appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
STER Advertentie

Worden we eenzamer?

Pixabay
donderdag 29 april 2021 | NTR | Redactie Kunststof Twitter

Het thema eenzaamheid laat niemand onberoerd. Beleidsmakers nemen allerlei maatregelen om eenzaamheid tegen te gaan. Maar wat betekent eenzaamheid en is het daadwerkelijk een groeiend probleem? Schrijver Joris van Casteren en filosoof Marjan Slob bespreken de thematiek in Kunststof.

Thema-uitzending: eenzaamheid

Een tekort aan verbondenheid

Schrijver Joris van Casteren is er door gefascineerd, in al zijn boeken komt het thema in verschillende gedaanten aan de orde. 'Eenzaamheid trekt zich op rond personen die, al dan niet door eigen toedoen, op een zijspoor zijn beland. Het is een paradoxale ziekte die in de westerse wereld, gekenmerkt door losse gezinsstructuren en een grote mate aan individuele vrijheid, een rijke voedingsbodem vindt', schrijft Joris in zijn nieuwe boek Eenzaamheid.

Filosoof Marjan Slob duidt het begrip en ziet "eenzaamheid als een diepmenselijk vermogen. Het vermogen om te lijden aan dat wat er níét is." Ze beschrijft eenzaamheid als het droevige gevoel dat je krijgt wanneer je een tekort aan verbondenheid ervaart.

Buiten de boot vallen

Sinds drie jaar werkt Joris als coördinator van de stichting De Eenzame Uitvaart, die overledenen zonder familie of sociaal netwerk een bijzonder saluut brengt met een persoonlijk gedicht. De wereld van eenzame mensen, die normaal volstrekt onzichtbaar is, ging hiermee voor hem open. "Door je te verplaatsen totaal eenzame mensen krijg je een heel scherp beeld op een kant van wereld die wij niet meer zien. Wat voor ons gewoon is, is voor hen niet gewoon. Het geeft een andere perspectief op de maatschappij.

Je ziet dat je heel makkelijk een onzichtbaar bestaan kunt leiden. Dat je niet meedoet met de rest van de wereld. Je bestaat wel, maar je bent er niet. Het zijn eigenlijk een soort slaapwandelaars. Onze maatschappij tegenwoordig gaat razendsnel. Mensen die dat niet kunnen bijbenen vallen buiten de boot. De mensen die ik begraaf zijn van die boot gevallen."

Jezelf minder belangrijk vinden

"We leven in een prestatiemaatschappij waarbij succes en falen persoonlijk worden gezien", noemt Marjan als een van de oorzaken van eenzaamheid." Er mag meer ontspanning komen. "Een soort compassie en ruimte voor mensen, voor wie het al lastig genoeg is om zich staande te houden. De definitie van wat een mooi en goed leven is zouden we moeten veranderen."

"Wat je zelf kunt doen is jezelf minder belangrijk vinden", draagt Marjan als advies aan. "Het is belangrijk om in actie te komen. Niet bezig zijn met wat heb ik nodig, maar wat heeft een ander nodig? Het klinkt paradoxaal, maar het verhelpt je eenzaamheid. Minder vragen, meer geven.

Tegen mensen die door corona in eenzaamheid zijn gekomen zou ik zeggen, kom in beweging. Zorg dat er iets gaat rollen. Want leven is beweging. Eenzaamheid is onvermogen om te blijven bewegen."

Kunststof Radio

Het cultuur- en mediaprogramma van NTR van maandag tot en met donderdag te horen tussen 19:30 en 20:30 uur op NPO Radio 1 of op elk moment terug te luisteren als podcast. Volg Kunststof op TwitterFacebook en Instagram

Correctie melden

STER Advertentie
Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1