appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharestar-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
Afspeellijst Je afspeellijst is leeg

Het nieuws van alle kanten

Dit is de Dag

Hoe stemhulpen ons manipuleren

maandag 3 november 2014, 18:26 uur

De manier waarop de vragen in een stemhulp als Kieskompas of Stemwijzer zijn opgesteld, heeft veel invloed op het antwoord dat mensen geven.


Dat vertelde onderzoeker aan de Universiteit Utrecht Bregje Holleman in Dit is de dag. Morgen presenteert ze haar onderzoek.

Vragen kunnen positief of negatief opgesteld worden. Holleman noemt als voorbeeld de vraag of vervuilende auto’s in de binnenstad toegelaten moeten worden, of een formulering waarbij wordt gevraagd of ze moeten worden geweerd. Holleman kwam erachter dat als de vraag negatief gesteld is, mensen minder geneigd zijn het met de stelling eens te zijn.

Kopje
Ook het kopje dat boven een vraag staat heeft effect. ‘Mensen gaan mee met het kopje’, aldus Holleman. Als ‘milieu’ of ‘mobiliteit’ boven dezelfde vraag staan, geeft men in het eerste geval een milieuvriendelijker antwoord dan in het tweede geval.

Kieskompas
Maker van het kieskompas André Krouwel volgde het onderzoek op de voet. Hij werkte aan het onderzoek mee om ervan te kunnen leren: ‘We willen precies begrijpen welke positieve en negatieve effecten we hebben.’

Beeld: ANP Foto Koen van Weel

Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1