appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharestar-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
Afspeellijst Je afspeellijst is leeg

De Taalstaat

Wie wordt De Taalstaatmeester van 2017?

De Taalstaat is op zoek naar mannen of vrouwen die zich dit jaar onderscheiden in hun taalgebruik in de publieke ruimte. Dit kan in zowel gesproken, als geschreven woord zijn. Het kunnen schrijvers zijn, maar ook politici, kunstenaars, zangers, wetenschappers of journalisten. Wij dragen mensen voor, maar we rekenen ook op u. Dus is er iemand waarvan u zegt: die heeft zich in 2017 onderscheiden in gesproken woord en/of schrift? Laat het ons dan weten door te mailen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Aan het einde van het jaar nomineert een jury drie personen uit de voordrachten. Uiteindelijk bepaalt u wie de Taalstaatmeester van 2017 wordt. Dit zijn de voordrachten tot nu toe:

1. Jeroen Overbeek

Bron: ANP

Jeroen Overbeek (51) is een vaste waarde in het NOS-presentatieteam. Hij is geboren in Haarlem, de stad waar het echte Standaardnederlands wordt gesproken. Hij is al sinds 1999 presentator/redacteur bij de NOS. Daarnaast is hij ook docent. Hij beoordeelt tentamens van studenten van de School voor Journalistiek. Nou niet een man die zich opdringt, maar volstrekt in dienst van het nieuws zijn werk doet. Frits Spits draagt Jeroen Overbeek voor, omdat hij voortreffelijk Nederlands spreekt en goed en snel kan improviseren. Dat bleek wel bij de aanslagen in Parijs in november 2015. Overbeek vatte, schijnbaar moeiteloos, het nieuws samen en stelde steeds opnieuw de juiste vragen. 

2. Diederik van Vleuten


 Bron: ANP

Diederik van Vleuten (55) is een theatermaker en cabaretier. Hij manifesteert zich de laatste jaren als een verteller met soloprogramma’s over geschiedenis. Van Vleuten is voorgedragen door luisteraar Piet van Rijn, een gepensioneerd huisarts in Eindhoven. Hij keek op NPO 2 naar de theatervoorstelling ‘Mijn nachten met Churchill’. In dit programma legt van Vleuten uit hoezeer Churchill, de Engelse staatsman, hem heeft geïnspireerd. Van Rijn raakte onder de indruk van de sprankelende taal van Van Vleuten: goed gearticuleerd met prachtige oneliners over taal.

3. Marcella Mesker


 Bron: ANP

Marcella Mesker (58) is een voormalig tennisprof. Tussen 1981 en 1986 was ze de beste tennisspeelster van Nederland.  Na haar tenniscarrière richtte Mesker zich op de journalistiek. Ze gebruikte haar kennis om verslag te doen bij tenniswedstrijden, en nog steeds. Al zo’n dertig jaar praat zij kijkers en luisteraars op enthousiaste en deskundige manier bij over tennis. Mesker past perfect in deze lijst, omdat ze alle ins en outs in mooie taal aan haar publiek weet te serveren. Ze doorziet het spelletje haarscherp en kan dat vertellen, alsof je er zelf bij bent. Een voorbeeld daarvan is haar analyse van de finale op de Australian Open, begin dit jaar, waar Roger Federer won van Rafael Nadal.

4. Jeroen Krabbé


Bron: ANP

Jeroen Krabbé (72) typeerde zichzelf onlangs in een interview in de NRC als: ‘een schilder die acteert’. Naast schilder en acteur is hij ook nog filmregisseur en presentator. Maar op welk vlak Jeroen Krabbé zich ook manifesteert, het is altijd met grote welbespraaktheid. Krabbé staat in deze lijst omdat hij een meeslepende en enthousiaste verteller is. Door zijn taal word je meegenomen naar andere plaatsen, naar andere tijden en naar andere levens. Zo vertelt hij in de Wereld Draait Door op 18 mei glashelder over zijn ontwikkeling tot abstracte kunstenaar. Hij vergelijkt abstracte kunst met het leren van een nieuwe taal. 

5. James Worthy


Bron: Twitter

James Worthy (37) is schrijver en columnist bij Het Parool. Hij ‘probeert in zijn columns iets van het leven te begrijpen’. Als kind was hij als de dood voor taal, zo schreef hij in één van zijn columns eerder dit jaar. Dit veranderde toen hij in 1994 werd omarmd door de hiphop.

Worthy is voorgedragen omdat hij beelden in je hoofd weet te toveren met woorden. Er zijn maar weinig mensen die zo met taal kunnen spelen zoals hij dat kan. De beelden die James Worthy optekent, kunnen klein zijn. Zo beschrijft hij in één van zijn columns de liefde voor zijn zoontje dat bij hem in bed ligt. Een liefde die zo groot is dat zijn lichaam er te klein voor is.

6. Frank Deboosere

 
Bron: Twitter

Frank Deboosere (58) is al dertig jaar weerman. Toch is het niet gek als je hem niet herkent. Deboosere werkt namelijk voor de Vlaamse televisie. Hij is weerman bij VRT. Wij, van Taalstaat, kenden hem dan ook niet, maar we werden er op gewezen door luisteraars Ad en Betty Nagelkerke uit Leusden.

“Wij vinden hem vaak grappig, creatief en origineel in zijn taalgebruik”. Deboosere is zelfs zo creatief in zijn taalgebruik dat het door hem bedachte woord 'ochtendgrijs' in 2015 in de Van Dale Groot belandde. Deboosere is voorgedragen omdat hij het weerbericht in een taal weet te brengen die iedereen begrijpt. Hij gebruikt mooie metaforen en goedlopende zinnen, die zelden ontsporen of vertraagd worden door stiltes en versprekingen.

7. Pieter Derks



Bron: ANP

Pieter Derks (32) is cabaretier en columnist. Iedere week is hij te horen in het NPO Radio 1-programma De Nieuws BV. Derks is voorgedragen door luisteraar Lucie Bakker uit Hilversum. “Een paar jaar geleden genoten we al van hem bij de Wereld Draait Door, en nu bij De Nieuws BV. Vooral in zijn korte stukken vind ik hem een taalstaatmeester”, aldus mevrouw Bakker. Ze geniet van zijn absurde manier van associëren, bijvoorbeeld zoals hij het nieuws rond Donald Trump weet te verbinden aan het uitsterven van veel diersoorten. Pieter Derks wordt voorgedragen als Taalstaatmeester van het Jaar omdat bij hem niets is wat het lijkt. Zijn taal is humoristisch, kent onverwachte wendingen en biedt verrassende associaties.

8. Sharon Dijksma



Bron: ANP

Sharon Dijksma (46) is demissionair staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu én sinds de verkiezingen ook weer lid van de Tweede Kamer voor de Partij van de Arbeid. Dijksma wordt door de redactie van De Taalstaat voorgedragen omdat ze een politica is die opvalt door de toegankelijke, begrijpelijke woorden die ze gebruikt. 

Vaak verliezen politici zich in wollige taal. Dat geldt niet voor Sharon Dijksma. Ze weet helder te formuleren. Daarnaast is ze prettig om naar te luisteren en kiest ze voor eenvoudige woorden, ook als de boodschap die ze moet brengen ingewikkeld is. Soms komt ze met mooie taalvondsten. Zo noemt ze het afpakken van paspoorten een “fantoomoplossing”.

9. Hans Haffmans



Bron: NTR / Fotograaf: Jan Pierre Heijmans

Hans Haffmans is een presentator bij Radio 4. Hij presenteert zowel het programma Podium, als de Zaterdagmatinee van de NTR. Deze negende voordracht komt van luisteraar Ward Deckers uit Tilburg.  “Wat spreekt hij prachtig Nederlands”, schrijft Deckers. De redactie van de Taalstaat is het hier meer dan mee eens. 

Hij spreekt zorgvuldig en brengt op juiste wijze klemtonen aan. Haffmans weet wanneer hij zijn stem moet verheffen of juist zacht moet spreken. Deckers omschrijft het als ‘verbale kleur’. Als hij spreekt, is er geen uitweg: je luistert. Dit is niet omdat hij dat eist, maar omdat hij de gave heeft mensen deelgenoot te maken van zijn verhaal.

10. Theo Hiddema


Bron: ANP

Advocaat en politicus Theo Hiddema (73) is sinds dit voorjaar Tweede Kamerlid voor het Forum voor Democratie. Hiddema werd voorgedragen door luisteraar Tom van der Velde uit Nieuwe-Tonge. 

“Wat je ook van hem vindt, hij rijgt de ene na de andere prachtige volzin aaneen”, zegt Van der Velde. Een voorbeeld daarvan is zijn eerste optreden in de Tweede Kamer, zijn maidenspeech. "De woorden van Hiddema zijn doelgericht. Hij maakt van zijn hart geen moordkuil", vindt Frits Spits. "Zijn taal is doorspekt met flair. Hiddema kiest zijn woorden zorgvuldig. Hij spreekt niet maar converseert."

11. Ellie Lust


De Taalstaatmeester van deze week wordt unaniem voorgedragen door de redactie van De Taalstaat. Het is een vrouw, ze heet Ellie Lust en is politiewoordvoerder van de gemeente Amsterdam.

We kennen Ellie Lust uit de diverse journaals en opsporingsprogramma’s waarin ze met haar korte blonde kapsel, heldere blik in de camera en duidelijke zinnen al jaren een opvallende verschijning is. Met haar optreden in Wie is de Mol werd ze een cultheld, vooral nadat ze de andere kandidaten streng toespreekt over het hanteren van ‘etherdiscipline’. Ellie Lust geeft zonder dat je het door hebt college. In kort bestek legt ze de basisbeginselen van het politiewerk uit, zoals bij RTL Late Night over het vasthouden van een pistool.

12. Dimitri Verhulst

Bron: ANP

De Twaalfde voordracht voor De Taalstaatmeester van 2017 komt van Saskia Stavast uit Utrecht. Zij is diep onder de indruk van de taal van de Vlaamse schrijver Dimitri Verhulst. “Hij neemt de rauwheid van het leven onder de loep, mijdt het schuren niet en beschrijft de pijn uit lagere klasses in de samenleving”.
Volgens Saskia komt de literaire en poëtische inslag van Dimitri Verhulst terug in de presentatie van zijn 8-delige televisieserie Made in Europe, die dit voorjaar op de Nederlandse én Vlaamse tv te zien was. Verhulst heeft een ritmische en poëtische manier van spreken. Een prachtige diepe stem met veel klankkleur, een tikje gruizig. En hij spreekt met veel nadruk en aandacht voor pauzes.
"Ik hang aan zijn lippen", schrijft Saskia Stavast over Dimitri Verhulst.

13. Beatrice de Graaf

Bron: ANP

Beatrice de Graaf is de dertiende voorgedragen kandidaat. Beatrice de Graaf is terrorisme-deskundige en historica. ''Zowel nationale als internationale gebeurtenissen kunnen gemakkelijk verwoord worden.'' beweerd Els van Hoeke. Verder is Beatrice de Graaf ''Kundig, sympathiek en de manier van vertellen van De Graaf prikkelt je nieuwsgierigheid.'' aldus Els van Hoeke. Bij De Wereld Draait Door sprak Beatrice de Graaf over ''het slaafje van de president'' dat ging over de ontslagen FBI directeur James Comey. Volgens van Hoeke lokt terrorisme harde woorden uit, maar Beatrice de Graaf relativeert deze ellendige problematiek met haar taal.

14. Özcan Akyol

 

Bron: ANP

Özcan Akyol is de veertiende voorgedragen kandidaat. Özcan Akyol groeide op in Deventer als kind van Turkse ouders. Özcan is onder andere bekend van het televisieprogramma De neven van Eus waarin de presentator zijn familie opzocht. Ria von Hoek: “Hij zegt wat hij denkt en dat geeft zijn taal kracht. Zijn taal is soepel, eenvoudig maar doeltreffend. Recht uit het hart.”  

15. Maarten van Rossem

Bron: ANP

De vijftiende voorgedragen kandidaat voor De Taalstaatmeester van het jaar is Maarten van Rossem. Maarten heeft zijn eigen televisieprogramma Hier zijn de Van Rossems met zijn broer Vincent en zus Sis van Rossem. Maar hij is vooral bekend van het televisieprogramma De Slimste Mens waar hij in de vakjury zit. ‘’Hij is tegendraads en onwrikbaar, een lastige spreker om mee te discussiëren. Hij neemt de tijd om zijn betoog op te bouwen, hij spreekt duidelijk en weloverwogen en kiest zijn woorden zorgvuldig. De manier waarop hij spreekt onderstreept zijn eigenzinnigheid die vooral tot uiting komt in het veelvuldig gebruik van bijzinnen.’’ aldus Colette Dierks. 

 

16. Sylvana Simons

Bron: ANP

Sylvana Simons begon als VJ bij TMF en ging vorig jaar ineens de politiek in met haar politieke partij Artikel 1. Zij is de zestiende voordracht voor de Taalstaatmeester van het jaar 2017. Haar stem is altijd kraakhelder, soms scherp, en dan weer zacht. Sommige uitspraken van haar roept bij een aantal mensen weerstand op, ze kreeg een hoop boosheid, racistische scheldpartijen en zelfs doodsbedreigingen over haar heen, hiervan deed ze aangifte. Sylvana Simons spreekt duidelijke taal, ze vervalt niet in clichés, of holle frases. Ze is duidelijk naar de kiezer en naar interviewers.

17. Bernard Hammelburg

 

Bron: ANP

Bernard Hammelburg werd door Dee de Korte voorgedragen voor Taalstaatmeester van het jaar. Hammelburg zou je kunnen kennen als buitenlandcommentator bij Business News Radio. Volgens Dee de Korte is hij een genot om naar te luisteren en legt de zaken helder en nuchter uit. Frits Spits beaamt: “Hij laat zich niet gek maken en blijft kritisch nadenken. Zijn weldoordachte en soepele taalgebruik leidt zo tot verfrissende beschouwingen, die overigens behoorlijk kritisch kunnen zijn.” 

18. Arman Avsaroglu

 

Bron: Twitter

De achttiende voordracht voor Taalstaatmeester van het jaar is Arman Avsaroglu. Misschien zegt de naam je niks, maar zijn stem ken je waarschijnlijk wel. Avsaroglu is voetbalcommentator bij Langs de Lijn. In 2014 won hij de Philip Bloemendaalprijs voor jonge radio en televisiemakers. “Hij heeft het vermogen om in zeer hoog tempo met prachtig taalgebruik te beschrijven wat er op het veld te zien is”, zegt Elly Cuhfus, die hem voor de onderscheiding tipte. Avsaroglu's oprechte enthousiasme zorgt ervoor dat je deelgenoot wordt van wat er in het stadion gebeurt. 

19. Wim Daniëls

Bron: Twitter

De negentiende voordracht voor Taalstaatmeester van het jaar 2017 gaat naar Wim Daniëls. Hij is een echte ras-Brabander, en heeft een boekenkast volgeschreven met bespiegelingen over de taal. Daniëls is onder andere bekend van zijn columns voor het programma Spijkers met Koppen. Hij is regelmatig bij televisieshows te gast om het over taalkwesties te hebben. Volgens voordrager Jan Tigelaar is Daniëls een goede verteller, zit hij vol anekdotes en weet hij dat op zo’n manier te vertellen dat je steeds nieuwsgieriger wordt naar de afloop van het verhaal. Ria Nunn voegt hieraan toe: “Hij brengt taal en cultuur dichter bij de mens”. 

20. Gregory Sedoc

Bron: ANP

Volgens voordragers Pieter de Jong en Jasper van den Berg moet Gregory Sedoc meedingen naar de titel van Taalstaatmeester van het jaar. Daarom gaat de twintigste nominatie naar de atletiek-analist, politieagent en voormalig hordenloper. Pieter de Jong zegt het volgende over Sedoc: "Eindelijk een ex-sporter die iets toevoegt aan de gebruikelijke commentatoren." Frank Heinen tv-recensent noemt hem een voorbeeldanalist, met een stem, dictie en een glimlach. De Jong prijst Sedoc dat hij de kijker haarfijn kan uitleggen wat bij een atletieknummer belangrijk is. "En dat doet hij in helder en begrijpelijk Nederlands.”

21. Janine Abbring

Bron: ANP

De 21ste voorgedragen kandidaat voor Taalstaatmeester van het jaar 2017 is Janine Abbring. De journalist en presentatrice heeft een geweldig jaar achter de rug. Voor haar werk als eindredactrice bij het programma Zondag met Lubach ontving ze twee weken geleden een Gouden Televizierring. Daarnaast was Abbring afgelopen zomer de presentatrice van Zomergasten. Daarvoor won ze vorige week De Sonja Barend Award: de prijs voor het beste tv-interview, voor haar gesprek met wijlen burgemeester van Amsterdam Eberhard van der Laan. In haar interviews gebruikt Abbring mooie metaforen, blijft ze gemakkelijk formuleren en schuwt ze persoonlijke confrontaties niet.

22. A.L. Snijders

Bron: VPRO

De 22ste voorgedragen kandidaat voor Taalstaatmeester van het jaar 2017 is A.L. Snijders. Het is een pseudoniem van Peter Cornelis Müller. De schrijver was jarenlang columnist voor onder andere Het Parool. “Snijders introduceert mensen die hij ooit heeft ontmoet en waar hij ooit van heeft gehoord. Op korte kring weet hij zijn personages neer te zetten. Snijders brengt de taal letterlijk tot leven,” aldus voordrager Charles Kuijpers.

23. Barbara Baarsma

Bron: ANP

Barbara Baarsma is hoogleraar economie aan de Universiteit aan Amsterdam, werkzaam bij de Rabobank en kroonlid van de Sociaal-Economische Raad. De redactie van De Taalstaat heeft Baarsma unaniem voorgedragen als de 23ste kandidaat voor Taalstaatmeester van het jaar 2017. Ze is een graag geziene gast bij De Wereld Draait Door. "Als je Barabara Baarsma hoort spreken valt direct haar heldere taalgebruik en stemgeluid op," zegt Frits. Baarsma wil voor iedereen begrijpelijk zijn. 

 

Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1