appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
STER Advertentie

Gaan amateurfotografen te ver voor een mooie natuurfoto?

Waternet
maandag 9 september 2019 | VPRO | Redactie Radio Doc Twitter

We fotograferen ons suf: op vakantie klikt de camera voortdurend en we maken selfies aan de lopende band. Een foto is snel gemaakt, maar kennen we af en toe ook nog een aarzelmoment? Marije Schuurman Hess van Radiomakers Desmet gaat in de driedelige reeks Dat fotografeer je niet op zoek naar verhalen over wat wij wel en niet op de foto zetten.

#1: Drukte in de duinen

Aflevering 1: De vosjes

In de eerste aflevering De vosjes bezoekt Marije de Amsterdamse Waterleidingduinen. Daar mag je rondstruinen en dus ook van de paden af. "We gunnen de bezoekers hun natuurervaringen in het duin. Iedereen mag komen genieten," aldus Waternet, beheerder van de Waterleidingduinen. Dat bezoekers foto’s maken tijdens hun wandelingen is ook helemaal prima.

Maar er is ook een andere kant: amateurfotografen verdringen zich bij de holen van vossen, zeker wanneer er jonge vosjes zijn. "De jonge vossen zijn zo fotogeniek dat mensen er massaal op afgaan. Ze zitten dan op 15 à 20 meter afstand te wachten tot de jongen eruit komen", vertelt boswachter Martin Jonker.

"Fotografie is een populaire hobby geworden. Iedereen wil het mooiste plaatje. Er zijn ook organisaties die hier workshops aanbieden met garantie op het zien van een vos. En als je dan wat voer verstopt… ja, dan is het inderdaad makkelijk om een vos te zien."

Ik heb gehoord dat er zelfs pindakaas in de bomen wordt gesmeerd om vossen te lokken


Een dilemma, want bezoekers zeggen: "We mogen toch? Zet anders een hek neer!" Maar het is zonde om het gebied af te sluiten en alle bezoekers een mooie natuurervaring te ontzien. Tegelijkertijd leidt de grote hoeveelheid fotografen wel tot onrust.

"We vragen mensen om zich aan de toegangsvoorwaarden te houden: de natuur niet te verstoren, gepaste afstand te bewaren, dieren niet te voeren, et cetera," aldus de boswachter. Maar de grens is dun en dus speelt de vraag op: moeten fotografen geweerd worden uit het natuurgebied?

Vos bij een groep amateurfotografen in de Waterleidingduinen

#2: Fotograferen van overledenen taboe? 

"Toen het lichaam van mijn jongere broer stond opgebaard in het huis van mijn ouders, had ik totaal geen neiging daar een foto van te maken," vertelt maakster Marije Schuurman Hess. Waarom was dat zo? Haar tweede aflevering zal gaan over het vastleggen van de dood, het fotograferen van overledenen.

"In de 19e eeuw gebeurde dit in Europa vrij veel. De dood werd toen gezien als iets mystieks, en men wilde het sterven grijpen en bedwingen." Zo werden er destijds familieportretten gemaakt met het hele gezin rond een overleden kind, met de mooiste kleren aan en de ogen soms zelfs open.

In de 20ste eeuw verdwijnt deze trend, om in het nieuwe millennium voorzichtig terug te keren via bijvoorbeeld uitvaartfotografie. Toch blijft het voor veel mensen nog taboe of 'niet nodig'. Het zien van een overledene wordt vaak nog als schokkend ervaren en we herinneren ons onze dierbaren liever levend. Maar hoe zit dat bij baby’s, die bij de geboorte overlijden? Bij wie geen sprake is van 'een leven' waar je met een glimlach aan kunt terugdenken?

#3: Welke boodschap vertel je aan de wereld? 

In aflevering drie praat Marije met voormalig documentair fotograaf Jeroen Robert Kramer. Hij woonde jarenlang in Libanon en fotografeerde oorlogsscènes in het Midden-Oosten, maar ook in Afrika, Afghanistan en Azië. Zijn werk werd gepubliceerd in o.a. Getty Images, The New York Times, Vanity Fair, De Volkskrant en Der Spiegel.

Een innerlijke strijd volgt, wanneer Kramer zich realiseert dat mensen in het rijke Westen oorlogsfoto’s consumeren als een zak chips. Hij voelt zich niet meer prettig bij het maken van spectaculaire foto’s. Hij stopt zijn carrière als oorlogsfotograaf.

Tijdens de research voor deze aflevering stuitte Marije Schuurman Hess ook op een fotoproject van de net afgestudeerde Elise Dervichian uit Brussel. Elise vraagt zich af: hoe doorbreek je de stilte rond verkrachtingen die plaats vinden door een bekende? Hoe kun je een weerwoord bieden aan de schaamte die veel meisjes en vrouwen ervaren na verkrachting? Kan mijn camera daarbij een wapen zijn?

ln de documentaire The World According to Monsieur Khiar uit 2015 neemt Jeroen Robert Kramer de kijker mee op een poëtische tocht met zachte foto’s uit het dagelijks leven.

Om deze video te tonen moet je toestemming geven voor social media cookies.

 

'Dat fotografeer je niet'

De tweede aflevering van het drieluik wordt uitgezonden op zondag 15 september. De derde aflevering de zondag daarop, 22 september. Om 21.00 uur tijdens Radio Doc op NPO Radio 1. Terugluisteren kan natuurlijk ook via de podcastpagina van Radio 1, de app, iTunes of jouw favoriete podcastapp.

De serie 'Dat fotografeer je niet' wordt gemaakt gemaakt door Marije Schuurman Hess, zij is onderdeel van het collectief Radiomakers Desmet.

Correctie melden

STER Advertentie
Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1