciaal vrouwenboekenbal. 

Dit vrouwenboekenbal was een benefiet, waarbij geld opgehaald werd voor de Anna Bijnsprijs, een prijs voor vrouwen in de literatuur. Daarbij werden onder andere de onderbroeken van Elly de Waard geveild. Samen met schrijfster en muzikant Aafke Romeijn zat ze aan tafel bij OVT.

Ze hadden het over dit vrouwenboekenbal, het boekenbal nu en hun visie op de aankomende Boekenweek, met als thema Moeder de vrouw. 

{uploadvideo video="r1video_5c978b327ee8d" }

Een jonge Brigitte Kaandorp

In de studio werden allemaal fragmenten uit dit vrouwenboekenbal beluisterd, waaronder het liedje hieronder. Daar hoor je een piepjonge Brigitte Kaandorp, die ook optrad tijdens dit evenement. 

{uploadvideo video="r1video_5c9513c73fee7" caption="Brigitte Kaandorp op het vrouwenboekenbal" }

Luister het volledige OVT-fragment hieronder terug:

{audiofragment audio="347598" caption="Vrouwenboekenbal met Aafke Romeijn en Elly de Waard" }

Meer OVT?

OVT is een historisch radioprogramma met actueel nieuws over geschiedenis, columns en documentaires. OVT wordt wekelijks uitgezonden om zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur. Volg OVT op Facebook en Twitter.

In deze column deed Nazmiye Oral iets speciaals. Ze had een gesprek. Met haar moeder. Zo'n gesprek wenst ze iedereen toe.

{uploadvideo video="r1video_5c9517a1be242" }

Mam, ik hoor wat je zegt. Ik zie jou, maar ik neem dit niet aan.

Ik wil uit het hele systeem van geschiedenis, schuld, pijn, boete.

Ik wijs het in zijn totaliteit af. Daarin vinden we elkaar niet.

Ik wil die vrouw op dat paard: vrij, sterk, een reuzin.

Luister het volledige fragment uit OVT terug in het filmpje hierboven.

{audiofragment audio="347600" caption="De column van Nazmiye Oral" }

Meer OVT?

OVT is een historisch radioprogramma met actueel nieuws over geschiedenis, columns en documentaires. OVT wordt wekelijks uitgezonden om zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur. Volg OVT op Facebook en Twitter.

Ze waren de lievelingen van de laatste Poolse koning, er werd om hen gevochten door Hitler en Göring en even leken ze in een grote brand verloren te zijn gegaan.

{audiofragment audio="346875" caption="Het Spoor Terug, de verdwenen Rembrandts" }

Tot ze in 1994 opeens weer opdoken: de twee schilderijen Meisje in een schilderijlijst en Geleerde aan zijn lessenaar van Rembrandt van Rijn. Tegenwoordig hangen ze in het Koninklijk Paleis in Warschau.

Voordat ze daar terechtkwamen werden ze geroofd door de nazi's en in een Oostenrijkse zoutmijn verstopt. Daarna lagen ze in een Zwitserse kluis opgeborgen. 

{uploadvideo video="r1video_5c8bc7a65b2d2" caption="De wonderbaarlijke Rembrandts" }

Laura Stek maakte samen met kunsthistorica Gerdien Verschoor voor OVT's Het Spoor Terug een radiodocumentaire over de wonderbaarlijke reis en de tijdelijke verdwijning van deze twee Rembrandts.

Ze trokken daarvoor naar het Koninklijk Paleis in Warschau om de schilderijen te zien. Daar spraken ze de conservatoren die de aankomst van de schilderijen in 1994 nog meegemaakt hebben. 

De twee Rembrandts. Links: Meisje in een schilderijlijst. Rechts: Geleerde aan zijn lessenaar. Via Wikimedia Commons.

Meer OVT?

OVT is een historisch radioprogramma met actueel nieuws over geschiedenis, columns en documentaires. OVT wordt wekelijks uitgezonden om zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur. Volg OVT op Facebook en Twitter.

OVT's radiodocumentaire Bloed & Bier in Rwanda is genomineerd voor De Tegel, de belangrijkste journalistieke prijs van Nederland. De documentaire over de rol van Heineken bij de genocide in Rwanda is genomineerd in de categorie onderzoek.

{uploadvideo video="r1video_5ac0a536d391b" }

Bloed & Bier in Rwanda is een documentaire van journalist Olivier van Beemen, schrijver van het boek Bier voor Afrika, en Laura Stek. Ook voor NRC en Follow The Money schreef Van Beemen over de misstanden van Heineken in Afrika, voor NRC deed hij dat samen met Femke van Zeijl.

De documentaire werd uitgezonden in OVT's Het Spoor Terug op zondag 1 april 2018. De uitreiking van De Tegel is op dinsdag 23 april.

{audiofragment audio="311323" caption="Het Spoor Terug, Bloed&bier in Rwanda" }

Meer OVT?

OVT is een historisch radioprogramma met actueel nieuws over de historie, columns en historische documentaires.OVT wordt wekelijks uitgezonden om zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur. Volg OVT op Facebook en Twitter.

Je woont al jaren naar alle tevredenheid in een verzorgingstehuis. Dan, in de laatste fase van je leven, hoor je dat je toch weer moet verhuizen. Weg van de huisgenoten met wie je al heel lang samenwoont. 

Zoiets overkwam de hoogbejaarde bewoners van De Drie Hoven, een Amsterdams verzorgingstehuis van nog geen vijftig jaar oud. Wat De Drie Hoven overkwam, overkomt talloze tehuizen. Voor 2020 moeten er maar liefst 800 hun deuren sluiten.

Filmmaakster Marijke Schonewille maakte de documentaire ‘Uitgewoond’ over het gesloten verzorgingstehuis. Samen met architect Herman Hertzberger en voormalig bewoonster Miep Loots is zij te gast bij OVT.

{audiofragment audio="346125" caption="Luister reportage: Uitgewoond" }

De beroemde Amsterdamse architect Herman Hertzberger blikt in de uitzending terug op het 'meest sociale ontwerp uit zijn carrière’. Zijn verpleeg- en verzorgingshuis De Drie Hoven uit 1974 was een revolutionair complex: het bood onderdak aan zowel zelfstandige als volledig hulpbehoevende ouderen.

Het ontwerp was gericht op het stimuleren van sociale cohesie. Er was een kapper, een biljartzaal, een bar en een grote binnenplaats om elkaar te ontmoeten. Hertzberger ziet de sloop van De Drie Hoven als ‘symbool van het instorten van onze verzorgingsstaat’. 

'Een gezellige boel'

Miep Loots keek eerst jarenlang uit op het complex, toen ze er nog tegenover woonde. Zelfs toen kwam ze er al eens langs, het was 'een gezellige boel'. Vooral de onderlinge sfeer was bijzonder. Afgelopen november is ze verhuisd naar een ander tehuis. Ze mist De Drie Hoven nog iedere dag.

De Drie Hoven - Marijke Schonewille

Marijke Schonewille maakte een online documentaireserie over De Drie Hoven. Daarin volgt ze het wel en wee van de bewoners die De Drie Hoven uit moeten. Uitgewoond is vanaf 11 maart te zien op de site van de VPRO en op Youtube. Meer informatie over De Drie Hoven en de oud-bewoners vind je hier

Meer OVT?

OVT is een historisch radioprogramma met actueel nieuws over geschiedenis, columns en documentaires. OVT wordt wekelijks uitgezonden om zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur. Volg OVT op Facebook en Twitter.

Afgelopen week werd bekend dat paus Franciscus de geheime Vaticaan-archieven over paus Pius XII gaat openen. Een bijzondere gebeurtenis. Want rond Pius XII woedt al jaren een discussie: was de paus nou fout of goed tijdens de oorlog?

{audiofragment audio="346132" caption="Archieven oorlogspaus open" }

Was hij een soort Schindler van het Vaticaan, of was hij, zoals hij ook genoemd wordt, de paus van Hitler? Bij OVT zat historicus Jan Bank aan tafel, schrijver van het boek God in de oorlog.

Jodenvervolging

Normaal gesproken worden archieven pas zeventig jaar na het einde van het pontificaat geopend. Paus Pius XII was paus van 1939 tot 1958, wat betekent dat het archief acht jaar te vroeg geopend zal worden. Dat is volgens Jan Bank typerend voor deze paus Franciscus. 

Paus Pius XII
(Bron: Beai Simplicissimi)

De grote vraag als de archieven opengaan wordt: heeft hij gezwegen omdat hij de Joden wilde redden, of niet? Pius XII heeft zich nooit publiekelijk uitgesproken tegen de Jodenvervolging. Het is bekend dat goede vrienden hem aanspoorden om bijvoorbeeld het Bloedbad van Babi Jar te veroordelen, maar ook dat heeft hij niet gedaan. Bank hoopt dat de dagboeken die in het archief liggen een licht gaan schijnen op zijn handelen in deze.

 

Meer OVT?

OVT is een historisch radioprogramma met actueel nieuws over geschiedenis, columns en documentaires. OVT wordt wekelijks uitgezonden om zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur. Volg OVT op Facebook en Twitter.

Het was een opgezette Afrikaan die op tournee ging om de beschaving kennis te laten maken met Donker Afrika. Frank Westerman schreef er het boek El Negro en ik over. Het boek verschijnt volgende week in een uitgebreide herziene editie. In OVT bespreekt hij zijn nieuwe ontdekkingen.

Het begon allemaal in 1829, toen twee Franse broers een man opgroeven in zuidelijk Afrika. Ze prepareerden zijn huid en schedel, zetten hem op en namen hem mee naar Parijs. In 1880 verhuisde El Negro naar Spanje, waar hij uiteindelijk opgezet en al in een museum belandde. 

Als negentienjarige student stond Frank Westerman in datzelfde museum oog in oog met de opgezette Afrikaan. Vanaf toen is hij hem blijven volgen. Voorafgaand aan de Olympische Spelen van Barcelona in 1992 raakte de opgezette Afrikaan in opspraak: Afrikanen namen aanstoot aan El Negro dreigden met een boycot van de Spelen.

Begraven in Botswana

In 2000 werd het lichaam daarom verplaatst naar El Negro's vermeende geboorteland: Botswana. Frank Westerman dook na de eerste uitgave van El Negro en ik opnieuw in de archieven en ontdekte dat de twee Franse broers nooit in Botswana zijn geweest, maar alleen in Zuid-Afrika. En dus ligt El Negro nu in het verkeerde land begraven, zo luidt Westermans conclusie. 

Westerman deed nog meer nieuwe ontdekkingen, die hoor je in OVT. 

Waar de Franse broers zich begaven.

Meer OVT?

OVT is een historisch radioprogramma met actueel nieuws over de historie, columns en historische documentaires.OVT wordt wekelijks uitgezonden om zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur. Volg OVT op Facebook en Twitter.

Precies veertig jaar geleden vertrokken onze jongens naar Libanon om daar als UNIFIL-soldaten de vrede te bewaken. Wat als een ‘makkie’ werd voorgesteld voor een vakantieleger, bleek een zeer zware opgave.

{audiofragment audio="345418" caption="Het Spoor Terug: Onze jongens in Libanon, deel 1" }

Michal Citroen maakte voor Het Spoor Terug 'Onze jongens in Libanon'. Daarvoor gebruikte ze ooggetuigenverslagen van Libanon-veteranen van twintig jaar geleden. Citroen kijkt met de kennis van latere vredesmissies (Srebrenica, Mali) terug naar de missie van toen.

Trauma

De VN Veiligheidsraad veroordeelde de inval van het Israëlische leger in 1978 in Libanon en startte de vredesmissie UNIFIL. Daarom zouden negenduizend blauwhelmen afreizen naar het precaire vredesgebied om daar de Dutch Approach te ontwikkelen. Deze missie verliep moeizaam en raakte grotendeels in de vergetelheid.

Veel veteranen raakten na de missie verwikkeld in een juridische strijd met het ministerie van Defensie. Bijna veertig jaar na dato eisen zij nog schadevergoedingen, omdat hun levens vanwege traumatische gebeurtenissen in Libanon nooit meer hetzelfde werden. 

{uploadvideo video="r1video_5c791438a63e6" }

Lees hier het VPRO Gidsartikel Machteloze Missie van Jurgen Tiekstra.

Meer OVT?

OVT is een historisch radioprogramma met actueel nieuws over de historie, columns en historische documentaires.OVT wordt wekelijks uitgezonden om zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur. Volg OVT op Facebook en Twitter.

"Ik was een heel jong journalistje toen ik bij de Roosevelts werd ontvangen, en daarna bij Truman, de Eisenhowers en ook de Kennedy's. De Kennedy's heb ik in hun eigen huis ontmoet."

{audiofragment audio="343943" caption="Het Spoor Terug: Mary Pos" }

Dat zegt Mary Pos in OVT's 'Het Spoor Terug'in het enige stemfragment dat van haar bewaard is gebleven. Ze maakte naam als journalist in de jaren dertig, toen dat nog niet vanzelfsprekend was voor vrouwen. Ze sprak met koningen en presidenten en was als eerste Nederlandse reisjournalist een rolmodel. Maar wel een dubieus rolmodel, blijkt uit OVT en een biografie die in de maak is.

Wie was Mary Pos?

Pos (1904 - 1987) groeide op in Purmerend en werd op haar twaalfde van school gehaald om thuis haar zieke moeder te helpen. In die tijd begon ze verhalen te schrijven. Later werd ze een vrijbuiter die de wereld over reisde.

Haar eerste stukken verschenen in 1929 in Algemeen Handelsblad. In 1934 ging ze naar Rome, gevolgd door Moskou (1936). Ze publiceerde vijfentwintig boeken en zo'n tweeduizend artikelen. Pos interviewde ook Musollini, die haar zelfs aanbood een gesprek met Hitler te arrangeren.

Lees hier het hele VPRO Gidsartikel over Mary Pos van Ilse van der Velden.

Fleur de Weerd

Meer OVT?

OVT is een historisch radioprogramma met actueel nieuws over de historie, columns en historische documentaires.OVT wordt wekelijks uitgezonden om zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur. Volg OVT op Facebook en Twitter.

Vorige pagina Back to top