appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharestar-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
Afspeellijst Je afspeellijst is leeg

Het nieuws van alle kanten

18 minuten zonder zuurstof, de naakte molrat kan het

Jedimentat44
vrijdag 21 april 2017 | NTR | Itam van Teeseling

 Als enig zoogdier kan de naakte molrat in vitale organen fructose omzetten naar  brandstof. Het beestje gebruikt die brandstof om in een zuurstofloze situatie te overleven. Dankzij de brandstof blijven zijn organen intact. De molrat kan hierdoor tot maximaal 18 minuten zonder zuurstof overleven zonder orgaanschade op te lopen.

Het diertje is een ware plaag in Oost-Afrika, maar wordt steeds vaker gebruikt in westerse laboratoria voor onderzoek. Het is een bijzonder beestje. Niet alleen omdat de naakte molrat zo goed als resistent is tegen kanker - cellen houden simpelweg op met delen als er geen plek meer voor is - maar ook omdat hij bijna 30 jaar oud kan worden. Dat is 10 keer zo oud als ratten en muizen die ongeveer even groot zijn.

 Leefgewoonte naakte molrat

De naakte molrat heeft een systeem weten te ontwikkelen om te overleven op plekken met weinig zuurstof. Dat systeem heeft hij nodig omdat hij grotendeels onder de grond in grote groepen leeft. Zo’n woongroep kan al gauw 200 tot 300 exemplaren bevatten. Zoveel ademende beestjes op een kleine afgesloten plek zorgt voor zuurstofgebrek en een grote koolstofdioxide-uitstoot. Er zijn geen andere zoogdieren bekend die in zo’n grote groep samenleven onder de grond.

Van fructose naar brandstof

Als de molrat te weinig zuurstof krijgt, valt hij flauw en stop zijn celademhaling. Hij schakelt dan over op een systeem waarbij vruchtsuiker (fructose) wordt vrijgegeven in zijn bloed. In zijn vitale organen zitten pompjes en enzymen die deze fructose kunnen omzetten in een brandstof die geen zuurstof nodig heeft. De vitale organen kunnen zo een periode van maximaal 18 minuten overbruggen zonder schade op te lopen. Krijgt het beestje weer zuurstof, dan hervat hij zijn normale metabolisme en komt hij weer bij bewustzijn.

18 minuten zonder zuurstof, de naakte molrat kan het!

 Dit artikel werd verzorgd door de wetenschapsredactie van De Kennis van Nu (NTR)

Radio 1 houdt je dagelijks op de hoogte over de laatste ontwikkelingen in de wetenschap

Maandag t/m vrijdag rond 16.20 uur in Nieuws en Co
Dinsdag en vrijdag rond 10.50 uur in de Ochtend

 

Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1